Σειρά βίαιων επιθέσεων από ομάδες μασκοφόρων σημειώθηκε στο Μπέλφαστ, με στόχο κατοικίες και επιχειρήσεις που ανήκουν σε μετανάστες.

Τα επεισόδια ξέσπασαν αφότου ένας Σουδανός αιτών άσυλο κατηγορήθηκε για απόπειρα ανθρωποκτονίας μετά από επίθεση με μαχαίρι. Παρά τις εκκλήσεις για ηρεμία, οι διαδηλωτές πυρπόλησαν σπίτια, ένα σουπερμάρκετ μεσανατολικών προϊόντων και οχήματα, συμπεριλαμβανομένου ενός λεωφορείου και ενός αστυνομικού περιπολικού, ενώ βανδάλισαν και ένα κουρείο.

Ο δημοσιογράφος Τζέιμς Ο’ Μπράιαν (James O’Brien) παρεμβαίνει αναλύοντας τη σοβαρότητα των επιθέσεων, τις ψηφιακές πλατφόρμες υποκίνησης και τους ιστορικούς κινδύνους που απορρέουν από την υιοθέτηση της λογικής της συλλογικής τιμωρίας ολόκληρων κοινωνικών ομάδων.

Η πραγματικότητα στους δρόμους και η χρήση του όρου «πογκρόμ»

Η κατάσταση που διαμορφώθηκε στους δρόμους του Ηνωμένου Βασιλείου αποτυπώνεται ανάγλυφα στις εικόνες με τα καμμένα αυτοκίνητα και τις κατεστραμμένες κατοικίες. Ο κ. Ο’ Μπράιαν επισημαίνει ότι για την περιγραφή των γεγονότων αυτών επιστρατεύεται πλέον, μετά από προσεκτική αξιολόγηση λόγω του βάρους της, η λέξη «πογκρόμ».

Ο όρος αυτός περιγράφει την κατάσταση κατά την οποία εντελώς αθώοι άνθρωποι στοχοποιούνται από βίαια πλήθη αποκλειστικά και μόνο λόγω της εθνικότητας, της θρησκείας ή των αμετάβλητων χαρακτηριστικών τους, συνιστώντας μια οργανωμένη εξέγερση εναντίον μιας συγκεκριμένης μειονότητας.

Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο, υφίσταται το επιχείρημα ότι τα γεγονότα στο Μπέλφαστ δεν είχαν τόσο εξειδικευμένο στόχο ώστε να χαρακτηριστούν ως παραδοσιακό πογκρόμ, καθώς η ιδιότητα του ξένου ή του σκουρόχρωμου μετανάστη αρκούσε για να μετατρέψει κάποιον σε στόχο. Η κατάσταση αυτή παρουσιάζει ομοιότητες με τις ταραχές του περασμένου καλοκαιριού, όταν μια γυναίκα, η οποία στη συνέχεια λιποθύμησε στη σκηνή του συνεδρίου του κόμματος Reform UK, κάλεσε ανοιχτά σε πογκρόμ, ζητώντας να καούν άνθρωποι στα κρεβάτια τους.

Το αφήγημα του Φάρατζ και οι ιστορικές αναλογίες

Ο κ. Ο’ Μπράιαν αναλύει τη μετάβαση από τη ρητορική περί ανησυχίας για τα στατιστικά στοιχεία της μετανάστευσης στην ενεργή συκοφάντηση κάθε έγχρωμου ανθρώπου, μια διαδικασία που θεωρεί σχεδόν μη αναστρέψιμη. Η ιστορία, όπως εξηγεί, διδάσκει τους σοβαρούς κινδύνους που ελλοχεύουν όταν οι άνθρωποι αντιμετωπίζονται ως πρόβλημα με βάση την εθνικότητα ή το υπόβαθρό τους και όχι με βάση την ατομική τους συμπεριφορά.

