Σε κατάσταση βαθιάς αναδιάταξης εισέρχεται το εκλογικό σώμα στην Περιφέρεια Κρήτης, όπως αποτυπώνεται στη μεγάλης κλίμακας έρευνα κοινής γνώμης που διενήργησε ο ραδιοφωνικός σταθμός Radio Me 88,4.

Η μέτρηση, η οποία καταγράφει για πρώτη φορά στο εκλογικό πεδίο τη δυναμική ενός δυνητικού κόμματος υπό τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά ταυτόχρονα με τη «Συμμαχία Ελλήνων» πλάι στις υφιστάμενες κοινοβουλευτικές δυνάμεις, καταδεικνύει μια δραστική υποχώρηση της κυβερνητικής παράταξης, η οποία απωθείται σε επίπεδα σχεδόν στο ήμισυ της δύναμης που κατέγραψε στις εθνικές εκλογές του Ιουνίου 2023.

Με τη Νέα Δημοκρατία να περιορίζεται στο 19,3%, το ΠΑΣΟΚ να ακολουθεί σε απόσταση αναπνοής με 17,5% και τον πολιτικό σχηματισμό ΕΛΑΣ να εδραιώνεται στην τρίτη θέση με 15,0%, η Μεγαλόνησος εμφανίζεται αποσυνδεδεμένη από τα μοτίβα της προηγούμενης κάλπης, λειτουργώντας ως προπομπός ενός κατακερματισμένου και απρόβλεπτου πολιτικού τοπίου.

Η ταυτότητα της έρευνας και τα κεντρικά ευρήματα

Η έρευνα του Radio Me 88,4 υλοποιήθηκε κατά το τριήμερο από τις 22 έως τις 24 Σεπτεμβρίου 2026, συγκεντρώνοντας τις απαντήσεις 2.712 πολιτών με εκλογικό δικαίωμα στην Περιφέρεια Κρήτης. Η συλλογή του πρωτογενούς υλικού πραγματοποιήθηκε μέσω δομημένου ερωτηματολογίου που απευθύνθηκε σε χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης Facebook και Instagram άνω των 17 ετών, κάνοντας χρήση στοχευμένης χορηγούμενης ειδοποίησης.

Τον επιστημονικό σχεδιασμό, τη δόμηση και τη στατιστική επεξεργασία της έρευνας ανέλαβε ο στατιστικολόγος και πολιτικός αναλυτής Νίκος Καρδούλας, εφαρμόζοντας μεθοδολογία η οποία, όποτε αξιοποιήθηκε σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις, κατέγραψε ποσοστό επιτυχίας της τάξης του 95%. Ο ίδιος αναλυτής είχε καταρτίσει και την αντίστοιχη δημοσκόπηση του Ιουνίου 2026 για την ίδια γεωγραφική επικράτεια, γεγονός που προσδίδει συγκριτικό βάθος στα στοιχεία και επιτρέπει την παρακολούθηση της μεταβολής των τάσεων μέσα στον χρόνο.

Για την εξαγωγή της πρόθεσης ψήφου εφαρμόστηκε αυστηρή στάθμιση των πρωτογενών δεδομένων. Η διαδικασία βασίστηκε στις επίσημες δημογραφικές παραμέτρους της Περιφέρειας Κρήτης ως προς:

• Τις επαγγελματικές κατηγορίες και τη διαστρωμάτωση του εργατικού δυναμικού.

• Τις ηλικιακές ομάδες του εκλογικού σώματος.

• Την κατανομή του φύλου.

• Την προηγούμενη εκλογική συμπεριφορά, με άξονα αναφοράς την καταγεγραμμένη ψήφο των εθνικών εκλογών του Ιουνίου 2023 (past vote).

Η καινοτομία της συγκεκριμένης μέτρησης έγκειται στη συμπερίληψη υποθετικών αλλά πολιτικά συζητούμενων σεναρίων. Η ταυτόχρονη διερεύνηση της απήχησης ενός πιθανού κομματικού φορέα υπό τον Αντώνη Σαμαρά και του σχήματος «Συμμαχία Ελλήνων» επέτρεψε την αποτύπωση των πραγματικών διαρροών και της δυναμικής ανακατανομής των ψηφοφόρων στον χώρο της Κεντροδεξιάς και της Δεξιάς.

Τα συγκεντρωτικά ευρήματα της έρευνας διαμορφώνουν μια πρωτόγνωρη τριαδική ιεραρχία στην κορυφή:

• Νέα Δημοκρατία: 19,3%

• ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής: 17,5%

• ΕΛΑΣ: 15,0%

• Συμμαχία Ελλήνων: 6,3%

• ΚΚΕ: 5,2%

• Πλεύση Ελευθερίας: 4,4%

• Φωνή Λογικής: 4,2%

• Κόμμα Σαμαρά: 3,4%

• Ελπίδα: 2,8%

• ΜέΡΑ25: 2,7%

• Ελληνική Λύση: 2,5%

• ΣΥΡΙΖΑ: 1,9%

• Δημοκράτες: 0,9%

• Νίκη: 0,8%

• Σπαρτιάτες: 0,5%

• Νέα Αριστερά: 0,2%

• Άλλο Κόμμα: 2,2%

• Δεν έχω αποφασίσει: 10,2%

Κατάρρευση Νέας Δημοκρατίας με υποχώρηση στο 19,3%

Το πλέον ηχηρό εύρημα της μέτρησης αφορά την καθίζηση των ποσοστών της Νέας Δημοκρατίας. Στις εθνικές εκλογές του Ιουνίου 2023, η κυβερνητική παράταξη είχε πετύχει μια ιστορική επικράτηση στην Κρήτη, βάφοντας «μπλε» και τους τέσσερις νομούς του νησιού με συνολικό ποσοστό 37,3%. Στη δημοσκόπηση του Σεπτεμβρίου 2026, η δύναμή της περιορίζεται στο 19,3%, καταγράφοντας μια κάθετη πτώση της τάξης του 48,3% — απώλεια δηλαδή σχεδόν του ημίσεος της εκλογικής της επιρροής.

