Σε μια κίνηση που υπογραμμίζει την έντονη ανησυχία για τη γεωπολιτική αστάθεια στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, οι ελληνικές αρχές πραγματοποίησαν μια πρωτοφανή επιχειρησιακή άσκηση στον Κόλπο της Ελευσίνας.

Με το βλέμμα στραμμένο στις αυξανόμενες απειλές κατά της ναυσιπλοΐας, το Λιμενικό Σώμα προσομοίωσε για πρώτη φορά την αντιμετώπιση επίθεσης από μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone) εναντίον δεξαμενόπλοιου, σε μια προσπάθεια θωράκισης των ελληνικών χωρικών υδάτων. Η κινητοποίηση αυτή, αν και εντάσσεται στο πλαίσιο προληπτικών μέτρων, αντανακλά τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται από τον πόλεμο Ιράν με Ισραήλ και ΗΠΑ, καθιστώντας την επιχειρησιακή ετοιμότητα επιτακτική ανάγκη για τη μεγαλύτερη ναυτιλιακή δύναμη του κόσμου.

Προσομοίωση σε περιβάλλον υψηλής έντασης

Η επιχείρηση εξελίχθηκε μόλις 15 χιλιόμετρα από το κέντρο της Αθήνας, μετατρέποντας τον Κόλπο της Ελευσίνας σε πεδίο δράσης. Το σενάριο προέβλεπε το πλήγμα ενός τάνκερ από drone, γεγονός που προκάλεσε εκτεταμένη πυρκαγιά στο πλοίο και σε παρακείμενο διυλιστήριο, ενώ δύο μέλη του πληρώματος βρέθηκαν στη θάλασσα. Η απόκριση ήταν άμεση: ελικόπτερο του Λιμενικού Σώματος προχώρησε στη διάσωση του ενός ναυαγού, ενώ ο δεύτερος περισυνελέγη από πλωτό μέσο.

Παράλληλα με τη διάσωση, το σενάριο περιλάμβανε την κινητοποίηση πυροσβεστικών ρυμουλκών για την κατάσβεση των εστιών και τη χρήση εξειδικευμένων φίλτρων για την ανάσχεση μιας υποτιθέμενης διαρροής 30.000 τόνων πετροχημικών. Αν και οι ασκήσεις κατά της ρύπανσης αποτελούν ρουτίνα για τις ελληνικές αρχές, η προσθήκη της παραμέτρου της επίθεσης από drone αποτελεί μια ριζική αλλαγή στο δόγμα ασφαλείας, προσαρμοσμένη στις σύγχρονες μορφές απειλών

Η γεωπολιτική μεταβλητότητα ως επιταχυντής

Η επιλογή της συγκεκριμένης θεματολογίας για την άσκηση δεν θεωρείται τυχαία. Έρχεται στον απόηχο της επίθεσης με drone που σημειώθηκε στις 2 Μαρτίου εναντίον βρετανικής αεροπορικής βάσης στην Κύπρο, γεγονός που κατέδειξε ότι οι απειλές αυτού του τύπου μπορούν πλέον να εκδηλωθούν και επί ευρωπαϊκού εδάφους. Κυβερνητικοί αξιωματούχοι τονίζουν ότι ζούμε σε «αβέβαιους καιρούς», γεγονός που επιβάλλει τη δοκιμή της επιχειρησιακής ικανότητας σε καθημερινή βάση.

«Υπάρχει μια εξελισσόμενη γεωπολιτική συγκυρία που μας υποχρεώνει να ελέγχουμε την ετοιμότητά μας», αναφέρουν στελέχη του Λιμενικού, επισημαίνοντας ότι η προστασία δεν αφορά μόνο την αποφυγή της ρύπανσης, αλλά την ίδια την επιβίωση της εμπορικής ναυτιλίας. Τα ελληνικά εμπορικά πλοία βρίσκονται σε κάθε γωνιά του πλανήτη, συχνά εντός εμπόλεμων ζωνών, και η χώρα οφείλει να είναι προετοιμασμένη για κάθε ενδεχόμενο σενάριο, όσο απομακρυσμένο κι αν φαντάζει.

Η προστασία της ελληνόκτητης ναυτιλίας στο Αιγαίο

Η Ελλάδα κατέχει τον μεγαλύτερο εμπορικό στόλο παγκοσμίως, με πολλά πλοία της να δραστηριοποιούνται στον Περσικό Κόλπο, όπου οι κίνδυνοι είναι διαρκείς. Ωστόσο, η προστασία των πλοίων αυτών στα διεθνή ύδατα αποτελεί αρμοδιότητα του Πολεμικού Ναυτικού. Η συγκεκριμένη άσκηση του Λιμενικού Σώματος εστίασε σε ένα πιο ακραίο σενάριο: την πιθανότητα πλήγματος εντός του Αιγαίου Πελάγους.

Αν και η κυβέρνηση δεν θεωρεί ένα τέτοιο σενάριο πιθανό στην παρούσα φάση, η αστάθεια που χαρακτηρίζει τις σύγχρονες συρράξεις καθιστά τον πόλεμο ολοένα και λιγότερο προβλέψιμο. Η Ελευσίνα λειτούργησε ως δοκιμαστικός σωλήνας για την αντιμετώπιση ασύμμετρων απειλών, με στόχο τη διασφάλιση ότι οι ελληνικές υποδομές και η ναυσιπλοΐα στα εσωτερικά ύδατα παραμένουν θωρακισμένες απέναντι σε οποιαδήποτε πρόκληση.

Σημασία και Προοπτικές

Η ενσωμάτωση αντι-drone τακτικών στις ασκήσεις του Λιμενικού Σώματος αποτελεί μια παραδοχή της αλλαγής της φύσης των παγκόσμιων συγκρούσεων. Η προληπτική αυτή προσέγγιση στοχεύει στη διατήρηση της Ελλάδας ως ενός ασφαλούς ναυτιλιακού κόμβου, ακόμη και όταν η περιφερειακή ένταση κλιμακώνεται. Η επιτυχία της άσκησης στην Ελευσίνα στέλνει ένα μήνυμα επιχειρησιακής εγρήγορσης, υποδηλώνοντας ότι η χώρα προετοιμάζεται συστηματικά για να αποτρέψει κάθε προσπάθεια αποσταθεροποίησης των θαλάσσιων οδών της.

Greece is preparing for possible Iranian attacks, with its merchant navy holding drills after a drone strike.

While Gulf tankers remain potential targets, the only strike on European soil so far hit a British airbase in Cyprus.

Al Jazeera’s John Psaropoulos reports. pic.twitter.com/l1qLLU3UxN

— Al Jazeera English (@AJEnglish) April 1, 2026