Η πόλη των Χανίων αποτελεί το φετινό σημείο συνάντησης και συντονισμού για τα αντιιμπεριαλιστικά και φιλειρηνικά κινήματα της Μέσης Ανατολής, με τη διεξαγωγή της Διάσκεψης του Παγκόσμιου Συμβουλίου Ειρήνης (ΠΣΕ) στις 6 και 7 Ιουνίου. Η πρωτοβουλία αυτή αναπτύσσεται σε μια περίοδο έντονης στρατιωτικής και πολιτικής κλιμάκωσης, κατά την οποία η ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής βρίσκεται στη δίνη πολεμικών αναταράξεων, ωθώντας τις τοπικές κοινωνίες στην οργάνωση συλλογικών αντιδράσεων απέναντι στις ένοπλες συγκρούσεις.

Η επιλογή των Χανίων ως τόπου φιλοξενίας της διεθνούς αυτής συνάντησης έγινε έπειτα από συγκεκριμένη πρόταση του ΠΣΕ και της Ελληνικής Επιτροπής για τη Διεθνή Ύφεση και Ειρήνη (ΕΕΔΥΕ). Οι διοργανωτές υπογραμμίζουν ότι η γεωγραφική θέση της Κρήτης και η παρουσία της αμερικανοΝΑΤΟϊκής βάσης της Σούδας συνδέονται άμεσα με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην ανατολική Μεσόγειο, καθώς η υποδομή αυτή εμπλέκεται συστηματικά σε επιθέσεις και πολεμικές συρράξεις στη Μέση Ανατολή εδώ και δεκαετίες.

Το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ειρήνης, αποτιμώντας τη διεθνή συγκυρία, σημειώνει σε σχετική ανακοίνωσή του:

«Η εμπόλεμη κατάσταση στην περιοχή (Παλαιστίνη, Λίβανος, Ιράν κ.λπ.), οι συνεχιζόμενες επιθέσεις του Ισραήλ σε διάφορα μέτωπα και η ενισχυμένη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ, μαζί με την ειρήνη με το πιστόλι στον κρόταφο στο Ιράν, αναδεικνύουν την ιδιαίτερη σημασία της πρωτοβουλίας αυτής.»

Στο πλαίσιο των εργασιών, η συνέντευξη τύπου που παραχωρήθηκε από εκπροσώπους κινημάτων ειρήνης, με ομιλίτρια και την Πρόεδρο της Επιτροπής Ειρήνης και Αλληλεγγύης του Ισραήλ, Άιντα Τούμα, ανέδειξε τις εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες της περιοχής, το καθεστώς των διπλωματικών πιέσεων και τις προκλήσεις ασφαλείας που αντιμετωπίζουν οι αντιπολεμικές δυνάμεις.

Η πολιτική γεωγραφία στο Ισραήλ και η αντιπολεμική μειοψηφία

Η κ. Άιντα Τούμα προχώρησε σε μια αναλυτική χαρτογράφηση της ισραηλινής κοινής γνώμης, αναγνωρίζοντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η ανάπτυξη ενός φιλειρηνικού αφηγήματος στο εσωτερικό της χώρας της. Η ίδια επεσήμανε ότι η πλειοψηφία των πολιτών στο Ισραήλ εξακολουθεί να τάσσεται υπέρ της συνέχισης των στρατιωτικών επιχειρήσεων, θεωρώντας ότι με αυτόν τον τρόπο θωρακίζεται η προσωπική τους ασφάλεια.

Περιγράφοντας τη θέση των δυνάμεων που εκπροσωπεί, η κ. Τούμα δήλωσε:

«Υπάρχει μια μειοψηφία, την οποία εκπροσωπούμε εμείς, αποτελούμενη από Εβραίους και Άραβες· και εδώ δεν εκπροσωπώ μόνο τους Παλαιστινίους εντός του Ισραήλ ή τους Ισραηλινούς πολίτες, αλλά εκπροσωπούμε Εβραίους και Άραβες που αγωνίστηκαν πριν από αυτόν τον πόλεμο, αυτόν τον τελευταίο πόλεμο εξόντωσης (γενοκτονίας), καθώς και κατά τη διάρκειά του, όπως επίσης και κατά τη διάρκεια του πόλεμου εναντίον του Ιράν και εναντίον του Λιβάνου, και ενάντια στον πόλεμο υπέρ μιας πολιτικής λύσης. Ωστόσο, ακόμη και εκείνοι που πιστεύουν ότι υπάρχει δυνατότητα να φέρουν την ασφάλεια μέσω του πολέμου, νιώθουν τεράστια οργή για την τρέχουσα ισραηλινή κυβέρνηση, η οποία, στην πράξη, τους έφερε όλες αυτές τις συμφορές.»