Η υποχώρηση αυτή δεν συνιστά απλώς μια συγκυριακή κάμψη, αλλά μια βαθιά δομική ρωγμή στην κοινωνική συμμαχία που είχε συγκροτήσει η ΝΔ στη Μεγαλόνησο. Η φθορά αποδίδεται σε ένα σύμπλεγμα παραγόντων:

1. Κυβερνητική κόπωση και οικονομική πίεση: Η παρατεταμένη διαχείριση της εξουσίας, οι πληθωριστικές πιέσεις στα νοικοκυριά και το αυξημένο κόστος παραγωγής έχουν διαβρώσει την εμπιστοσύνη των μεσαίων στρωμάτων.

2. Αγροτική δυσαρέσκεια: Τα προβλήματα στις κοινοτικές επιδοτήσεις, οι καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις και το κόστος ενέργειας έχουν αποξενώσει σημαντικό τμήμα του πρωτογενούς τομέα, ο οποίος ιστορικά διαθέτει ισχυρό βάρος στην κρητική ύπαιθρο.

3. Διαρροές προς τα δεξιά: Η εμφάνιση νέων και παλαιότερων σχηματισμών στα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας λειτουργεί ως μαγνήτης για συντηρητικούς ψηφοφόρους που αντιδρούν σε κυβερνητικές νομοθετικές πρωτοβουλίες και επιλογές της κεντρικής διοίκησης.

Σε σύγκριση με την προηγούμενη μέτρηση του Ιουνίου 2026, η τροχιά της ΝΔ εμφανίζει επιτάχυνση των απωλειών. Το κόμμα φαίνεται να χάνει την ικανότητα καθολικής εκπροσώπησης του νησιού, διατηρώντας ορατό προβάδισμα μόνο σε συγκεκριμένες επαγγελματικές κατηγορίες, ενώ υποχωρεί δραματικά στις νεότερες ηλικίες.

Το ΠΑΣΟΚ σε απόσταση αναπνοής: Η διεκδίκηση της ιστορικής κρητικής ηγεμονίας (17,5%)

Στον αντίποδα της κυβερνητικής φθοράς, το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής καταγράφει ποσοστό 17,5%, πλησιάζοντας τη Νέα Δημοκρατία σε απόσταση 1,8 ποσοστιαίων μονάδων. Η επίδοση αυτή επαναφέρει τη Χαριλάου Τρικούπη σε τροχιά άμεσης διεκδίκησης της πρώτης θέσης στην Κρήτη, έναν χώρο με τον οποίο διατηρεί ιστορικούς, συναισθηματικούς και οργανωτικούς δεσμούς δεκαετιών.

Η ανάκαμψη του ΠΑΣΟΚ εδράζεται στην επανασυσπείρωση παραδοσιακών ψηφοφόρων του δημοκρατικού χώρου, οι οποίοι είχαν μετακινηθεί στον ΣΥΡΙΖΑ την προηγούμενη δεκαετία ή είχαν επιλέξει τη ΝΔ το 2023 υπό το πρίσμα της κυβερνητικής σταθερότητας. Η παρουσία του κόμματος εμφανίζεται ιδιαίτερα ισχυρή στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες και στους συνταξιούχους, όπου καταγράφει πρωτιές.

Ωστόσο, η ανάλυση των στοιχείων αποκαλύπτει και τα όρια αυτής της ανόδου:

• Το ποσοστό του 17,5% υποδηλώνει ότι το ΠΑΣΟΚ δεν εισπράττει αυτόματα το σύνολο της κυβερνητικής φθοράς.

• Το κόμμα δυσκολεύεται να δημιουργήσει ένα πλειοψηφικό κοινωνικό ρεύμα, καθώς αντιμετωπίζει έντονο ανταγωνισμό από νέους σχηματισμούς, ενώ τα ποσοστά του στις νεότερες παραγωγικές ηλικίες παραμένουν καθηλωμένα σε μονοψήφια επίπεδα.

• Παρά τη διαφορά των μόλις δύο μονάδων από την κορυφή, η αδυναμία του να ξεπεράσει το όριο του 20% σε παγκρήτιο επίπεδο διατηρεί το εκλογικό τοπίο ανοιχτό και αμφίρροπο.

Το φαινόμενο ΕΛΑΣ: Η εδραίωση στην 3η θέση με 15,0%

Η πλέον αξιοσημείωτη ανατροπή που αναδεικνύει η έρευνα του Radio Me 88,4 είναι η καταγραφή του πολιτικού φορέα ΕΛΑΣ στην τρίτη θέση με ποσοστό 15,0%. Απέχοντας μόλις 4,3 ποσοστιαίες μονάδες από τη Νέα Δημοκρατία και 2,5 μονάδες από το ΠΑΣΟΚ, ο σχηματισμός αυτός μετατρέπεται στον τρίτο ισχυρό πόλο της κρητικής κάλπης.

