Η ανθρωπότητα βρίσκεται ενώπιον ενός ιστορικού σημείου καμπής, παρόμοιου με τις παραμονές της πανδημίας του 2020, όπου η ραγδαία εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) απειλεί να μετασχηματίσει ριζικά κάθε πτυχή της οργανωμένης κοινωνίας.

Σύμφωνα με τον Brad Carson, πρώην μέλος του Κογκρέσου και νυν πρόεδρο του οργανισμού Americans for Responsible Innovation, η τεχνολογία αυτή δεν αποτελεί απλώς ένα νέο εργαλείο, αλλά μια επαναστατική δύναμη που αποσκοπεί στην ψηφιοποίηση του συνόλου της ανθρώπινης εργασίας, με απρόβλεπτες κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες.

Η εργασία ως ταυτότητα και ο κίνδυνος της απαξίωσης

Η συζήτηση γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη έχει μετατοπιστεί από τον ενθουσιασμό στον υπαρξιακό φόβο, καθώς οι δυνατότητες των νέων μοντέλων υποδηλώνουν μαζικές ανατροπές σε κάθε κλάδο της οικονομίας έως το τέλος του τρέχοντος έτους. Ο Carson επισημαίνει ότι η απειλή δεν αφορά μόνο το εισόδημα, αλλά την ίδια την ανθρώπινη ταυτότητα, η οποία στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την επαγγελματική δραστηριότητα.

«Οι περισσότεροι από εμάς ορίζουμε τον εαυτό μας ως πολίτες που συμμετέχουν στο εργατικό δυναμικό», σημειώνει ο Carson, προειδοποιώντας ότι η κατάργηση της ανάγκης για ανθρώπινη εργασία θα μπορούσε να οδηγήσει σε έντονη «κοινωνική παθολογία». Ενώ ορισμένοι στη Silicon Valley οραματίζονται ένα μέλλον ελεύθερου χρόνου και καθολικού βασικού εισοδήματος, ο πρώην βουλευτής εκφράζει την ανησυχία του για το πώς θα δομηθεί η καθημερινότητα των ανθρώπων όταν αφαιρεθεί το κίνητρο της εργασίας.

Η αναθεώρηση του κοινωνικού συμβολαίου

Η μετάβαση σε μια εποχή όπου η Τεχνητή Γενική Νοημοσύνη (AGI) θα αντικαταστήσει τη γνωστική εργασία απαιτεί, κατά τον Carson, μια ριζική αναθεώρηση της κρατικής πολιτικής. Σε ένα περιβάλλον όπου η συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό θα μπορούσε να περιοριστεί στο 10%, το κράτος θα κληθεί να φορολογήσει το κεφάλαιο αντί για την εργασία και να προχωρήσει σε μαζική αναδιανομή πλούτου.

Πέραν της οικονομίας, τίθενται κρίσιμα ερωτήματα για τη λειτουργία της δημοκρατίας. «Θα εξακολουθεί η κυβέρνηση να ενδιαφέρεται για το τι πιστεύω, αν δεν είμαι πλέον κάποιος που πληρώνει φόρους;» διερωτάται ο Carson, υπογραμμίζοντας ότι η απώλεια της φορολογικής συνεισφοράς του πολίτη μπορεί να κλονίσει τα θεμέλια των πολιτικών ελευθεριών και της κοινωνικής λογοδοσίας.

Η σύγκρουση Πενταγώνου και τεχνολογικών κολοσσών

Στο γεωπολιτικό προσκήνιο, η διαμάχη μεταξύ της εταιρείας Anthropic και του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ (DoD) αναδεικνύει την ένταση γύρω από τον έλεγχο της τεχνολογίας. Η Anthropic επιδιώκει να θέσει περιορισμούς στη χρήση των μοντέλων της, προκειμένου να αποτραπεί η δημιουργία αυτόνομων όπλων ή η μαζική κατασκοπεία πολιτών. Σε απάντηση, το Πεντάγωνο εξετάζει το ενδεχόμενο να χαρακτηρίσει την εταιρεία ως «κίνδυνο για την εφοδιαστική αλυσίδα», μια κίνηση που ο Carson χαρακτηρίζει ως «άνευ προηγουμένου κλιμάκωση» και προσπάθεια επιβολής αθέμιτης πίεσης.

Η εκπαίδευση αποτελεί έναν ακόμη τομέα που αναμένεται να πληγεί σφοδρά. Με τις προβλέψεις να κάνουν λόγο για εξάλειψη των μισών θέσεων εργασίας εισαγωγικού επιπέδου για στελέχη γραφείου (white collar) εντός πενταετίας, η αξία του πανεπιστημιακού πτυχίου τίθεται υπό αμφισβήτηση. Ο Carson εκτιμά ότι η εκπαίδευση θα εστιάσει πλέον περισσότερο σε φιλοσοφικά ερωτήματα σχετικά με το τι σημαίνει «καλή ζωή», ενώ οι εργοδότες θα στρέφονται σε εργαλεία αξιολόγησης βασισμένα στην AI αντί για τους παραδοσιακούς τίτλους σπουδών.

Στην πολιτική σκηνή των ΗΠΑ, η Τεχνητή Νοημοσύνη αναδεικνύεται σε κυρίαρχο ζήτημα για τις ενδιάμεσες εκλογές του 2026 και τις προεδρικές του 2028. Αν και δεν αποτέλεσε κεντρικό θέμα το 2024, η ανησυχία των ψηφοφόρων αυξάνεται ταχύτερα από οποιοδήποτε άλλο ζήτημα, με τους πολίτες να ζητούν δημοκρατική λογοδοσία και προστασία από τις αρνητικές επιπτώσεις της τεχνολογίας.

Η αναγκαιότητα της επαγρύπνησης

Ο Brad Carson καταλήγει ότι η αποφυγή της συζήτησης για την AI με το πρόσχημα ότι πρόκειται για «σενάριο επιστημονικής φαντασίας» αποτελεί επικίνδυνο λάθος. Με επενδύσεις που αγγίζουν το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια ετησίως και το κορυφαίο επιστημονικό δυναμικό του πλανήτη να εργάζεται προς αυτή την κατεύθυνση, η ανατροπή είναι προ των πυλών. Η ανθρωπότητα οφείλει να προετοιμαστεί για έναν κόσμο που σε πέντε χρόνια μπορεί να είναι αγνώριστος, αναζητώντας τη χρυσή τομή ανάμεσα στα οφέλη της αυτοματοποίησης και τη διατήρηση των κοινωνικών δεσμών που μας καθιστούν ανθρώπους.