Με μία εκτενή, πολυεπίπεδη και συναισθηματικά φορτισμένη ποιμαντική εγκύκλιο προς τη μαθητική και φοιτητική νεολαία, ο Μητροπολίτης Κυδωνίας και Αποκορώνου Τίτος σηματοδοτεί την έναρξη του νέου σχολικού και ακαδημαϊκού έτους, θέτοντας στο επίκεντρο όχι μόνο την πρόσκτηση της ακαδημαϊκής γνώσης, αλλά πρωτίστως την καλλιέργεια της καρδιάς, την αποδοχή της διαφορετικότητας και την έμπρακτη αλληλεγγύη μέσα στις σχολικές κοινότητες των Χανίων και ολόκληρης της χώρας.

Απευθυνόμενος ξεχωριστά σε κάθε εκπαιδευτική βαθμίδα —από τα νήπια έως τους υποψηφίους των Πανελλαδικών Εξετάσεων, τους σπουδαστές των ΕΠΑΛ και τους φοιτητές των πανεπιστημίων—, ο ιεράρχης αποδομεί την τυραννία της βαθμοθηρίας, προτάσσει την αξιοπρέπεια της τεχνικής εκπαίδευσης και γεφυρώνει την επιστημονική πρόοδο με την πνευματική αναζήτηση σε έναν κόσμο που μεταβάλλεται με πρωτοφανή τεχνολογική ταχύτητα.

Από την ανακάλυψη του Νηπιαγωγείου στην κρίσιμη μάχη των Πανελλαδικών

Προσεγγίζοντας τη σχολική διαδρομή ως μία διαρκή πορεία εσωτερικής και διανοητικής εξέλιξης, ο κ. Τίτος παρομοιάζει τη νέα χρονιά με ένα «καθαρό βιβλίο», καλώντας τους μαθητές να αναζητήσουν τις αξίες που νοηματοδοτούν τη ζωή πέρα από τα στενά όρια της διδακτέας ύλης.

Απευθυνόμενος στα παιδιά του Νηπιαγωγείου και του Δημοτικού, εστιάζει στη χαρά της ανακάλυψης, στη συνεργασία και στην αλληλοβοήθεια, ενώ για τους μαθητές του Γυμνασίου υπογραμμίζει την ανάγκη ανάπτυξης κριτικής σκέψης απέναντι στα επιφανειακά ερεθίσματα:

«Μην αφήνετε τον θόρυβο του κόσμου να σας κάνει να ξεχνάτε τη φωνή της συνειδήσεώς σας. Μέσα στη σιωπή, στην προσευχή και στην ειλικρινή αναζήτηση, πολλές φορές βρίσκουμε απαντήσεις που δεν μπορούν να μας δώσουν ούτε οι πιο δυνατές φωνές γύρω μας».

Στο πιο ευαίσθητο ίσως κομμάτι της εκπαιδευτικής διαδικασίας, αυτό του Λυκείου και της σκληρής δοκιμασίας των Πανελλαδικών Εξετάσεων, ο Μητροπολίτης Κυδωνίας και Αποκορώνου επιχειρεί να αποσυμπιέσει τους νέους από το παραλυτικό άγχος των επιδόσεων, υπενθυμίζοντας τη μοναδικότητα της ανθρώπινης προσωπικότητας:

«Οι εξετάσεις, οι βαθμοί και οι επιλογές για το μέλλον έχουν ασφαλώς τη σημασία τους, δεν καθορίζουν όμως ολόκληρη τη ζωή ούτε την αξία ενός ανθρώπου. Η αξία σας δεν μετριέται από έναν βαθμό. Για τον Θεό κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός και ανεπανάληπτος. Να θέτετε υψηλούς στόχους, αλλά να μην αφήνετε την αγωνία να σας στερεί την ειρήνη της ψυχής σας. […] Μία επιτυχία είναι μία όμορφη αρχή· μία αποτυχία όμως δεν είναι το τέλος. Ο Θεός πολλές φορές ανοίγει δρόμους εκεί όπου εμείς βλέπουμε ένα αδιέξοδο».