Η άνοδος της ΕΛΑΣ υπογραμμίζει τη ριζική αλλαγή των πολιτικών διαθέσεων στο νησί:

• Απορρόφηση της αντισυστημικής ψήφου: Η ΕΛΑΣ συγκεντρώνει σημαντικό μέρος των ψηφοφόρων που απορρίπτουν συνολικά το παραδοσιακό πολιτικό σύστημα, λειτουργώντας ως βασικός υποδοχέας κοινωνικής διαμαρτυρίας.

• Διείσδυση στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα: Όπως αποτυπώνουν τα επαγγελματικά στοιχεία, η δυναμική του κόμματος δεν περιορίζεται σε περιθωριακές ομάδες, αλλά καταγράφει εντυπωσιακές επιδόσεις σε κρίσιμες μάζες εργαζομένων, ισοψηφώντας με τη ΝΔ στους μισθωτούς του δημοσίου και κατακτώντας την πρωτιά στους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα.

• Ηλικιακή γεωμετρία: Το κόμμα διατηρεί συμπαγή παρουσία στις παραγωγικές ηλικίες 25–54 ετών, αντλώντας δυνάμεις από στρώματα που βιώνουν άμεσα την οικονομική ανασφάλεια και τη διάψευση των προσδοκιών τους.

Η ταυτόχρονη παρουσία τριών κομμάτων σε απόσταση μικρότερη των πέντε ποσοστιαίων μονάδων (ΝΔ 19,3%, ΠΑΣΟΚ 17,5%, ΕΛΑΣ 15,0%) επιβεβαιώνει ότι η Κρήτη παύει να λειτουργεί ως μονοπαραταξιακό ή διπολικό προπύργιο, μετατρεπόμενη σε ένα πολυεδρικό πεδίο έντονων πολιτικών αναμετρήσεων.

Τα νέα και δυνητικά σχήματα στο μικροσκόπιο: «Συμμαχία Ελλήνων» και «Κόμμα Σαμαρά»

Η ταυτόχρονη συμπερίληψη για πρώτη φορά σε μέτρηση κοινής γνώμης ενός δυνητικού κόμματος υπό τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά και του πολιτικού φορέα «Συμμαχία Ελλήνων» ρίχνει φως στις υπόγειες διεργασίες που συντελούνται στα δεξιά του πολιτικού φάσματος. Η «Συμμαχία Ελλήνων» αναδεικνύεται στην τέταρτη δύναμη της γενικής πρόθεσης ψήφου στην Κρήτη με ποσοστό 6,3%, υπερβαίνοντας παραδοσιακές κοινοβουλευτικές δυνάμεις. Η απήχησή της καταγράφεται ιδιαίτερα ισχυρή σε στρώματα ψηφοφόρων που αναζητούν έναν αμιγώς πατριωτικό λόγο, μακριά από τη φθορά των κυβερνητικών επιλογών, ενώ η καταγραφή της λειτουργεί ως υποδοχέας ψήφων διαμαρτυρίας που προηγουμένως παρέμεναν διάσπαρτες.

Παράλληλα, η υπόθεση εργασίας για τη συγκρότηση ενός αυτόνομου κομματικού φορέα υπό τον Αντώνη Σαμαρά καταγράφει αρχική πρόθεση ψήφου 3,4% στην Περιφέρεια Κρήτης. Παρότι πρόκειται για ένα υποθετικό σενάριο, το ποσοστό αυτό υπερβαίνει το εκλογικό όριο εισόδου στη Βουλή και επιβεβαιώνει την ύπαρξη ενός υπαρκτού, διακριτού ακροατηρίου εντός του παραδοσιακού συντηρητικού χώρου. Το δυνητικό αυτό σχήμα αντλεί δυνάμεις κυρίως από ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας που διαφωνούν με το κεντρώο άνοιγμα του Μεγάρου Μαξίμου, αλλά και από πολίτες μεγαλύτερης ηλικίας με ισχυρή ταύτιση με την παραδοσιακή γραμμή της παράταξης.

Στον ευρύτερο χώρο της Δεξιάς, η έρευνα αποτυπώνει έναν πρωτοφανή πολυκερματισμό δυνάμεων:

• Φωνή Λογικής: 4,2%

• Κόμμα Σαμαρά (δυνητικό): 3,4%

• Ελπίδα: 2,8%

• Ελληνική Λύση: 2,5%

• Νίκη: 0,8%

• Σπαρτιάτες: 0,5%

Εάν στο παραπάνω μωσαϊκό συνυπολογιστεί το 6,3% της «Συμμαχίας Ελλήνων» και το 15,0% της ΕΛΑΣ, καθίσταται εμφανές ότι το συνολικό άθροισμα των σχηματισμών που κινούνται δεξιότερα ή στα όρια της κυβερνώσας παράταξης προσεγγίζει το ένα τρίτο του εκλογικού σώματος. Το εύρημα αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό την καθίζηση της Νέας Δημοκρατίας, η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πολυμέτωπη πίεση, βλέποντας τα παραδοσιακά της ερείσματα να διαχέονται σε πολλαπλές εναλλακτικές επιλογές.

