Σε μια συντονισμένη θεσμική κίνηση που αναμένεται να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, τέσσερις μεγάλοι κοινωνικοί και επιχειρηματικοί φορείς της χώρας προχώρησαν στην επίδοση εκτενούς εξώδικης αναφοράς προς την Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων Ελλάδος.

Η παρέμβαση αυτή, η οποία αποτελεί συνέχεια της από 24 Ιουνίου 2026 εξώδικης δήλωσης προς τον Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Ιωάννη Στουρνάρα, στρέφεται κατά των συστημικών πρακτικών που εφαρμόζουν τράπεζες, funds και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) κατά τη μεταβίβαση δανείων και τη διενέργεια πλειστηριασμών.

Οι υπογράφοντες φορείς ζητούν την πλήρη θεσμική εγρήγορση των δικαστικών λειτουργών, προκειμένου να διενεργείται ουσιαστικός και όχι τυπικός έλεγχος της νομιμοποίησης των εταιρειών διαχείρισης, θέτοντας ως διακύβευμα την προστασία της ιδιωτικής και δημόσιας περιουσίας των Ελλήνων πολιτών.

Το μέτωπο των φορέων και το χρονικό της «Πρωτοβουλίας Η ΔΙΚΑΙΩΣΗ»

Η επίδοση του Συνοδευτικού Υπομνήματος πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 8 Ιουλίου 2026 στα γραφεία της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων στην Αθήνα (Ευελπίδων 14). Η ενέργεια αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο της «Πρωτοβουλίας Η ΔΙΚΑΙΩΣΗ» και φέρει την υπογραφή τεσσάρων σημαντικών οργανώσεων: του ΙΝΚΑ / Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδος (εκπροσωπούμενου από τον Πρόεδρο Γεώργιο Λεχουρίτη), της Ομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας Πελοποννήσου, Νοτιοδυτικής Ελλάδας, Ζακύνθου, Κεφαλληνίας και Ιθάκης (ΟΕΕΣΠ, εκπροσωπούμενης από τον Πρόεδρο Γεώργιο Βαγενά), του Εμπορικού Συλλόγου Κεφαλλονιάς «Η Κράνη» (εκπροσωπούμενου από τον Πρόεδρο Μιχάλη Μαρκάτο) και της Ένωσης Καταναλωτών «Η Δικαίωση» (υπό την προεδρία της προσωρινής διοίκησης του Ανδρέα Παππά).

Ο σχεδιασμός των φορέων προβλέπει τη σταδιακή επέκταση της κοινοποίησης σε συνολικά 20 θεσμικά όργανα και αρχές στην Ελλάδα και το εξωτερικό, περιλαμβάνοντας κορυφαία κυβερνητικά στελέχη, δικαστικές ενώσεις και ευρωπαϊκούς ελεγκτικούς μηχανισμούς.

Πίνακας Βασικών Αποδεκτών της Εξώδικης Γνωστοποίησης

Οι αιτιάσεις για συστημικές παραβάσεις και νομιμοποιητικά κενά

Το εξώδικο έγγραφο περιλαμβάνει επώνυμες καταγγελίες για την ύπαρξη οργανωμένων, συστημικών και επαναλαμβανόμενων πρακτικών εκ μέρους των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και των εταιρειών διαχείρισης. Οι υπογράφοντες υποστηρίζουν ότι σε μεγάλο αριθμό δικαστικών και εκτελεστικών διαδικασιών παρουσιάζονται ελλιπή ή παραπλανητικά νομιμοποιητικά έγγραφα, με αποτέλεσμα την παραπλάνηση των δικαστικών και εκτελεστικών αρχών.

Μεταξύ των σοβαρότερων ευρημάτων της έρευνας των φορέων, αναδεικνύονται ζητήματα που αφορούν τη νομιμότητα των τιτλοποιήσεων και την ακεραιότητα των κρατικών εγγυήσεων. Συγκεκριμένα, καταγγέλλεται ότι δεν έχει τεκμηριωθεί το δημόσιο συμφέρον από τις διαδικασίες των μεταβιβάσεων, ενώ εμφανίζονται ενδείξεις ότι οι senior ομολογίες —οι οποίες καλύπτουν το 97% της αξίας των απαιτήσεων και τελούν υπό την εγγύηση του ελληνικού δημοσίου μέσω του προγράμματος «Ηρακλής»— διακρατούνται αποκλειστικά από τις ίδιες τις πωλήτριες τράπεζες, χωρίς την ύπαρξη ανεξάρτητων ιδιωτών επενδυτών. Παράλληλα, οι φορείς κάνουν λόγο για σοβαρό ασυμβίβαστο του ορισθέντος με απευθείας ανάθεση επόπτη.

Τα κρίσιμα πεδία ελέγχου που τίθενται ενώπιον της Δικαιοσύνης

Οι δηλούντες ξεκαθαρίζουν ότι η παρέμβασή τους δεν αποσκοπεί στον επηρεασμό συγκεκριμένων δικαστικών κρίσεων, αλλά στην ενημέρωση του σώματος για ζητήματα συστημικού χαρακτήρα. Στο πλαίσιο αυτό, ζητούν από τους δικαστικούς και εισαγγελικούς λειτουργούς να προβαίνουν σε εξονυχιστικό έλεγχο συγκεκριμένων παραμέτρων σε κάθε υπόθεση servicer ή fund, όπως ενδεικτικά:

• Την προσκόμιση πλήρους, νόμιμης και καθαρής σύμβασης πώλησης ή μεταβίβασης απαιτήσεων και όχι απλών αποσπασμάτων, περιλήψεων ή εντύπων δημοσίευσης.