Η ανάλυση αυτή συνδέθηκε και με τις ευρύτερες κοινωνικές τάσεις, καθώς τέθηκε το ζήτημα των δημοσκοπήσεων που δείχνουν τη νεολαία του Ισραήλ να στρέφεται όλο και περισσότερο προς τη Δεξιά, παρά τις ορατές συνέπειες των συγκρούσεων.

Η κ. Τούμα υποστήριξε ότι το τρέχον καθεστώς αξιοποιεί συστηματικά τον φόβο και την ανησυχία του κοινού προκειμένου να νομιμοποιήσει τις βίαιες επιλογές του, ακολουθώντας πρακτικές που προσομοιάζουν σε αυταρχικές και φασιστικές δομές.

Είπε χαρακτηριστικά:

“Το καθεστώς στο Ισραήλ είναι ένα απολύτως φασιστικό καθεστώς· χρησιμοποιεί τα συναισθήματα του φόβου και της ανησυχίας του κοινού και τα τροφοδοτεί συνεχώς για να δικαιολογήσει τις βίαιες πολιτικές του”.

Η εργαλειοποίηση του αντισημιτισμού ως μέσο πίεσης

Σημαντικό μέρος της παρέμβασης της Ισραηλινής αξιωματούχου αφιερώθηκε στη διεθνή συζήτηση γύρω από τον αντισημιτισμό και τον τρόπο με τον οποίο ο όρος αυτός χρησιμοποιείται στο δημόσιο διάλογο μετά την έναρξη του πολέμου στη Γάζα.

Η κ. Τούμα εξήγησε ότι η χρήση του όρου στην παρούσα φάση εξυπηρετεί δύο συγκεκριμένες επιδιώξεις της ισραηλινής ηγεσίας.

Από τη μία πλευρά, στοχεύει στο να διεγείρει τα ιστορικά αντανακλαστικά φόβου των Εβραίων πολιτών, αναπαράγοντας το αφήγημα ότι οι Εβραίοι διώκονται διαρκώς σε παγκόσμιο επίπεδο, ώστε να ερμηνεύεται κάθε επικριτική φωνή ως νέα μορφή δίωξης.

Από την άλλη πλευρά, επιδιώκει να φιμώσει τη διεθνή κοινότητα, παρουσιάζοντας οποιαδήποτε κριτική απέναντι στις πολεμικές επιχειρήσεις ως προϊόν ρατσιστικών και όχι πολιτικών κινήτρων.

Η ίδια ξεκαθάρισε ότι η εναντίωση στον πόλεμο και στα εγκλήματα πολέμου αποτελεί εναντίωση σε ένα συγκεκριμένο πολιτικό σύστημα και όχι εναντίωση σε έναν λαό.

Οι ευθύνες της Αθήνας και το καθεστώς των αμερικανικών βάσεων

Στο πλαίσιο της διάσκεψης, η κ. Τούμα τοποθετήθηκε και για τη στάση που οφείλει να τηρήσει η ελληνική εξωτερική πολιτική απέναντι στη μεσογειακή κρίση. Υποστήριξε ότι η ελληνική κυβέρνηση επιβάλλεται να λάβει σαφή θέση, δεδομένου ότι οι ενέργειες του Τελ Αβίβ έρχονται σε ευθεία αντίθεση με το διεθνές δίκαιο και τις διεθνείς συνθήκες που προστατεύουν την ελευθερία των λαών, συμπληρώνοντας ότι η υποστήριξη της ισραηλινής κυβέρνησης ισοδυναμεί με αποδοχή των πράξεών της.

