Ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό περιστατικό που αναδεικνύει τους κινδύνους που ελλοχεύουν για την προστατευόμενη πανίδα από την έλλειψη περιβαλλοντικής ενημέρωσης εκτυλίχθηκε στον Πλατανιά Χανίων, όταν νεοσσοί θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta εντοπίστηκαν εγκλωβισμένοι σε διακοσμητική δεξαμενή καταστήματος εστίασης.

Η άμεση κινητοποίηση ευαισθητοποιημένων πολιτών και η έγκαιρη επέμβαση της ομάδας πεδίου του Συλλόγου για την Προστασία της Θαλάσσιας Χελώνας «ΑΡΧΕΛΩΝ» απέτρεψαν τα χειρότερα, διασφαλίζοντας την επιστροφή των νεοσσών στο φυσικό τους περιβάλλον.

Το συμβάν επαναφέρει με εμφατικό τρόπο στο προσκήνιο τα όρια ανάμεσα στην ανθρώπινη περιέργεια ή την καλοπροαίρετη αλλά λανθασμένη διάθεση «φροντίδας» και στην αναγκαία τήρηση των βιολογικών κανόνων που διέπουν την επιβίωση των άγριων ειδών.

Η καταγγελία των επισκεπτών και η επιχείρηση απεγκλωβισμού στον Πλατανιά

Η υπόθεση ήρθε στο φως όταν επισκέπτες της περιοχής παρατήρησαν την παρουσία των μικρών θαλάσσιων χελωνών σε ακατάλληλο σημείο και κατέγραψαν το γεγονός σε βίντεο, το οποίο απέστειλαν άμεσα στον οργανισμό. Τα οπτικά ντοκουμέντα επιβεβαίωσαν ότι τα χελωνάκια κολυμπούσαν παγιδευμένα σε διακοσμητική δεξαμενή γλυκού νερού εντός εστιατορίου, συμβιώνοντας μάλιστα στον ίδιο χώρο με μια χελώνα του γλυκού νερού.

Η αντίδραση της τοπικής ομάδας ήταν άμεση. Στελέχη του Προγράμματος του «ΑΡΧΕΛΩΝ» στα Χανιά μετέβησαν επιτόπου, προχωρώντας στον προσεκτικό απεγκλωβισμό των νεοσσών από τη δεξαμενή:

«Μόλις ενημερωθήκαμε, η ομάδα πεδίου του Προγράμματος του ΑΡΧΕΛΩΝ στα Χανιά βρέθηκε αμέσως στο σημείο. Με μεγάλη προσοχή, βγάλαμε τα χελωνάκια από το ακατάλληλο περιβάλλον και, αφού βεβαιωθήκαμε ότι είναι καλά στην υγεία τους, τα βοηθήσαμε να επιστρέψουν εκεί που ανήκουν: στην ανοιχτή θάλασσα».

Η επιχείρηση ολοκληρώθηκε με επιτυχία, καθώς η κλινική εικόνα των ζώων επέτρεψε την ασφαλή καθοδήγησή τους προς το θαλάσσιο στοιχείο, αποτρέποντας περαιτέρω επιπλοκές στην υγεία τους.

Γιατί η ανθρώπινη παρέμβαση απειλεί την επιβίωση: «Δεν είναι κατοικίδια ούτε εκθέματα»

Με αφορμή το συγκεκριμένο συμβάν, ο «ΑΡΧΕΛΩΝ» επισημαίνει τις καταστροφικές συνέπειες που μπορεί να έχει η απομάκρυνση των νεοσσών από το παράκτιο οικοσύστημα. Όπως εξηγούν οι ειδικοί, η αυτόνομη πορεία που διανύει το χελωνάκι από τη στιγμή της εξόδου του από τη φωλιά μέχρι να φτάσει στο νερό αποτελεί αναντικατάστατο στάδιο της βιολογικής του ανάπτυξης. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδρομής στην άμμο, οι νεοσσοί ενδυναμώνουν το μυϊκό τους σύστημα και ενεργοποιούν τους μηχανισμούς προσανατολισμού που θα τους επιτρέψουν να επιβιώσουν στην ανοιχτή θάλασσα.