Ακολουθεί ολόκληρο το μήνυμα του Μητροπολίτη:

Αγαπητά μου παιδιά,

Με την έναρξη της νέας σχολικής και ακαδημαϊκής χρονιάς, επιθυμώ να απευθυνθώ σε όλους σας με πολλή πατρική αγάπη και να σας ευχηθώ από καρδιάς μία χρονιά φωτεινή, δημιουργική, ευλογημένη και γεμάτη όμορφες εμπειρίες.

Κάθε νέα σχολική χρονιά είναι μία καινούργια αρχή. Είναι σαν ένα καθαρό βιβλίο, του οποίου τις σελίδες καλείστε καθημερινά να γεμίζετε με γνώσεις, προσπάθεια, όνειρα, φιλίες και εμπειρίες. Μαζί όμως με τη γνώση των βιβλίων, υπάρχει και μία άλλη γνώση, ακόμη βαθύτερη: η γνώση του εαυτού μας, η καλλιέργεια της καρδιάς μας και η αναζήτηση εκείνων των αξιών που δίνουν αληθινό νόημα στη ζωή.

Στα μικρά μας παιδιά, που για πρώτη φορά περνούν την πόρτα του Νηπιαγωγείου και του σχολείου, εύχομαι κάθε πρωινό να είναι μία καινούργια ανακάλυψη. Να γνωρίσετε νέους φίλους, να μάθετε να μοιράζεστε, να αγαπάτε, να δημιουργείτε και να βλέπετε τον κόσμο με εκείνη την καθαρή και όμορφη ματιά που μόνο η παιδική καρδιά γνωρίζει. Να θυμάστε ότι ο Χριστός αγαπά ιδιαίτερα την καθαρότητα και την απλότητα της παιδικής καρδιάς και ότι κάθε μικρή πράξη αγάπης προς έναν συμμαθητή σας είναι πολύτιμη στα μάτια Του.

Στα παιδιά του Δημοτικού, εύχομαι να αγαπήσετε τη γνώση και να ανακαλύψετε μέσα στα βιβλία έναν ολόκληρο κόσμο που περιμένει να τον γνωρίσετε. Να μάθετε όχι μόνο να διαβάζετε και να γράφετε, αλλά να συνεργάζεστε, να συγχωρείτε, να βοηθάτε τον συμμαθητή σας και να χαίρεστε με τη χαρά του άλλου. Να ξεκινάτε την ημέρα σας με μία μικρή προσευχή, ζητώντας από τον Χριστό να φωτίζει τον νου σας, να σας δίνει δύναμη και να σας καθοδηγεί σε κάθε σας βήμα.

Στους μαθητές του Γυμνασίου, που βρίσκεστε σε μία ιδιαίτερα όμορφη αλλά και ευαίσθητη περίοδο της ζωής σας, εύχομαι να αποκτήσετε αυτοπεποίθηση, κρίση και διάκριση. Να μη φοβηθείτε να αναζητήσετε ποιοι πραγματικά είστε, να κάνετε ερωτήσεις, να προβληματιστείτε και να καλλιεργήσετε τα χαρίσματα που ο Θεός έχει εμπιστευθεί στον καθένα σας. Μην αφήνετε τον θόρυβο του κόσμου να σας κάνει να ξεχνάτε τη φωνή της συνειδήσεώς σας. Μέσα στη σιωπή, στην προσευχή και στην ειλικρινή αναζήτηση, πολλές φορές βρίσκουμε απαντήσεις που δεν μπορούν να μας δώσουν ούτε οι πιο δυνατές φωνές γύρω μας.