Η γεωγραφική ακτινογραφία: Η ανατροπή στο Ρέθυμνο και η μάχη των νομών

Η εξέταση των στοιχείων ανά εκλογική περιφέρεια αποκαλύπτει έντονες τοπικές αποκλίσεις και αναδιατάξεις, με κυριότερο σημείο καμπής την πλήρη ανατροπή των συσχετισμών στον νομό Ρεθύμνου. Ενώ στις εκλογές του 2023 η Νέα Δημοκρατία είχε επικρατήσει και στους τέσσερις νομούς, η σημερινή εικόνα επαναφέρει την παραδοσιακή γεωπολιτική της κρητικής κάλπης.

Στην Εκλογική Περιφέρεια Ρεθύμνου, το ΠΑΣΟΚ κατακτά καθαρή πρωτιά με ποσοστό 20,0%, αφήνοντας τη Νέα Δημοκρατία στη δεύτερη θέση με 16,0%. Η ΕΛΑΣ ακολουθεί τρίτη με 12,6%, ενώ εντυπωσιακή είναι η επίδοση της «Συμμαχίας Ελλήνων», η οποία συγκεντρώνει στο Ρέθυμνο το υψηλότερο ποσοστό της σε ολόκληρο το νησί με 8,9%. Ακολουθούν η «Φωνή Λογικής» με 5,1%, το ΚΚΕ με 4,2%, το ΜέΡΑ25 με 3,7%, ενώ η «Πλεύση Ελευθερίας», η «Ελληνική Λύση» και το «Κόμμα Σαμαρά» ισοψηφούν στο 3,4%. Η υπεροχή του ΠΑΣΟΚ στο Ρέθυμνο αναδεικνύει την ανθεκτικότητα των τοπικών του δικτύων και την επανασύνδεσή του με την τοπική κοινωνία.

Στην Εκλογική Περιφέρεια Ηρακλείου, τη μεγαλύτερη και πιο πυκνοκατοικημένη εκλογική δεξαμενή του νησιού, διαμορφώνεται μια εξαιρετικά αμφίρροπη τριπλή μάχη. Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί οριακά την πρώτη θέση με 19,7%, αλλά η ΕΛΑΣ πραγματοποιεί τη μεγάλη έκπληξη καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση με 18,2%, αφήνοντας το ΠΑΣΟΚ τρίτο με 17,1%. Η «Συμμαχία Ελλήνων» ακολουθεί με 5,5%, η «Πλεύση Ελευθερίας» με 5,1% και το ΚΚΕ με 4,9%. Η υποχώρηση του ΠΑΣόΚ στην τρίτη θέση στο Ηράκλειο, ιστορική κοιτίδα του κινήματος, υπογραμμίζει τον έντονο ανταγωνισμό που δέχεται από τις αντισυστημικές δυνάμεις.

Στην Εκλογική Περιφέρεια Χανίων, η Νέα Δημοκρατία παραμένει πρώτη με 17,7%, ακολουθούμενη από το ΠΑΣΟΚ με 14,9% και την ΕΛΑΣ με 11,8%. Στα Χανιά καταγράφεται η υψηλότερη επίδοση του ΚΚΕ στην Κρήτη (6,6%), ενώ η «Συμμαχία Ελλήνων» συγκεντρώνει 5,5%, η «Πλεύση Ελευθερίας» 5,4%, η «Φωνή Λογικής» 4,5% και το «Κόμμα Σαμαρά» 4,2%. Το τοπίο στα Χανιά παραμένει κατακερματισμένο, με το ποσοστό των αναποφάσιστων να αγγίζει το 11,0%.

Στην Εκλογική Περιφέρεια Λασιθίου, η Νέα Δημοκρατία καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό της στο νησί με 23,4%, διατηρώντας προβάδισμα πέντε μονάδων από το ΠΑΣΟΚ (18,4%), το οποίο ακολουθείται κατά πόδας από την ΕΛΑΣ με 17,6%. Η «Συμμαχία Ελλήνων» περιορίζεται στο 5,3%, το ΚΚΕ στο 4,6%, η «Φωνή Λογικής» στο 3,9% και η «Πλεύση Ελευθερίας» στο 3,6%. Το Λασίθι εμφανίζεται ως ο πλέον σταθερός νομός για την κυβερνητική παράταξη, χωρίς ωστόσο να αποφεύγει τη σημαντική συμπίεση των ποσοστών της σε σχέση με το 2023.

Ηλικιακό ρήγμα και γενεακή πόλωση: Η «έκρηξη» στους νέους 17–24 ετών

Η διασταύρωση της πρόθεσης ψήφου με τις ηλικιακές ομάδες αναδεικνύει ένα βαθύ γενεακό χάσμα, το οποίο απειλεί να ανατρέψει πλήρως τη δημογραφική βάση των κυρίαρχων κομμάτων. Η συμπεριφορά της νέας γενιάς (17–24 ετών) αποτελεί το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της έρευνας, καταγράφοντας μια καθολική απόρριψη του παραδοσιακού δικομματισμού.