Στο δελτίο Τύπου του οργανισμού υπογραμμίζεται με σαφήνεια:

«Δεν τα πιάνουμε ποτέ, δεν τα βάζουμε σε κουβάδες ή δεξαμενές και δεν τα παίρνουμε μαζί μας. Ακόμη κι αν κάποιος νομίζει ότι παίρνοντάς τα “προστατεύει” ή θέλει απλώς να τα παρατηρήσει από κοντά, στην πραγματικότητα διακόπτει τη φυσική τους πορεία και απειλεί την επιβίωσή τους. Τα άγρια ζώα δεν είναι κατοικίδια ούτε εκθέματα».

Η αιχμαλωσία σε διακοσμητικές δεξαμενές, ιδιαίτερα σε συνθήκες γλυκού νερού, συνιστά ευθεία ανατροπή των συνθηκών διαβίωσης του είδους, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τη ζωή του.

Οδηγίες προς τους πολίτες και η γραμμή του Δικτύου Διάσωσης

Για την αποφυγή παρόμοιων φαινομένων κατά μήκος των ακτών ωοτοκίας της Κρήτης και της υπόλοιπης χώρας, ο σύλλογος υπενθυμίζει τους βασικούς κανόνες συμπεριφοράς που οφείλουν να τηρούν οι πολίτες και οι επαγγελματίες όταν συναντούν νεοσσούς στην παραλία:

• Διατήρηση σταθερής απόστασης και παρατήρηση του φαινομένου αποκλειστικά από μακριά, χωρίς παρενοχλήσεις.

• Απόλυτη αποφυγή αγγίγματος, ανύψωσης ή τεχνητής μεταφοράς των νεοσσών προς το νερό, αφήνοντάς τους να περπατήσουν μόνοι τους στην άμμο.

• Άμεση ειδοποίηση των αρμόδιων φορέων σε περίπτωση που κάποιο ζώο δείχνει αποπροσανατολισμένο, τραυματισμένο ή βρίσκεται σε κίνδυνο.

Για οποιοδήποτε περιστατικό έκτακτης ανάγκης, οι πολίτες καλούνται να επικοινωνούν άμεσα με το Δίκτυο Διάσωσης του ΑΡΧΕΛΩΝ στον τηλεφωνικό αριθμό +30 6941 511 511, ακολουθώντας πιστά τις υποδείξεις των ειδικών.

Η ουσία της προστασίας στην κατανόηση των ορίων

Η αίσια έκβαση του περιστατικού στον Πλατανιά οφείλεται στην άμεση αντίδραση των πολιτών που δεν αδιαφόρησαν μπροστά στην παράτυπη διατήρηση των ζώων. Ωστόσο, η ίδια η καταγραφή του φαινομένου αναδεικνύει την ανάγκη συνεχούς εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης γύρω από τη διαχείριση της άγριας ζωής στις τουριστικές περιοχές.

Όπως χαρακτηριστικά καταλήγει ο «ΑΡΧΕΛΩΝ»:

«Όλοι νιώθουμε ενθουσιασμό όταν συναντάμε από κοντά ένα άγριο ζώο. Είναι μια βαθιά, ανθρώπινη ανάγκη να θέλουμε να έρθουμε πιο κοντά στη φύση, να την παρατηρήσουμε και να την κατανοήσουμε. Όμως, αυτή η επιθυμία πρέπει πάντα να συμβαδίζει με τον σεβασμό στους κανόνες της. […] Το να γνωρίσουμε τον φυσικό μας κόσμο είναι υπέροχο. Το να μάθουμε όμως πώς να τον σεβόμαστε και να τον προστατεύουμε, είναι αυτό που κάνει τη διαφορά. Η προστασία της άγριας ζωής ξεκινά από τη σωστή ενημέρωση».