Στους μαθητές του Λυκείου, που καλείστε να πάρετε σημαντικές αποφάσεις και να αντιμετωπίσετε αυξημένες απαιτήσεις, εύχομαι δύναμη, υπομονή και καθαρό νου. Οι εξετάσεις, οι βαθμοί και οι επιλογές για το μέλλον έχουν ασφαλώς τη σημασία τους, δεν καθορίζουν όμως ολόκληρη τη ζωή ούτε την αξία ενός ανθρώπου. Η αξία σας δεν μετριέται από έναν βαθμό. Για τον Θεό κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός και ανεπανάληπτος. Να θέτετε υψηλούς στόχους, αλλά να μην αφήνετε την αγωνία να σας στερεί την ειρήνη της ψυχής σας.

Ιδιαίτερα στους νέους και τις νέες που προετοιμάζεστε για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις, θέλω να πω: κάντε την προσπάθειά σας με όλη σας την καρδιά, με πρόγραμμα, επιμονή και εμπιστοσύνη στον Θεό. Προσευχηθείτε, εργαστείτε και αφήστε το αποτέλεσμα χωρίς φόβο στα χέρια Του. Μία επιτυχία είναι μία όμορφη αρχή· μία αποτυχία όμως δεν είναι το τέλος. Ο Θεός πολλές φορές ανοίγει δρόμους εκεί όπου εμείς βλέπουμε ένα αδιέξοδο.

Στους μαθητές των Επαγγελματικών Λυκείων και των σχολών επαγγελματικής εκπαίδευσης, εύχομαι να αγαπήσετε την τέχνη και το επάγγελμα που επιλέξατε. Κάθε έντιμη εργασία έχει αξία και αξιοπρέπεια. Η εργασία, όταν γίνεται με ευσυνειδησία, τιμιότητα και αγάπη για τον συνάνθρωπο, γίνεται και τρόπος προσφοράς. Ο τόπος μας έχει ανάγκη από ανθρώπους καταρτισμένους, αλλά ακόμη περισσότερο από ανθρώπους έντιμους, υπεύθυνους και με καθαρή καρδιά.

Στους φοιτητές και τις φοιτήτριές μας, είτε ξεκινάτε τώρα τη νέα σας πορεία είτε συνεχίζετε τις σπουδές σας, εύχομαι τα χρόνια αυτά να μη γίνουν μόνο μία περίοδος απόκτησης ενός πτυχίου, αλλά μία αληθινή περίοδος ωρίμανσης. Να ερευνάτε, να μελετάτε, να ανοίγετε τους ορίζοντές σας, χωρίς να χάνετε τις ρίζες και τις αρχές σας. Η επιστήμη και η πίστη δεν έχουν λόγο να φοβούνται η μία την άλλη, όταν η αναζήτηση γίνεται με ειλικρίνεια και ταπείνωση. Η αληθινή γνώση δεν οδηγεί στην υπερηφάνεια, αλλά στον θαυμασμό για το μυστήριο του ανθρώπου και της δημιουργίας.

Αγαπητά μου παιδιά και νέοι,

ο κόσμος στον οποίο μεγαλώνετε αλλάζει με μεγάλη ταχύτητα. Η τεχνολογία, η επιστήμη και οι νέες δυνατότητες ανοίγουν μπροστά σας δρόμους που οι προηγούμενες γενιές δεν μπορούσαν να φανταστούν. Μέσα όμως σε αυτή την ταχύτητα, φυλάξτε κάτι πολύτιμο: την καρδιά σας.

Ο Άγιος Πορφύριος συνήθιζε να στρέφει τον άνθρωπο όχι στον φόβο και στην αγωνία, αλλά στην αγάπη προς τον Χριστό. Αυτή την αγάπη εύχομαι να έχετε και εσείς ως φως στη ζωή σας. Όχι μία πίστη που φοβίζει, αλλά μία σχέση που αναπαύει, δυναμώνει και ελευθερώνει τον άνθρωπο.