Στην ηλικιακή κατηγορία 17–24 ετών, η «Συμμαχία Ελλήνων» κατακτά μια συντριπτική πρωτιά με ποσοστό 21,4%. Ακολουθεί η «Φωνή Λογικής» με 11,4% και το ΚΚΕ με 9,0%, ενώ το δυνητικό «Κόμμα Σαμαρά» καταγράφει 8,0% και ο ΣΥΡΙΖΑ 6,4%. Στον αντίποδα, τα δύο κόμματα που κυβέρνησαν τη χώρα τις τελευταίες δεκαετίες περιορίζονται σε ιστορικά ναδίρ:

• Νέα Δημοκρατία: 5,3%

• Πλεύση Ελευθερίας: 5,3%

• ΠΑΣΟΚ: 5,2%

• Σπαρτιάτες: 3,9%

• ΜέΡΑ25: 2,5%

• ΕΛΑΣ: 1,0%

• Δεν έχω αποφασίσει: 13,0%

Το άθροισμα ΝΔ και ΠΑΣΟΚ στους νέους 17–24 ετών μόλις και μετά βίας αγγίζει το 10,5%, γεγονός που αποδεικνύει ότι οι νέοι ψηφοφόροι στην Κρήτη αναζητούν διέξοδο είτε σε ριζοσπαστικές πατριωτικές φωνές είτε στην αντισυστημική Αριστερά, γυρίζοντας την πλάτη στο θεσμικό πολιτικό κατεστημένο.

Στην αμέσως επόμενη ηλικιακή ομάδα, των 25–34 ετών, η απόρριψη των παραδοσιακών πόλων παραμένει εξίσου έντονη, ωστόσο η κατανομή αλλάζει χαρακτήρα. Εδώ η μάχη κορυφώνεται ανάμεσα σε τρεις αντισυστημικούς σχηματισμούς:

• ΕΛΑΣ: 13,1%

• Πλεύση Ελευθερίας: 13,0%

• Συμμαχία Ελλήνων: 12,7%

• ΜέΡΑ25: 10,2%

• Νέα Δημοκρατία: 8,6%

• ΠΑΣΟΚ: 8,5%

• Ελληνική Λύση: 4,4%

• ΣΥΡΙΖΑ: 3,5%

• Νίκη: 3,1%

• Δεν έχω αποφασίσει: 10,6%

Η ισοπαλία σχεδόν στην κορυφή της ΕΛΑΣ, της Πλεύσης Ελευθερίας και της «Συμμαχίας Ελλήνων» στην ηλικιακή ζώνη των νέων εργαζομένων και επιστημόνων (25–34) αντανακλά τη γενικευμένη ματαίωση των προσδοκιών για την επαγγελματική και οικονομική αποκατάσταση, με τις δυνάμεις της θεσμικής εξουσίας (ΝΔ στο 8,6%, ΠΑΣΟΚ στο 8,5%) να παραμένουν καθηλωμένες σε μονοψήφια νούμερα.

Οι γενιές της σταθερότητας: Η συμπεριφορά των ηλικιών 35–54 και 65+

Ενώ οι νεότερες γενιές κινούνται σε τροχιά ριζοσπαστικοποίησης, η εκλογική αντοχή των κυβερνητικών κομμάτων εδράζεται σχεδόν αποκλειστικά στις μεγαλύτερες ηλικιακές κατηγορίες, δημιουργώντας μια πρωτοφανή γενεακή διχοτόμηση.

Στην ομάδα 35–44 ετών, καταγράφεται μια απόλυτη ισορροπία στην κορυφή ανάμεσα στη Νέα Δημοκρατία (20,8%) και το ΠΑΣΟΚ (20,6%), με την ΕΛΑΣ να εδραιώνεται στην τρίτη θέση με 13,5%. Ακολουθούν το ΚΚΕ με 7,6%, η «Συμμαχία Ελλήνων» με 6,6% και η «Πλεύση Ελευθερίας» με 4,5%. Πρόκειται για την ηλικιακή κατηγορία όπου τα δύο παραδοσιακά κόμματα καταφέρνουν για πρώτη φορά να ανακτήσουν την ηγεμονία τους, απορροφώντας από κοινού πάνω από το 41% των ψήφων.

Στις ηλικίες 45–54 ετών, το σκηνικό διαφοροποιείται εκ νέου. Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί την πρώτη θέση με 23,2%, αλλά η ΕΛΑΣ εκτινάσσεται στη δεύτερη θέση με 21,3%, καταγράφοντας σε αυτή την ομάδα την ισχυρότερη επίδοσή της. Αντίθετα, το ΠΑΣΟΚ υφίσταται καθίζηση, υποχωρώντας στο 8,4%, ενώ η «Φωνή Λογικής» ανεβαίνει στο 7,6%, η «Πλεύση Ελευθερίας» στο 6,4% και το ΚΚΕ στο 5,4%. Η έντονη παρουσία της ΕΛΑΣ στις ηλικίες 45–54 υποδηλώνει ότι το ακροατήριό της περιλαμβάνει πολίτες ώριμης παραγωγικής ηλικίας που πιέζονται από τα φορολογικά βάρη και την καθημερινότητα.

Στις ηλικίες 55–64 ετών, ο παραδοσιακός δικομματισμός επανέρχεται δριμύτερος: η Νέα Δημοκρατία συγκεντρώνει 22,4% και το ΠΑΣΟΚ ακολουθεί σε απόσταση αναπνοής με 22,2%. Η ΕΛΑΣ παραμένει υπολογίσιμη δύναμη με 16,5%, ενώ το δυνητικό «Κόμμα Σαμαρά» καταγράφει 6,2%, το ΚΚΕ 5,2%, η «Φωνή Λογικής» 4,4% και η «Ελληνική Λύση» 4,2%.