Η κριτική της επεκτάθηκε και στο ζήτημα της στρατιωτικής υποδομής φιλοξενίας:

«Η συνεχιζόμενη ύπαρξη των αμερικανικών βάσεων στο ελληνικό έδαφος, οι οποίες βοηθούν το Ισραήλ στους πολέμους του, και η εκμετάλλευσή τους, θεωρώ ότι αποτελεί κάποιου είδους συνενενοχή/συνεργασία στην πολεμική διαδικασία. Αναμένουμε να σταματήσουν οι απογειώσεις των αμερικανικών αεροσκαφών ή η αποστολή εξοπλισμού που συμβάλλει στον πόλεμο από την Ελλάδα, ειδικά καθώς γνωρίζουμε ότι η ιστορία του ελληνικού λαού ήταν ανέκαθεν μια ιστορία γεμάτη υποστήριξη σε δίκαιους αγώνες, συμπεριλαμβανομένου του παλαιστινιακού ζητήματος.»

Σύμφωνα με την ίδια, η αποστολή ενός σαφούς μηνύματος προς το Ισραήλ είναι απαραίτητη, ώστε να καταστεί σαφές ότι οι επιθετικές πολιτικές επιφέρουν διπλωματικό και πολιτικό τίμημα από την πλευρά των κρατών της Μεσογείου και της διεθνούς κοινότητας.

Κλιμάκωση της βίας και απειλές κατά της πολιτικής ηγεσίας

Στη συνέντευξη τέθηκε επίσης το θέμα για τις αυξανόμενες επιθέσεις εναντίον μουσουλμανικών και χριστιανικών θρησκευτικών χώρων, καθώς και εναντίον κληρικών στο Ισραήλ, γεγονός που προκαλεί διεθνείς αντιδράσεις καθώς πλήττει το θρησκευτικό συναίσθημα των πληθυσμών. Η κ. Τούμα απέδωσε τα φαινόμενα αυτά στην άνοδο του ρατσισμού και των εσωστρεφών τάσεων, προειδοποιώντας παράλληλα για τον κίνδυνο εκδήλωσης ακραίας πολιτικής βίας.

Η Πρόεδρος της Επιτροπής Ειρήνης περιέγραψε το κλίμα που αντιμετωπίζουν οι διαφωνούντες στο εσωτερικό της χώρας:

«Φυσικά, πιστεύουμε ότι το πολιτικό κλίμα που επικρατεί στο Ισραήλ είναι πολύ κοντά στην αίσθηση ότι θα συμβεί μια πολιτική δολοφονία. Οι επιθέσεις εναντίον πολιτικών και δικαστικών προσωπικοτήτων στο Ισραήλ έχουν γίνει πλέον κάτι συνηθισμένο. Υπό τις συνθήκες μιας εν εξελίξει γενοκτονίας, θεωρώ ότι νιώθουμε ντροπή να λέμε ότι εμείς οι ίδιοι κινδυνεύουμε· αλλά η αλήθεια είναι ότι εδώ και δυόμισι χρόνια, ναι, οι αριστεροί πολιτικοί που αντιτίθενται στην πολιτική της κυβέρνησης βρισκόμαστε όλοι σε κίνδυνο, ακόμη και με ειδοποίηση από την ίδια τη «Σαμπάκ» (Shin Bet) ότι πρέπει να προσέχουμε και να μην μετακινούμαστε πολύ.»

Η αναζήτηση διεξόδου μέσω της διπλωματίας

Η σύγκληση της αντιπολεμικής διάσκεψης στα Χανιά αναδεικνύει τις πολλαπλές προεκτάσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή, η οποία επηρεάζει άμεσα τις πολιτικές ισορροπίες και τις συμμαχίες στην περιοχή της Μεσογείου. Οι τοποθετήσεις των εκπροσώπων των κινημάτων υπογραμμίζουν ότι η επίτευξη σταθερότητας προϋποθέτει την τήρηση της διεθνούς νομιμότητας και τον σεβασμό των δικαιωμάτων των τοπικών πληθυσμών. Η κ. Τούμα κατέληξε επισημαίνοντας την ανάγκη για άμεση κατάπαυση του πυρός τόσο στον Λίβανο όσο και στη Γάζα, σημειώνοντας ότι στην πράξη δεν υφίσταται πραγματική εκεχειρία, καθώς οι βομβαρδισμοί και οι απώλειες ανθρώπινων ζωών συνεχίζονται καθημερινά στο πεδίο των επιχειρήσεων.