Να μη χάσετε την ικανότητα να ακούτε τον άλλον, να συμπονάτε, να λέτε «ευχαριστώ», «συγγνώμη», «σε χρειάζομαι», «είμαι εδώ για σένα». Να μη μετράτε τους ανθρώπους από την εμφάνιση, την καταγωγή, τις επιδόσεις ή τις δυνατότητές τους. Κανένα παιδί δεν πρέπει να αισθάνεται μόνο του μέσα σε μία σχολική αίθουσα. Γίνετε εσείς εκείνοι που θα πλησιάσουν τον πιο αδύναμο, τον πιο ντροπαλό, εκείνον που ίσως δυσκολεύεται να βρει τη θέση του.

Η γνώση είναι πολύτιμη, όταν όμως συνοδεύεται από αγάπη, ταπείνωση και διάκριση, γίνεται σοφία. Και η σοφία αυτή δεν έχει μόνο σκοπό να μας κάνει ικανότερους, αλλά και καλύτερους ανθρώπους.

Μην απογοητεύεστε από τα λάθη σας. Τα λάθη είναι μέρος της πορείας προς την ωριμότητα. Ο Θεός δεν ζητά από εμάς να μην πέσουμε ποτέ· ζητά να μη μένουμε πεσμένοι. Να σηκωνόμαστε, να διορθώνουμε ό,τι μπορούμε, να ζητούμε συγγνώμη, να συγχωρούμε και να συνεχίζουμε.

Και όταν έρθουν στιγμές που θα αισθανθείτε κουρασμένοι, μόνοι ή απογοητευμένοι, να θυμάστε ότι μπορείτε πάντοτε να στραφείτε στον Χριστό με μία απλή προσευχή. Δεν χρειάζονται πολλά λόγια. Ακόμη και ένα «Χριστέ μου, βοήθησέ με» αρκεί πολλές φορές για να ανοίξει μέσα μας ένα μικρό παράθυρο ελπίδας.

Στους γονείς σας, στους εκπαιδευτικούς σας και σε όλους εκείνους που θα σταθούν κοντά σας κατά τη διάρκεια αυτής της χρονιάς, δείξτε σεβασμό και ευγνωμοσύνη. Και εσείς, οι μεγαλύτεροι, μη λησμονείτε ότι κανένας άνθρωπος δεν προχωρεί πραγματικά μόνος του. Ο ένας έχουμε ανάγκη τον άλλον.

Η Εκκλησία θέλει να είναι πάντοτε κοντά σας ως σπίτι και οικογένεια, με ανοιχτή αγκαλιά. Να σας ακούει, να σας στηρίζει, να προσεύχεται για εσάς και να σας θυμίζει ότι, πέρα από κάθε επιτυχία και κάθε ανθρώπινο επίτευγμα, το μεγαλύτερο δώρο είναι να διατηρεί ο άνθρωπος καθαρή την καρδιά του, ζωντανή την ελπίδα του και ανοιχτό τον δρόμο του προς τον Θεό και τον συνάνθρωπο.

Εύχομαι ο Χριστός, ο αληθινός Φωτισμός κάθε ανθρώπου, να φωτίζει τον νου και την καρδιά σας, να ενισχύει κάθε καλή σας προσπάθεια και να σας χαρίζει διάκριση στις επιλογές σας.

Η Παναγία μας να σας σκεπάζει και να σας προστατεύει.

Οι Άγιοι του τόπου μας να πρεσβεύουν για όλους σας.

Να μη σταματήσετε ποτέ να ονειρεύεστε.

Να μη φοβάστε να προσπαθείτε.

Να μη διστάζετε να αγαπάτε.

Να έχετε πάντοτε μέσα σας χώρο για τον Θεό και για τον άνθρωπο.

Και να θυμάστε ότι η μεγαλύτερη επιτυχία στη ζωή δεν είναι μόνο να φθάσουμε εκεί που ονειρευόμαστε, αλλά, φθάνοντας εκεί, να έχουμε παραμείνει άνθρωποι με καθαρή καρδιά, πίστη, αγάπη και ελπίδα.

Καλή, φωτισμένη και ευλογημένη σχολική και ακαδημαϊκή χρονιά!

Με πατρική αγάπη και θερμές ευχές,

† Ο Κυδωνίας και Αποκορώνου Τίτος