Στην αίθουσα του Μικτού Ορκωτού Εφετείου επί της οδού Λουκάρεως στρέφονται τα βλέμματα της κοινής γνώμης την Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2026, οπότε και εκκινεί η δίκη σε δεύτερο βαθμό για τη στυγερή δολοφονία της Κυριακής Γρίβα έξω από το Αστυνομικό Τμήμα των Αγίων Αναργύρων. Η έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας πραγματοποιείται κάτω από το βαρύ κλίμα που διαμορφώνει η τέλεση μίας ακόμη δολοφονίας γυναίκας, της 14ης από την αρχή του έτους, με θύμα την Πηνελόπη στην Ηγουμενίτσα.

Με ανακοίνωσή της, η «Πρωτοβουλία κατά των γυναικοκτονιών» ανακοίνωσε τη μαζική της παρουσία στο δικαστήριο, επαναφέροντας με ένταση το αίτημα για ρητή ένταξη του όρου «γυναικοκτονία» στον Ποινικό Κώδικα και στηλιτεύοντας τις θεσμικές ανεπάρκειες στην προστασία των θυμάτων, τα στερεότυπα στο εκπαιδευτικό σύστημα, αλλά και τις δικαστικές τοποθετήσεις που αποδίδουν την ευθύνη της σωτηρίας στα ίδια τα θύματα.

Η έναρξη της δευτεροβάθμιας δίκης και οι μνήμες της πρωτόδικης απόφασης

Η εκδίκαση της υπόθεσης σε δεύτερο βαθμό στις 23 Σεπτεμβρίου 2026 επαναφέρει στο επίκεντρο τα γεγονότα που συγκλόνισαν το πανελλήνιο, αλλά και τις αντιδράσεις που είχαν προκληθεί κατά την πρωτοβάθμια διαδικασία. Στην παρέμβασή της, η συλλογικότητα υπενθυμίζει με νόημα τη δήλωση που είχε διατυπώσει από έδρας η πρόεδρος του πρωτοβάθμιου Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου:

«Το κράτος, η αστυνομία και η δικαιοσύνη δεν μπορούν να σώσουν όποιον δεν θέλει να σωθεί».

Απαντώντας στον ισχυρισμό αυτό, η Πρωτοβουλία υπογραμμίζει ότι η πραγματικότητα διαψεύδει κατηγορηματικά την υπόθεση περί «απροθυμίας» των γυναικών να προστατευθούν. Όπως σημειώνεται, τα θύματα εξαντλούν κάθε περιθώριο αναζήτησης βοήθειας: η Κυριακή Γρίβα εκλιπαρούσε για συνδρομή μπροστά στο αστυνομικό τμήμα, η Πηνελόπη στην Ηγουμενίτσα είχε αλλάξει τόπο κατοικίας προσπαθώντας να διαφύγει, ενώ η Κωνσταντίνα στη Μακρινίτσα είχε ειδοποιήσει την αστυνομία και είχε καταφύγει στην πατρική της οικία, προτού δολοφονηθεί μαζί με τον αδελφό της που προσέτρεξε να τη συνδράμει, σε ένα έγκλημα όπου τραυματίστηκε η μητέρα της και δύο παιδιά έμειναν ορφανά.

Παράλληλα, ασκείται κριτική στις υπερασπιστικές γραμμές των δραστών, από το επιχείρημα ότι στη δολοφονία της Γαρυφαλλιάς συνέβη «μία στραβή» έως τους ισχυρισμούς περί ψυχικών διαταραχών, με την οργάνωση να καταγγέλλει ότι ο δράστης της δολοφονίας της Κυριακής Γρίβα παραμένει στο ψυχιατρείο κρατουμένων Κορυδαλλού «χωρίς οποιοδήποτε νόμιμο και ιατρικό έρεισμα».

Το αιματηρό χρονικό της Ηγουμενίτσας και η μακάβρια καταγραφή του 2026

Η νέα υπόθεση που συγκλονίζει τη χώρα εκτυλίχθηκε το βράδυ της Κυριακής 20 Σεπτεμβρίου 2026 στην Ηγουμενίτσα, όπου η Πηνελόπη έπεσε νεκρή φέροντας πολλαπλά τραύματα από μαχαίρι σε όλο της το σώμα. Ο πρώην σύντροφος και καθ’ ομολογίαν δράστης υποστήριξε ότι προηγήθηκε διαπληκτισμός και ο ίδιος «θόλωσε», επαναλαμβάνοντας ένα γνώριμο μοτίβο δικαιολόγησης.