Προς επίρρωση αυτής της θέσης, ο δημοσιογράφος παραθέτει μια ιστορική δικαστική απόφαση Βρετανού δικαστή:

«Ο αριθμός των αλλοδαπών που εισέρχονται σε αυτή τη χώρα μπορεί να φανεί από τον αριθμό των διώξεων τους τελευταίους μήνες. Είναι πολύ δύσκολο για τον αλλοδαπό να ξεφύγει από την επαγρύπνηση της αστυνομίας και των λιμενικών αρχών. Ακόμη και αν οι αλλοδαποί καταφέρουν να σπάσουν τις άμυνες, δεν περνάει πολύς καιρός πριν συλληφθούν και απελαθούν.»

Η δήλωση αυτή έγινε εντός βρετανικής δικαστικής αίθουσας το 1938 και αφορούσε τους Εβραίους. Ο κ. Ο’ Μπράιαν υποστηρίζει ότι είτε ο στόχος ονομάζεται «αλλοδαποί» το 1938, είτε «παράνομοι» το 2019, είτε αφορά τις στοχοποιημένες ομάδες του 2026, η ρητορική αυτή δεν παράγεται τυχαία, αλλά κατασκευάζεται ενεργά.

Ψηφιακή υποκίνηση και οι μασκοφόροι στην οδό Σάνκιλ

Η παρούσα κατάσταση θεωρείται κατευθυνόμενη. Ο Στίβεν Γιάξλεϊ-Λένον (Stephen Yaxley-Lennon), γνωστός ως Τόμι Ρόμπινσον (Tommy Robinson), βρίσκεται αυτή τη στιγμή στη Μόσχα, συνοδευόμενος από τον πατέρα του Ίλον Μασκ (Elon Musk). Μέσω της πλατφόρμας κοινωνικής δικτύωσης που ανήκει στον Μασκ, ο Γιάξλεϊ-Λένον πέρασε την ημέρα του υποκινώντας ταραχές, την ίδια ώρα που ο ίδιος ο Ίλον Μασκ ενίσχυε αφηγήματα που τροφοδοτούν τη βία στους βρετανικούς δρόμους, στρέφοντάς την όχι κατά των εγκληματιών, αλλά κατά των ορατών μειονοτήτων.

Η πραγματικότητα αυτή καταγράφηκε από δημοσιογράφο που βρισκόταν στο πεδίο, κοντά στην οδό Σάνκιλ (Shankill Road) στο Μπέλφαστ:

«Σε έναν δρόμο κατοικιών καλυμμένο με σημαίες των λογιαλιστών κοντά στην οδό Σάνκιλ του Μπέλφαστ, μασκοφόροι πλησίασαν ένα σπίτι με καρφωμένο παράθυρο και εξωτερική κάμερα ασφαλείας. Καθώς μια γυναίκα από μειονοτικό εθνοτικό υπόβαθρο κοιτούσε από ένα παράθυρο του πάνω ορόφου, άνδρες όρμησαν στην μπροστινή πόρτα και την έσπασαν. Με την ατμόσφαιρα πυκνή από καπνό πυροτεχνημάτων, επιτέθηκαν στα παράθυρα του ισογείου με τούβλα. Καθώς εισέβαλαν στην ιδιοκτησία, ορισμένοι ισχυρίστηκαν ότι την “απελευθέρωναν”. Γκράφιτι εκεί κοντά απαιτούσαν “τοπικά σπίτια για ντόπιους ανθρώπους”. Σε κοντινή απόσταση, ένα αυτοκίνητο πυρπολήθηκε. Καθώς εξελισσόταν το χάος, ένας άνδρας με μάσκα-νεκροκεφαλή είπε στους παρευρισκόμενους να μαζέψουν τα τηλέφωνά τους, ενώ αστυνομικοί παρακολουθούσαν από ένα όχημα σε κοντινή απόσταση.»

Ο παραλογισμός της συλλογικής τιμωρίας

Η καταδίκη των βίαιων εγκληματιών είναι καθολική, ωστόσο η επέκταση της συμπεριφοράς ενός ατόμου σε ολόκληρη τη δημογραφική του ομάδα αποτελεί, κατά τον δημοσιογράφο, μια προσπάθεια επιβολής συλλογικής τιμωρίας μέσω της ταύτισης του μεμονωμένου εγκλήματος με μια ολόκληρη κοινότητα.