Η κατηγορία των πολιτών 65 ετών και άνω αποτελεί το ασφαλές καταφύγιο του ΠΑΣΟΚ, το οποίο κατακτά καθαρή πρωτιά με 27,0%, έναντι 23,6% της Νέας Δημοκρατίας. Η ΕΛΑΣ συγκεντρώνει 16,5%, η «Ελπίδα» 4,4%, το ΚΚΕ 3,7%, η «Συμμαχία Ελλήνων» 2,4% και οι «Δημοκράτες» 2,1%. Η πρωτιά του ΠΑΣΟΚ στους συνταξιούχους και στους ηλικιωμένους επιβεβαιώνει ότι η ιστορική μνήμη του Ανδρέα Παπανδρέου και της Μεταπολίτευσης εξακολουθεί να λειτουργεί ως συγκολλητική ουσία για τις μεγαλύτερες γενιές της Κρήτης, την ίδια στιγμή όμως που η σύνδεσή του με τις νεότερες ηλικίες καθίσταται εξαιρετικά εύθραυστη.

Κοινωνιολογική και επαγγελματική διαστρωμάτωση: Ποιος ψηφίζει τι

Η ακτινογραφία των επαγγελματικών κατηγοριών στην έρευνα του Radio Me 88,4 αποκαλύπτει βαθιές κοινωνικές ρωγμές και εξηγεί πώς αποδομείται η προηγούμενη εκλογική κυριαρχία της Νέας Δημοκρατίας, αναδεικνύοντας παράλληλα τη διαφοροποιημένη διείσδυση των υπόλοιπων κομμάτων στον παραγωγικό ιστό της Κρήτης.

Στους ελεύθερους επαγγελματίες, η Νέα Δημοκρατία διατηρεί την ισχυρότερη εκλογική της βάση, συγκεντρώνοντας 32,8%. Ακολουθεί το ΠΑΣΟΚ με 12,8% και η ΕΛΑΣ με 11,5%. Στην ίδια κατηγορία, το ΚΚΕ καταγράφει 7,4%, ενώ η «Συμμαχία Ελλήνων» και το δυνητικό «Κόμμα Σαμαρά» ισοψηφούν στο 5,0%. Η «Πλεύση Ελευθερίας» συγκεντρώνει 4,7%, το ΜέΡΑ25 3,7%, ο ΣΥΡΙΖΑ 2,4%, η «Ελπίδα» 2,3%, η «Φωνή Λογικής» 1,9%, η «Νέα Αριστερά» 1,4% και η «Ελληνική Λύση» 0,8%, με τους αναποφάσιστους να περιορίζονται στο 6,0%.

Στους μισθωτούς του δημόσιου τομέα, το τοπίο μεταβάλλεται ριζικά με μια εντυπωσιακή ισοπαλία στην κορυφή:

• Η Νέα Δημοκρατία και η ΕΛΑΣ ισοψηφούν καταλαμβάνοντας από 27,6%.

• Το ΠΑΣΟΚ ακολουθεί στην τρίτη θέση με 16,9%.

• Το ΚΚΕ συγκεντρώνει 5,9%.

• Ο ΣΥΡΙΖΑ περιορίζεται στο 2,9% και η «Ελληνική Λύση» στο 2,7%.

• Η «Συμμαχία Ελλήνων» καταγράφει 2,4%, το «Κόμμα Σαμαρά» 2,0%, ενώ η «Πλεύση Ελευθερίας» και η «Ελπίδα» βρίσκονται στο 1,4%.

• Η «Φωνή Λογικής» λαμβάνει 1,1%, το ΜέΡΑ25 0,5%, ενώ το ποσοστό των αναποφάσιστων διαμορφώνεται στο 6,0%.

Στον αντίποδα, στους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα, η ΕΛΑΣ κατακτά την καθαρή πρωτιά με 15,2%, αφήνοντας το ΠΑΣΟΚ στη δεύτερη θέση με 13,6% και τη Νέα Δημοκρατία στην τρίτη θέση με μόλις 11,4%. Ακολουθεί η «Συμμαχία Ελλήνων» με 9,2%, η «Φωνή Λογικής» με 6,7%, το ΚΚΕ με 6,5%, η «Πλεύση Ελευθερίας» με 5,5%, η «Ελληνική Λύση» με 5,2%, το «Κόμμα Σαμαρά» με 3,3%, το ΜέΡΑ25 με 3,2%, η «Ελπίδα» με 3,1%, ο ΣΥΡΙΖΑ με 2,4% και οι «Σπαρτιάτες» με 0,4%, ενώ το 11,9% δηλώνει αναποφάσιστο. Η υστέρηση της ΝΔ στον ιδιωτικό τομέα καταδεικνύει την έντονη πίεση που δέχεται από το κύμα ακρίβειας η μισθωτή εργασία.

Στον αγροτικό κόσμο, ιστορικό προπύργιο της κρητικής οικονομίας, η Νέα Δημοκρατία διατηρεί οριακά την πρώτη θέση με 17,9%, απειλούμενη ωστόσο άμεσα από τρεις διαφορετικές δυνάμεις: τη «Συμμαχία Ελλήνων» που εκτινάσσεται στο 16,4%, το ΠΑΣΟΚ που συγκεντρώνει 15,8% και την ΕΛΑΣ που ακολουθεί με 15,7%. Η «Φωνή Λογικής» καταγράφει στους αγρότες διψήφιο ποσοστό με 10,3%, το ΜέΡΑ25 5,0%, το ΚΚΕ 2,1%, το «Κόμμα Σαμαρά» 1,0%, η «Ελληνική Λύση» 0,9%, η «Πλεύση Ελευθερίας» 0,9%, η «Ελπίδα» 0,9% και ο ΣΥΡΙΖΑ μόλις 0,3%, ενώ οι αναποφάσιστοι φτάνουν το 12,3%.