Η δολοφονία της Πηνελόπης αποτελεί τη 14η καταγεγραμμένη γυναικοκτονία εντός του 2026. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Πρωτοβουλίας, στον μακρύ κατάλογο των θυμάτων της φετινής χρονιάς έχουν ήδη προστεθεί:

• Η Νεκταρία στον Κολωνό

• Η Μυρτώ στο Αργοστόλι

• Η Ελευθερία στο Ηράκλειο

• Η Βασιλική στην Καλαμάτα

• Η Αντιγόνη στη Δράμα

• Η Σταυρούλα στα Χανιά

• Η Λίζα στην Κυψέλη

• Η Γιουλέτα στη Νέα Σμύρνη

• Η Ασμά στη Ροδόπη

Η γεωγραφική έκταση των εγκλημάτων αποτυπώνει την πανελλαδική διάσταση του φαινομένου, ενισχύοντας την αγωνία των οργανώσεων για τη συστηματική φύση της έμφυλης βίας.

Αιχμές για το εκπαιδευτικό σύστημα και το νέο βιβλίο Αγωγής

Πέρα από το δικαστικό πεδίο, η ανακοίνωση στρέφει τα βέλη της προς την εκπαιδευτική πολιτική, εστιάζοντας στις πρόσφατες αλλαγές στα σχολικά εγχειρίδια.

Συγκεκριμένα, καταγγέλλεται ότι η κυβερνητική παρέμβαση στο νέο βιβλίο της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής της Γ΄ Γυμνασίου επιτρέπει την αναπαραγωγή έμφυλων στερεοτύπων, την ώρα που υποβαθμίζεται η ολοκληρωμένη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση. Όπως υπογραμμίζει η Πρωτοβουλία, η αγωγή αυτή συνιστά θεμελιώδες εργαλείο για την πρόληψη της έμφυλης και σεξουαλικής βίας, ενώ η υποχώρησή της έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τις κατευθύνσεις και τις συστάσεις των ευρωπαϊκών θεσμών.

Η πενταετής διεκδίκηση: Ποινικός Κώδικας, κατάργηση του ν. 4800/21 και δομές προστασίας

Στο επίκεντρο του αγώνα της Πρωτοβουλίας παραμένει η θεσμική θωράκιση των γυναικών μέσα από ένα συνεκτικό πλέγμα παρεμβάσεων. Η συλλογικότητα υπενθυμίζει ότι διεκδικεί εδώ και μία πενταετία —μέσω γραπτών αιτημάτων, ημερίδων, συνελεύσεων, πορειών και συλλαλητηρίων— την ποινικοποίηση του όρου, έχοντας καταθέσει και σχετική ολοκληρωμένη πρόταση νόμου.

Σύμφωνα με την ανάλυσή τους, η ρητή ένταξη της γυναικοκτονίας στο ποινικό δίκαιο αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την προστασία των γυναικών και των παιδιών τους απέναντι στον άνδρα που ασκεί έλεγχο, εξουσία και ιδιοκτησία. Παράλληλα, τίθεται μία σειρά από άμεσες θεσμικές διεκδικήσεις:

• Εισαγωγή της ισότητας των φύλων, καθώς και της σεξουαλικής και συναισθηματικής αγωγής σε ολόκληρο το εκπαιδευτικό σύστημα.

• Ουσιαστική ενδυνάμωση των συμβουλευτικών κέντρων και των ξενώνων φιλοξενίας κακοποιημένων γυναικών.

• Αναβάθμιση της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων, ώστε να ανταποκρίνεται στον σύνθετο εποπτικό της ρόλο.

• Κατάργηση του νόμου 4800/2021 (νόμος Τσιάρα), ο οποίος, κατά την οργάνωση, έχει επιτείνει την ενδοοικογενειακή βία επιβάλλοντας συνεχή και υποχρεωτική συνδιαλλαγή σε ανθρώπους που βρίσκονται σε καθεστώς σφοδρής αντιδικίας.

• Πλήρης συμμόρφωση και εφαρμογή όλων των συστάσεων της επιτροπής εμπειρογνωμόνων GREVIO για την καθολική υλοποίηση της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης.