Την πάγια και ανεπηρέαστη από συγκυριακές διακυμάνσεις θέση της Μόσχας υπέρ της ίδρυσης ενός πλήρως αναγνωρισμένου παλαιστινιακού κράτους επανέλαβε ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν, τοποθετούμενος στο πλαίσιο των εργασιών της Διεθνούς Λέσχης Συζητήσεων «Βαλντάι» (Valdai Discussion Club).

Απαντώντας σε δραματική παρέμβαση του Ιρανού ακαδημαϊκού Σεγιέντ Μοχαμάντ Μαραντί (Seyed Mohammad Marandi) σχετικά με την ανθρωπιστική τραγωδία στη Λωρίδα της Γάζας, ο επικεφαλής του Κρεμλίνου χαρακτήρισε τη σύγκρουση ως ένα από τα πλέον οξέα προβλήματα της εποχής μας, τονίζοντας ότι οποιαδήποτε βιώσιμη διευθέτηση προϋποθέτει τον αυστηρό σεβασμό των ψηφισμάτων του ΟΗΕ.

Παράλληλα, ο Ρώσος πρόεδρος χαρακτήρισε τη δολοφονία του Ιρανού αξιωματούχου Δρ. Αλί Λαριτζανί ως «τεράστιο λάθος» για την προοπτική σταθεροποίησης στον Περσικό Κόλπο, ενώ, απαντώντας σε ερωτήματα για το μέλλον του συνασπισμού των BRICS, ανέλυσε τον σχεδιασμό για τη δημιουργία ανεξάρτητων συστημάτων πληρωμών και επενδυτικών εργαλείων απέναντι στις δυτικές παρεμβάσεις.

Η παρέμβαση Μαραντί για τη Γάζα και η ρωσική απάντηση για το Παλαιστινιακό

Η συζήτηση για τη Μέση Ανατολή άνοιξε με την τοποθέτηση του καθηγητή του Πανεπιστημίου της Τεχεράνης, Σεγιέντ Μοχαμάντ Μαραντί, ο οποίος ευχαρίστησε τον Ρώσο πρόεδρο για τη μνεία στον εκλιπόντα Δρ. Λαριτζανί, κάνοντας λόγο για «γενοκτονία στην Παλαιστίνη» και για θύματα σε πόλεις όπως η Μινάμπ και η Λαμέ από την πρώτη ημέρα των επιθέσεων κατά του ιρανικού λαού:

«Κάθε μέρα μαθαίνουμε για νέα σφαγή και η πρόθεση είναι ο αφανισμός του παλαιστινιακού λαού, ενώ όσοι αντιτίθενται σε αυτόν τον αφανισμό απειλούνται πλέον και οι ίδιοι με εξόντωση. Τι μπορεί να γίνει για να σωθούν τα παιδιά της Γάζας;» ρώτησε χαρακτηριστικά ο Ιρανός πανεπιστημιακός.

Απαντώντας στο ερώτημα, ο Βλαντιμίρ Πούτιν εστίασε στις θεσμικές βάσεις της διεθνούς νομιμότητας, υπογραμμίζοντας ότι η ρωσική διπλωματία δεν ετεροπροσδιορίζεται από πρόσκαιρες πολιτικές σκοπιμότητες:

«Αυτό είναι ένα από τα πιο ευαίσθητα, πιο οξεία ανθρωπιστικά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε, σε ό,τι αφορά την τραγωδία που εκτυλίσσεται στη Γάζα. […] Η θέση της Ρωσίας στο παλαιστινιακό ζήτημα είναι ευρέως γνωστή και δεν υπόκειται σε βραχυπρόθεσμα συμφέροντα ή διακυμάνσεις. Είναι μόνιμη. Σε ό,τι αφορά μία διαρκή διευθέτηση, αυτή είναι εφικτή μόνο στη βάση όλων των προηγουμένως υιοθετηθέντων ψηφισμάτων της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ καθώς και του Συμβουλίου Ασφαλείας. Ο ακρογωνιαίος λίθος, το θεμέλιο για αυτή τη διευθέτηση, είναι η ίδρυση ενός πλήρως ανεπτυγμένου παλαιστινιακού κράτους».

«Τεράστιο λάθος» η δολοφονία Λαριτζανί — Ο ρόλος του Ιράν στον Περσικό Κόλπο

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η αναφορά του Ρώσου προέδρου στον θάνατο του Δρ. Αλί Λαριτζανί, προσώπου με μακρά διαδρομή στις πολιτικές και αμυντικές δομές της Τεχεράνης και ενεργό ρόλο στην αντιμετώπιση του ISIS και της Αλ Κάιντα, όπως υπενθύμισε ο κ. Μαραντί.

