Στο επίκεντρο της κοινοβουλευτικής αντιπαράθεσης βρέθηκε το σχέδιο νόμου για την επαγγελματική ασφάλιση κατά τη διάρκεια της συζήτησής του στην Ολομέλεια της Βουλής, με τον βουλευτή και στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Παύλο Πολάκη, να εξαπολύει σφοδρή κριτική στις κυβερνητικές επιλογές. Στην τοποθέτησή του, ο κ. Πολάκης υποστήριξε ότι το προτεινόμενο μοντέλο ατομικής αποταμίευσης είναι ανεφάρμοστο για τη συντριπτική πλειονότητα των εργαζομένων με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, οι οποίοι δοκιμάζονται από το αυξημένο κόστος ζωής και την ακρίβεια στα καύσιμα.

Παράλληλα, κατέθεσε μια αναλυτική πρόταση για την άμεση επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού στο δημόσιο καθώς και της 13ης σύνταξης, προσδιορίζοντας την καθαρή δημοσιονομική δαπάνη στα 3,76 δισεκατομμύρια ευρώ και υποδεικνύοντας ως πηγές χρηματοδότησης την αξιοποίηση του πρωτογενούς υπερπλεονάσματος και την έκτακτη φορολόγηση των μερισμάτων, των διυλιστηρίων και των εταιρειών ενέργειας.

Η κριτική στο νομοσχέδιο: «Αδύνατη η αποταμίευση για μισθούς των 1.000 ευρώ» και τα περιθώρια διύλισης

Ξεκινώντας την ομιλία του, ο κ. Πολάκης αναγνώρισε την αδήριτη ανάγκη ενίσχυσης του συνταξιοδοτικού εισοδήματος, αμφισβήτησε ωστόσο τη δυνατότητα των πολιτών να ανταποκριθούν στις εισφορές της επαγγελματικής ασφάλισης υπό τις παρούσες οικονομικές συνθήκες.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά:

«Ότι χρειάζεται ενίσχυση το συνταξιοδοτικό εισόδημα είναι κάτι παραπάνω από προφανές. Αλλά μπορείτε να μας εξηγήσετε πώς ένας εργαζόμενος των 1.000 και 1.200 ευρώ μικτά θα βρει 100 ή και 50 ή και 70 ευρώ σαν εισφορά για την επαγγελματική του ασφάλιση; Δεν περισσεύει αυτό το πράγμα. Ένα πενηντάρικο, ας πούμε, του τρώει τους τελευταίους μήνες παραπάνω τουλάχιστον αυτή η αύξηση της τιμής της βενζίνης».

Συνδέοντας τη στενότητα των νοικοκυριών με την επιβάρυνση στα καύσιμα, ο βουλευτής παρέθεσε στοιχεία για τα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων, αντιπαραβάλλοντας τη σημερινή περίοδο με το 2019:

«Το περιθώριο διύλισης, δηλαδή το κέρδος ανά βαρέλι διυλιζόμενου πετρελαίου μεσοσταθμικά τα χρόνια που κυβερνάτε, κυρία Ευθυμίου, είναι 35 δολάρια το βαρέλι […] έχει φτάσει μέχρι 75. Πόσο ήταν επί ΣΥΡΙΖΑ το ’19; 6 με 9 δολάρια το βαρέλι. […] Αυτό ξέρετε τι σημαίνει; Ότι το μισό ευρώ των 2 ευρώ βενζίνης που πληρώνουμε είναι αυτό το κέρδος του διυλιστηρίου. Αν δηλαδή έπεφτε στα 6 με 9 δολάρια το βαρέλι, τότε θα περίσσευαν 50 με 60 λεπτά για να μπορέσει να αποταμιεύσει ένας άνθρωπος που κινείται με δικό του μέσο για να πάει στο ταμείο της επαγγελματικής ασφάλισης».

Η σύγκρουση για τον χαρακτήρα της ασφάλισης και τα ομαδικά προγράμματα

Στο ιδεολογικό σκέλος, ο Παύλος Πολάκης υπογράμμισε τη θεμελιώδη διαφορά αντίληψης γύρω από τη λειτουργία του ασφαλιστικού συστήματος, απορρίπτοντας τη μετατροπή του σε επενδυτικό προϊόν:

«Για μας η ασφάλιση δεν είναι κεφαλαιοποιητικό προϊόν, δεν είναι ατομική ευθύνη, είναι και θα παραμείνει κοινωνικό δικαίωμα. Είναι αναδιανομή υπέρ των πιο αδύναμων της κοινωνίας μας. Εσείς εδώ και 40 χρόνια […] έχετε λυσσάξει να μπουν οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες με νόμο και μόνιμα στο συνταξιοδοτικό σύστημα μέσα. Αυτό που κάνετε και τώρα με αυτά τα ομαδικά ασφαλιστικά προϊόντα τα οποία απευθύνονται σε κάποιες εταιρείες που πιθανά μπορεί να το πληρώσουν για υψηλόμισθους εργαζομένους τους, στους οποίους προσφέρεται ρευστότητα για επενδύσεις και που βέβαια άμα δεν πάνε καλά οι αγορές και γίνει κάνα μπαμ είναι ατομική ευθύνη του εργαζόμενου».