Στους συνταξιούχους, το ΠΑΣΟΚ κυριαρχεί με 28,6%, υπερισχύοντας της Νέας Δημοκρατίας (25,3%) και της ΕΛΑΣ (13,8%). Ακολουθούν το ΚΚΕ με 3,5%, η «Συμμαχία Ελλήνων» με 2,9%, το ΜέΡΑ25 με 2,6%, η «Ελπίδα» με 2,5%, οι «Δημοκράτες» με 2,2%, η «Ελληνική Λύση» με 1,6%, η «Φωνή Λογικής» με 1,4%, το «Κόμμα Σαμαρά» με 1,2%, ο ΣΥΡΙΖΑ και η «Πλεύση Ελευθερίας» με 0,9%, καθώς και η «Νίκη» με 0,8%, με τους αναποφάσιστους στο 10,1%.

Στην κατηγορία «Οικιακά», η ΕΛΑΣ σημειώνει συντριπτική πρωτιά με 28,4%, ακολουθούμενη από το ΠΑΣΟΚ με 19,0% και το «Κόμμα Σαμαρά» με 12,4%. Στην ίδια ομάδα, η «Φωνή Λογικής» καταγράφει 9,3%, η «Πλεύση Ελευθερίας» 8,8%, η «Ελπίδα» 8,7%, η «Νίκη» 8,0%, ενώ η Νέα Δημοκρατία καταρρέει στο 1,2%, το ΚΚΕ συγκεντρώνει 0,9%, η «Συμμαχία Ελλήνων» και η «Ελληνική Λύση» 0,7%, το ΜέΡΑ25 0,3% και ο ΣΥΡΙΖΑ 0,2%.

Στους φοιτητές, η απόλυτη κυριαρχία ανήκει στις αντισυστημικές δυνάμεις: η «Συμμαχία Ελλήνων» λαμβάνει 16,5% και το ΚΚΕ 16,3%. Ακολουθούν το ΠΑΣΟΚ με 8,5%, ο ΣΥΡΙΖΑ με 8,1%, η «Πλεύση Ελευθερίας» με 7,8%, το «Κόμμα Σαμαρά» με 5,5%, η Νέα Δημοκρατία με 4,7%, η «Φωνή Λογικής» με 4,2%, το ΜέΡΑ25 με 4,0%, οι «Σπαρτιάτες» με 1,8%, η ΕΛΑΣ με 1,0%, η «Ελληνική Λύση» με 0,5% και η «Ελπίδα» με 0,4%, ενώ το 16,6% δηλώνει αναποφάσιστο.

Στους ανέργους, η κατάσταση αποτυπώνει ένα βαθύ αίσθημα περιθωριοποίησης: το ποσοστό των αναποφάσιστων εκτοξεύεται στο 27,0%. Μεταξύ των κομμάτων, η Νέα Δημοκρατία καταγράφει 22,6%, η «Πλεύση Ελευθερίας» 15,9%, οι «Σπαρτιάτες» 7,2%, οι «Δημοκράτες» 6,8%, η «Συμμαχία Ελλήνων» 6,7%, η «Φωνή Λογικής» 1,1%, το ΠΑΣΟΚ 1,0%, η ΕΛΑΣ 1,0%, ο ΣΥΡΙΖΑ 0,8%, το «Κόμμα Σαμαρά» 0,6%, η «Ελπίδα» 0,5%, η «Ελληνική Λύση» 0,5% και το ΜέΡΑ25 0,2%, ενώ το ΚΚΕ καταγράφει 0,0%.

Η ιστορική εξαΰλωση του ΣΥΡΙΖΑ και ο κατακερματισμός της Αριστεράς

Ένα από τα πλέον δραματικά ευρήματα της έρευνας του Radio Me 88,4 είναι η σχεδόν ολοκληρωτική εξαφάνιση του ΣΥΡΙΖΑ από τον πολιτικό χάρτη της Κρήτης. Το κόμμα, το οποίο κυριάρχησε απόλυτα στις εθνικές εκλογικές αναμετρήσεις του 2015 και διατήρησε ισχυρά ποσοστά το 2019, καταποντίζεται στη γενική πρόθεση ψήφου στο ισχνό 1,9%.

Η πτώση αυτή αποτυπώνεται οριζόντια και στους τέσσερις νομούς του νησιού:

• Στα Χανιά συγκεντρώνει 2,4%.

• Στο Ρέθυμνο περιορίζεται στο 1,8%.

• Στο Ηράκλειο, άλλοτε προπύργιο της παράταξης, καταγράφει μόλις 1,8%.

• Στο Λασίθι υποχωρεί στο 1,5%.

Η ηλικιακή κατανομή της ψήφου του ΣΥΡΙΖΑ επιβεβαιώνει την απώλεια κάθε δυναμικής στα παραγωγικά στρώματα. Το κόμμα καταγράφει 6,4% στους νέους 17–24 ετών και 3,5% στις ηλικίες 25–34, αλλά υποχωρεί στο 1,2% στους πολίτες 35–44 ετών, στο 0,8% στις ηλικίες 45–54, στο 1,6% στους 55–64 και στο 0,9% στους άνω των 65 ετών.