Ανάλογα φαινόμενα παρατηρήθηκαν μετά τις δολοφονίες στο Σάουθπορτ (Southport), όταν ένα έγκλημα αποδόθηκε σε αθώους αιτούντες άσυλο που διέμεναν σε ξενοδοχεία εκατοντάδες μίλια μακριά. Αντίστοιχα, μετά τη δολοφονία του Χένρι Νόβακ (Henry Novak), η καθημερινότητα των Βρετανών Σιχ επιδεινώθηκε ραγδαία. Αυτές οι απόπειρες συσχέτισης ενός εγκληματία με μια κοινότητα παραπέμπουν, σύμφωνα με τον κ. Ο’ Μπράιαν, στη Γερμανία της δεκαετίας του 1930, η οποία οδήγησε στα πογκρόμ και τελικά στο Ολοκαύτωμα, καθώς η ανοχή απέναντι σε ένα πογκρόμ ανοίγει τον δρόμο για μεγαλύτερες θηριωδίες.

Ο δημοσιογράφος επισημαίνει ότι οι εγκληματίες υπάρχουν σε όλες τις δημογραφικές ομάδες, αναφέροντας ως παράδειγμα την περίοδο των σχολικών του χρόνων, όταν διδάχθηκε από μοναχούς, ορισμένοι εκ των οποίων διέπραξαν πράξεις που οδήγησαν στον μόνιμο αποκλεισμό τους από τα παιδιά. Το να συμπεράνει κανείς ότι όλοι οι μοναχοί είναι θηρευτές θα ήταν παράλογο, όμως αυτή είναι η λογική που επιστρατεύεται σήμερα.

Δύο μέτρα και δύο σταθμά στα μέσα ενημέρωσης

Η ευθύνη για ένα έγκλημα βαρύνει αποκλειστικά τον δράστη. Ο κ. Ο’ Μπράιαν υπενθυμίζει ότι ο υπεύθυνος για τη δολοφονία του Χένρι Νόβακ, όπως και ο δράστης της επίθεσης κατά των μικρών κοριτσιών στο Σάουθπορτ, δεν ήταν μετανάστες, προσθέτοντας ότι ακόμη και αν ήταν, αυτό δεν θα αποδείκνυε τίποτα για τη μετανάστευση στο σύνολό της.

Στο πλαίσιο αυτό, αναδεικνύονται συγκεκριμένα παραδείγματα διπλών προτύπων στα μέσα ενημέρωσης και την πολιτική:

• Η επίθεση στο Κέιμπριτζ: Την περασμένη εβδομάδα, ένας φοιτητής από τη Σαουδική Αραβία μαχαιρώθηκε μέχρι θανάτου στο Κέιμπριτζ (Cambridge) σε μια εντελώς απρόκλητη επίθεση. Το γεγονός έλαβε ελάχιστη δημοσιότητα επειδή ο δράστης ήταν λευκός και το θύμα σκουρόχρωμο, ενώ κανείς δεν εξήγαγε συμπεράσματα για όλους τους λευκούς κατοίκους της πόλης.

• Η υπόθεση Σάρα Έβεραρντ: Όταν η Σάρα Έβεραρντ (Sarah Everard) δολοφονήθηκε από αστυνομικό, πολιτικοί όπως ο Νάιτζελ Φάρατζ (Nigel Farage) κάλεσαν ρητά το κοινό να μην κατηγορήσει όλους τους άνδρες ή το σύνολο της αστυνομίας.

• Η μετατόπιση της στοχοποίησης: Πριν από δέκα χρόνια, η δεξιά ρητορική υποστήριζε ότι άτομα με ανατολικοευρωπαϊκά ονόματα, όπως «Νόβακ», υπονόμευαν τις βρετανικές αξίες. Σήμερα, ο στόχος έχει μετατοπιστεί πλήρως στα μαύρα και καφέ πρόσωπα, περιλαμβάνοντας ακόμη και άτομα που παλαιότερα βρίσκονταν στις ίδιες πολιτικές πλατφόρμες με τους υποκινητές αυτών των αφηγημάτων.