Η Γερμανία σχεδιάζει να δανειστεί περισσότερα από 800 δισ. ευρώ έως το 2030, εγκαταλείποντας δεκαετίες δημοσιονομικής αυτοσυγκράτησης, προκειμένου να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες σε επίπεδα που δεν έχουν καταγραφεί από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου.

Μόνο το επόμενο έτος, η κυβέρνηση του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς σχεδιάζει να αντλήσει από τις αγορές περισσότερα από 200 δισ. ευρώ, ποσό αυξημένο κατά 12,5% σε σχέση με φέτος, σύμφωνα με αξιωματούχους του υπουργείου Οικονομικών. Μεταξύ 2027 και 2030, η Γερμανία αναμένεται να δανειστεί περίπου 838 δισ. ευρώ, σύμφωνα με προβλέψεις που είδαν οι Financial Times.

Ο προϋπολογισμός σηματοδοτεί μια απότομη ρήξη με τη βαθιά ριζωμένη αποστροφή της χώρας προς το χρέος, αλλά και με τη γραμμή του ίδιου του κόμματος του Μερτς υπέρ της δημοσιονομικής σύνεσης, η οποία κυριάρχησε μετά την αύξηση των δαπανών που ακολούθησε τη γερμανική επανένωση τη δεκαετία του 1990.

Το πρόσθετο χρέος θα χρηματοδοτήσει κυρίως τον αμυντικό προϋπολογισμό της Γερμανίας, ο οποίος προβλέπεται να φθάσει τα 109 δισ. ευρώ το επόμενο έτος και τα 183,6 δισ. ευρώ έως το 2030. Το Βερολίνο σχεδιάζει επίσης να παράσχει στρατιωτική βοήθεια ύψους 11,6 δισ. ευρώ στην Ουκρανία το επόμενο έτος.

Η προσπάθεια επανεξοπλισμού αντανακλά την αυξανόμενη ανησυχία για τη Ρωσία και για την προθυμία του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να περιορίσει τη στρατιωτική δέσμευση της Αμερικής στην Ευρώπη.

Μετά τη νίκη των Χριστιανοδημοκρατών του Μερτς (CDU) στις περσινές εκλογές, το Βερολίνο τροποποίησε το συνταγματικό «φρένο χρέους» της χώρας, ώστε να εξαιρούνται οι αμυντικές δαπάνες, επιτρέποντας ουσιαστικά τον απεριόριστο δανεισμό για στρατιωτικούς σκοπούς.

Στο πλαίσιο αυτών των μεταρρυθμίσεων, ο Μερτς και οι κυβερνητικοί του εταίροι, οι Σοσιαλδημοκράτες, δημιούργησαν επίσης ειδικό ταμείο υποδομών ύψους 500 δισ. ευρώ για τον εκσυγχρονισμό των γηρασμένων γεφυρών, δρόμων, σιδηροδρόμων, νοσοκομείων, σχολείων και ενεργειακών δικτύων της Γερμανίας.

Η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, της οποίας η αξιολόγηση triple A στηρίζει το κόστος δανεισμού σε ολόκληρη την ευρωζώνη, σχεδιάζει να αντλήσει περίπου 55 δισ. ευρώ το 2027 για τη χρηματοδότηση επενδύσεων σε υποδομές, σύμφωνα με αξιωματούχους του υπουργείου Οικονομικών.

Τα σχέδια δανεισμού έχουν προκαλέσει αντιδράσεις, ακόμη και εντός του CDU, το οποίο επί μακρόν υποστήριζε τη λεγόμενη «Schwarze Null» — το δόγμα του ισοσκελισμένου προϋπολογισμού που συνδέθηκε με τον εκλιπόντα υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, επί καγκελαρίας Άνγκελα Μέρκελ.

Μιλώντας το βράδυ της Κυριακής, ο υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ, ο οποίος είναι επίσης συμπρόεδρος του SPD, υπερασπίστηκε την αλλαγή, λέγοντας: «Δεν μπορούμε να αμυνθούμε απέναντι στον [Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ] Πούτιν με τη Schwarze Null».

Η Γερμανία αναμένεται να φθάσει φέτος στο 2,8% του ΑΕΠ ως προς τις αμυντικές δαπάνες στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και «στον στόχο του 3,5% από το 2029», σύμφωνα με κυβερνητικούς αξιωματούχους.

Αν και το πακέτο τόνωσης έχει συμβάλει στην απορρόφηση των επιπτώσεων από τους υψηλότερους αμερικανικούς εμπορικούς δασμούς και το αυξημένο ενεργειακό κόστος που συνδέεται με τη σύγκρουση υπό την ηγεσία των ΗΠΑ με το Ιράν, δεν έχει ακόμη καταφέρει να αναζωογονήσει τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, η οποία παραμένει καθηλωμένη σε στασιμότητα.

Οι επικριτές έχουν επίσης εστιάσει στο αυξανόμενο κόστος εξυπηρέτησης του γερμανικού χρέους: οι πληρωμές τόκων προβλέπεται σχεδόν να διπλασιαστούν, από 42 δισ. ευρώ το επόμενο έτος σε 81 δισ. ευρώ το 2030, σύμφωνα με κυβερνητικούς αξιωματούχους.

Η BDI, η βασική ένωση της γερμανικής βιομηχανίας, χαρακτήρισε τον δανεισμό «ανησυχητικό», σημειώνοντας ότι το κόστος των τόκων συνεχίζει να «εκτοξεύεται».

«Ο ένας προϋπολογισμός-ρεκόρ διαδέχεται τον άλλον και, μέσα σε λίγα μόλις χρόνια, το δημοσιονομικό πλαίσιο έχει φθάσει στα όριά του εξαιτίας των τεράστιων επιπέδων χρέους», ανέφερε η VDMA, η οποία εκπροσωπεί τους κατασκευαστές μηχανημάτων και εξοπλισμού της Γερμανίας.