Η κοστολόγηση για τον 13ο-14ο μισθό και τη 13η σύνταξη στα 3,76 δισ. ευρώ

Απευθυνόμενος στα κυβερνητικά έδρανα, την υπουργό Νίκη Κεραμέως και τον υπουργό Κυριάκο Πιερρακάκη —τον οποίο επέκρινε για την πρόωρη αποπληρωμή 13 δισεκατομμυρίων ευρώ φθηνών δανείων—, ο κ. Πολάκης ζήτησε την άμεση επαναφορά των δώρων και παρέθεσε τον αναλυτικό λογαριασμό των μέτρων:

• 13ος μισθός: Η ακαθάριστη δαπάνη ανέρχεται σε 1,515 δισ. ευρώ. Αφαιρώντας το 30% που επιστρέφει στο κράτος μέσω ασφαλιστικών εισφορών, κρατήσεων και φόρων, η καθαρή δαπάνη διαμορφώνεται σε 1,061 δισ. ευρώ.

• 14ος μισθός: Με τον ίδιο υπολογισμό, η καθαρή επιβάρυνση ανέρχεται σε 1,061 δισ. ευρώ (συνολικά 2,120 δισ. ευρώ για 13ο και 14ο μισθό).

• 13η σύνταξη: Η καθαρή δαπάνη ανέρχεται σε 1,660 δισ. ευρώ.

• Συνολικό κόστος: Το άθροισμα των παρεμβάσεων διαμορφώνεται καθαρά στα 3,760 δισ. ευρώ.

Οι πηγές χρηματοδότησης: Υπερπλεόνασμα, φορολόγηση μερισμάτων και αγορά ενέργειας

Απαντώντας στο ερώτημα για την προέλευση των απαιτούμενων πόρων, ο βουλευτής υποστήριξε ότι η χρηματοδότηση μπορεί να καλυφθεί πλήρως μέσα από συγκεκριμένες δημοσιονομικές και φορολογικές παρεμβάσεις:

1. Αξιοποίηση υπερπλεονάσματος: Υποστήριξε ότι τα 6 δισ. ευρώ του υπερπλεονάσματος από την έμμεση φορολογία επιτρέπουν την αύξηση των κρατικών δαπανών από τα 127 δισ. ευρώ του Μεσοπρόθεσμου στα 133 δισ. ευρώ μέσω μέτρων διακριτικής ευχέρειας και εφάπαξ παρεμβάσεων (one-off).

2. Αύξηση συντελεστή στα υψηλά μερίσματα: Απευθύνοντας κάλεσμα και προς τους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, σημείωσε ότι 1.500 πολίτες δηλώνουν μερίσματα ύψους 3,8 δισ. ευρώ και φορολογούνται με συντελεστή 5% (αποδίδοντας 190 εκατ. ευρώ). Πρότεινε την αύξηση της φορολόγησης στο 25% ή 30%, τονίζοντας ότι το ποσό αυτό καλύπτει αυτόνομα το κόστος μιας σύνταξης ή ενός μισθού, ενώ ανάλογη προσαρμογή πρότεινε για τις επόμενες κλίμακες φορολογουμένων (1.872, 1.209 και 7.878 άτομα με επιπλέον 2,2 δισ. ευρώ μερίσματα).

3. Φορολόγηση υπερκερδών στην ενέργεια: Παρουσιάζοντας δεδομένα για το ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας, ανέφερε ότι σε παραγωγή 11.109 MW (11,1 GW) και κατανάλωση 8.941 MW, τα 8.200 MW παράγονται από αιολικά και φωτοβολταϊκά με κόστος 10 έως 20 ευρώ ανά MWh. Αντιπαρέβαλε το κόστος αυτό με τις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής τιμής —146 ευρώ στις 10:00 το πρωί, 76 ευρώ το μεσημέρι και 250 ευρώ το βράδυ— ζητώντας την αυστηρή φορολόγηση των κερδών των εταιρειών ενέργειας και των τραπεζών.

Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Πολάκης έκανε αναφορά στις διεθνείς πολιτικές τάσεις και στη σοσιαλιστική πτέρυγα του Δημοκρατικού Κόμματος στις ΗΠΑ υπό τον Μπέρνι Σάντερς (Bernie Sanders), υποστηρίζοντας ότι η αναδιανομή του παραγόμενου πλούτου υπέρ της κοινωνικής πλειοψηφίας αποτελεί τη μόνη βιώσιμη κατεύθυνση.