Η καθίζηση του ΣΥΡΙΖΑ δεν οδήγησε στη συγκρότηση ενός ενιαίου εναλλακτικού αριστερού πόλου, αλλά προκάλεσε τον πολυκερματισμό του προοδευτικού ακροατηρίου. Το ΚΚΕ διατηρεί μια συμπαγή παρουσία με 5,2%, καταγράφοντας αξιοσημείωτη διείσδυση στους φοιτητές (16,3%) και στους νέους 17–24 ετών (9,0%). Η «Πλεύση Ελευθερίας» εδραιώνεται στο 4,4%, αντλώντας σημαντικές δυνάμεις από τους ανέργους (15,9%) και την ηλικιακή ομάδα 25–34 ετών (13,0%). Το ΜέΡΑ25 συγκεντρώνει 2,7%, σημειώνοντας διψήφιο ποσοστό στις ηλικίες 25–34 (10,2%). Αντίθετα, η «Νέα Αριστερά» καταγράφει οριακή παρουσία στο 0,2% σε παγκρήτιο επίπεδο, με παρουσία 0,4% στα Χανιά, 0,1% στο Ηράκλειο, 0,1% στο Ρέθυμνο, 0,1% στο Λασίθι, και 1,4% στους ελεύθερους επαγγελματίες.

Η «γκρίζα ζώνη»: Το 10,2% των αναποφάσιστων και η δεξαμενή των ανέργων

Μέσα σε ένα περιβάλλον έντονου κατακερματισμού, η δεξαμενή της αδιευκρίνιστης ψήφου διαμορφώνεται στο 10,2% σε ολόκληρη την Περιφέρεια Κρήτης, λειτουργώντας ως δυνητικός ρυθμιστής των τελικών ισορροπιών.

Η γεωγραφική κατανομή των αναποφάσιστων εμφανίζει αξιοσημείωτη ομοιογένεια σε όλες τις περιφερειακές ενότητες:

• Χανιά: 11,0%

• Ρέθυμνο: 10,4%

• Λασίθι: 10,1%

• Ηράκλειο: 9,3%

Αντίθετα, η ηλικιακή διαστρωμάτωση αποκαλύπτει ότι η αμφιταλάντευση κορυφώνεται στις νεότερες και παραγωγικές γενιές. Το υψηλότερο ποσοστό αναποφάσιστων καταγράφεται στους νέους 17–24 ετών με 13,0%, ακολουθούν οι ηλικίες 35–44 ετών με 11,0%, οι άνω των 65 ετών με 10,7%, η ομάδα 25–34 ετών με 10,6%, οι πολίτες 45–54 ετών με 9,5% και η ηλικιακή ζώνη 55–64 ετών με 7,5%.

Η πλέον εντυπωσιακή διαφοροποίηση εντοπίζεται στην επαγγελματική διαστρωμάτωση, όπου οι άνεργοι αναδεικνύονται στη μεγαλύτερη δεξαμενή κοινωνικής αβεβαιότητας και αποξένωσης από το κομματικό σύστημα, με το 27,0% εξ αυτών να δηλώνει ότι δεν έχει αποφασίσει τι θα ψηφίσει. Υψηλά ποσοστά αδιευκρίνιστης ψήφου καταγράφονται επίσης στους φοιτητές (16,6%), στους αγρότες (12,3%), στους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα (11,9%) και στους συνταξιούχους (10,1%), ενώ αντίθετα στους μισθωτούς του δημοσίου και στους ελεύθερους επαγγελματίες οι αναποφάσιστοι περιορίζονται στο 6,0%, και στην κατηγορία «Οικιακά» μόλις στο 0,9%.

Πολιτικά συμπεράσματα: Η Κρήτη ως προπομπός εθνικών ανατροπών

Τα ευρήματα της δημοσκόπησης του Radio Me 88,4 υπερβαίνουν τα τοπικά όρια της Κρήτης και εκπέμπουν ένα ισχυρό πολιτικό μήνυμα προς το εθνικό πολιτικό σύστημα. Η Μεγαλόνησος, η οποία ιστορικά λειτουργεί ως βαρόμετρο ευρύτερων εκλογικών μετατοπίσεων, εμφανίζεται να εισέρχεται σε μια φάση ριζικής αποδόμησης της δεξιάς κυριαρχίας όπως αποτυπώθηκε στις τελευταίες εκλογές.

Η κατάρρευση των ποσοστών της Νέας Δημοκρατίας από το 37,3% του Ιουνίου 2023 στο 19,3% αποδεικνύει ότι το κυβερνητικό αφήγημα υφίσταται σοβαρή φθορά. Η απώλεια της πρωτιάς στο Ρέθυμνο, η οριακή διαφορά στο Ηράκλειο και η απομάκρυνση των νέων και των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα δημιουργούν έναν ασφυκτικό κλοιό γύρω από το κυβερνών κόμμα. Παράλληλα, η διαρροή συντηρητικών ψηφοφόρων προς ένα ευρύ φάσμα σχηματισμών—από το φασιστικό μόρφωμα του Κασιδιάρη «Συμμαχία Ελλήνων» μέχρι την ακροδεξιά «Φωνή Λογικής» της Λατινοπούλου και το δυνητικό «Κόμμα Σαμαρά»— δείχνει ότι η παραδοσιακή κεντροδεξιά συμμαχία βρίσκεται υπό διάλυση.

radiome.gr