• Την αναγραφή και απόδειξη του πραγματικού τιμήματος και της οικονομικής αιτίας της μεταβίβασης.

• Την πλήρη απόδειξη της εταιρικής και φορολογικής ταυτοποίησης των αλλοδαπών εταιρειών ειδικού σκοπού (SPVs).

• Την ύπαρξη ειδικών πληρεξουσίων που να καλύπτουν συγκεκριμένα τη μεταβίβαση, τη διαχείριση και την αναγκαστική εκτέλεση κατά τον κρίσιμο χρόνο.

• Την αποτροπή της σύγχυσης μεταξύ τυπικής διαχειριστικής εξουσίας και ουσιαστικής νομιμοποίησης του επισπεύδοντος.

• Τον έλεγχο πιθανής σύγκρουσης συμφερόντων λόγω εμπλοκής εταιρειών διαχείρισης ακινήτων (REOCos) ή συνδεδεμένων σχημάτων που ενδέχεται να ωφελούνται από την απόρριψη ρυθμίσεων και την προώθηση πλειστηριασμών.

«Η απώλεια ακίνητης περιουσίας μέσω αναγκαστικής εκτέλεσης, ιδίως κατοικίας, επαγγελματικής στέγης ή παραγωγικής περιουσίας, συνιστά μη αναστρέψιμη ή εξαιρετικά δυσχερώς αναστρέψιμη συνέπεια. Για τον λόγο αυτό, ο έλεγχος της νομιμοποίησης δεν μπορεί να είναι τυπικός, ελλειπτικός ή στηριγμένος σε γενικές παραδοχές περί τιτλοποίησης, αλλά πρέπει να είναι συγκεκριμένος, ουσιαστικός και πλήρης.»

Θεσμική ευθύνη και η θέση της Τράπεζας της Ελλάδος

Η εξώδικη δήλωση θέτει τους παραλήπτες προ των θεσμικών και νομικών τους ευθυνών, αποκλείοντας τη μελλοντική επίκληση άγνοιας για την κατάσταση που επικρατεί στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους. Οι φορείς υπογραμμίζουν ότι η αδράνεια, η σιωπή ή η παράλειψη ουσιαστικού ελέγχου από την πλευρά των αρμόδιων οργάνων μετά την παρούσα ενημέρωση θα αξιολογηθούν ως συνειδητή ανοχή.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην επίσημη αντίδραση της Τράπεζας της Ελλάδος, η οποία, σύμφωνα με τους καταγγέλλοντες, διέρρευσε στον Τύπο. Οι φορείς σημειώνουν ότι η απάντηση του εγχώριου εποπτικού ιδρύματος χαρακτηρίζεται από γενικόλογες διαβεβαιώσεις, γεγονός που, κατά την κρίση τους, αναδεικνύει αντικειμενική αδυναμία απάντησης επί των συγκεκριμένων ερωτημάτων:

«Από την απάντηση στην επιστολή μας, που διέρρευσε στον τύπο η ιδιωτική εταιρία με την επωνυμία Τράπεζα της Ελλάδος, προκύπτει αντικειμενική αδυναμία να απαντήσει στα ερωτήματα μας και με την επανάληψη των γνωστών στερεότυπων (προφανής πηγή τους η ai), γενικόλογων διαβεβαιώσεων δημιουργεί την εντύπωση έκδηλης ενοχής για τα εμμέσως ή αμέσως καταγγελλόμενα.»

Το διακύβευμα της διαφάνειας στην απονομή δικαιοσύνης

Η πρωτοβουλία των καταναλωτικών και εμπορικών οργανώσεων μεταφέρει τη συζήτηση για τα «κόκκινα δάνεια» από το πεδίο της απλής οικονομικής διαχείρισης στο επίπεδο της συνταγματικής νομιμότητας και της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών. Η απαίτηση για διαφάνεια στις μεταβιβάσεις χαρτοφυλακίων και για ουσιαστικό έλεγχο από το δικαστικό σώμα αποτελεί κομβικό σημείο για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς.

Η εξέλιξη της συγκεκριμένης παρέμβασης και η ανταπόκριση των δικαστικών και εισαγγελικών αρχών στα αιτήματα ενημέρωσης και παρουσίασης των ευρημάτων της έρευνας θα κρίνουν αν οι μηχανισμοί θεσμικής θωράκισης της χώρας λειτουργούν αποτελεσματικά. Σε μια περίοδο έντονης πίεσης για την ιδιωτική περιουσία, η διασφάλιση της αρχής της δίκαιης δίκης και της ισότητας των όπλων στη δικαστική αίθουσα παραμένει η μοναδική ασπίδα για την προστασία του κοινωνικού συνόλου και τη διαφύλαξη του δημοσίου συμφέροντος.