Ο Πούτιν αναφέρθηκε στην προσωπική γνωριμία που είχε μαζί του, εκφράζοντας τη λύπη του για την απώλεια ενός παράγοντα που θα μπορούσε να συμβάλει σε περιφερειακούς συμβιβασμούς:

«Αφήνοντας κατά μέρος όλους τους ορισμούς και τις νομικές αξιολογήσεις που έχει δώσει επανειλημμένα το Υπουργείο Εξωτερικών μας, θεωρώ ότι αυτό αποτελεί ένα τεράστιο λάθος. Γνώριζα τον Δρ. Λαριτζανί προσωπικά: ήταν ένας πολύ θετικός άνθρωπος, προετοιμασμένος να βρει αμοιβαία αποδεκτούς συμβιβασμούς, πρωτίστως προς το συμφέρον του ιρανικού έθνους. Πρόκειται για λάθος, διότι ένας τέτοιος άνθρωπος θα ήταν απαραίτητος σήμερα για την εξεύρεση λύσεων που θα μπορούσαν να φέρουν την ειρήνη στη ζώνη του Περσικού Κόλπου».

Ο Ρώσος πρόεδρος σημείωσε ότι τα μέλη της Λέσχης Βαλντάι έμειναν σοκαρισμένα από την είδηση του θανάτου του, θυμίζοντας την παρουσία του σε παλαιότερη συνεδρίαση του φόρουμ. Παράλληλα, εξέφρασε την εκτίμησή του για την «ανθεκτικότητα και τον ηρωισμό του ιρανικού λαού», υπογραμμίζοντας τη βαθιά δεξαμενή στελεχών στην κυβέρνηση, στις ένοπλες δυνάμεις και στους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC) που είναι έτοιμοι να προασπίσουν το μέλλον της χώρας τους.

Το όραμα για τους BRICS: Ισοτιμία, επενδυτική πλατφόρμα και ανεξάρτητες πληρωμές

Στο δεύτερο μέρος των παρεμβάσεων, απαντώντας σε ερώτημα του στρατηγού Σάρμα (General Sharma) σχετικά με το εάν η διεύρυνση των BRICS μετά τη Διακήρυξη του Δελχί κινδυνεύει να μετατραπεί σε μία ετήσια διπλωματική τυπικότητα, ο Βλαντιμίρ Πούτιν υπεραμύνθηκε της δυναμικής του οργανισμού, απορρίπτοντας τα μοντέλα ηγεμονίας.

Υπενθυμίζοντας ότι ο συνασπισμός ξεκίνησε αρχικά στη Ρωσία ως τριμερές σχήμα (Ρωσία, Ινδία, Κίνα – RIC) πριν ενταχθούν η Βραζιλία, η Νότια Αφρική και τα νέα μέλη, ο Ρώσος ηγέτης επισήμανε ότι οι BRICS εκπροσωπούν πλέον σχεδόν το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού, με το οικονομικό τους μερίδιο να αυξάνεται διαρκώς:

«Το πιο σημαντικό είναι η αρχή ίδρυσης και λειτουργίας των BRICS: όλοι είναι ίσοι. Δεν υπάρχει κυριαρχία ή επιβολή εκεί, και αυτό είναι που καθιστά το σχήμα ελκυστικό. Δεν πρόκειται απλώς για μία τελετουργική συνάντηση κορυφής των ηγεσιών. Αναπτύσσονται ουσιαστικοί χρηματοπιστωτικοί μηχανισμοί, επιχειρηματικές συνέργειες και ανθρωπιστική συνεργασία».

Παρουσιάζοντας τις συγκεκριμένες προτάσεις που προωθεί η Μόσχα, ο Πούτιν αναφέρθηκε στη δημιουργία νέων χρηματοπιστωτικών εργαλείων:

«Έχουμε προτείνει τη δημιουργία μίας νέας επενδυτικής πλατφόρμας για τις χώρες των BRICS. Θα βοηθήσει όχι μόνο στην ανάπτυξη των οικονομιών των χωρών-μελών, αλλά θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτελεσματικά και σε άλλες χώρες με αναπτυσσόμενες οικονομίες και πληθυσμούς. Παράλληλα, προωθούνται σύγχρονα συστήματα πληρωμών που θα καταστήσουν τις εκκαθαρίσεις συναλλαγών μεταξύ των κρατών και των εταιρειών ανεξάρτητες από εξωτερικές παρεμβάσεις. Βήμα προς βήμα, τούβλο-τούβλο (brick by brick), διαμορφώνεται μία νέα αρχιτεκτονική. Δεν έχει νόημα να προτρέχουμε —είναι και επικίνδυνο. Πρέπει να επιλύουμε τα ζητήματα καθώς τα συναντούμε».