Μια νέα εστία αντιπαράθεσης μεταξύ δανειοληπτών και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) αναδεικνύεται στην Κρήτη, με επίκεντρο την προστασία των προσωπικών δεδομένων και τα όρια της εταιρικής επικοινωνίας. Η Ένωση Προστασίας Καταναλωτών Κρήτης εξαπέλυσε δριμεία επίθεση κατά της εταιρείας doValue Greece, χαρακτηρίζοντας ως απαράδεκτη την πρακτική της να ζητά από πολίτες που έχουν υπαχθεί στον νόμο 3869/2010 (νόμος Κατσέλη) την έκδοση υπεύθυνης δήλωσης μέσω της πλατφόρμας gov.gr για την επεξεργασία των στοιχείων τους.
Το επίμαχο αίτημα και η «παγίδα» της εξουσιοδότησης
Η ένταση πυροδοτήθηκε από μαζικά ηλεκτρονικά μηνύματα (emails) που απέστειλε η doValue σε μέλη της Ένωσης. Στο περιεχόμενό τους, η εταιρεία καλεί τους δανειολήπτες να «επικαιροποιήσουν» τα στοιχεία επικοινωνίας τους, προσκομίζοντας μια υπεύθυνη δήλωση με συγκεκριμένο κείμενο. Η δήλωση αυτή δεν περιορίζεται στην απλή επιβεβαίωση ενός email, αλλά επεκτείνεται στην αποδοχή της χρήσης των δεδομένων από την εταιρεία για σκοπούς διαχείρισης οφειλών, καθώς και στην πλήρη αναγνώριση της ενημέρωσης του δανειολήπτη για τους κανονισμούς GDPR (ΕΕ 2016/679).
Η Ένωση Προστασίας Καταναλωτών Κρήτης, υπό την προεδρία της Ιωάννας Μελάκη, κάνει λόγο για ένα ιδιότυπο «φιρμάνι» που αιφνιδίασε χιλιάδες δανειολήπτες. Στο επίκεντρο της καταγγελίας βρίσκεται ο τρόπος με τον οποίο η ανάγκη για επικοινωνία μετατρέπεται σε μια ευρεία εξουσιοδότηση, η οποία ενδέχεται να εκθέσει τον δανειολήπτη σε περαιτέρω επεξεργασίες δεδομένων τις οποίες ο ίδιος δεν έχει πλήρως κατανοήσει.
Εταιρική επικοινωνία και ο «φαρισαϊσμός» της εξυπηρέτησης
Η κίνηση της doValue εγγράφεται σε μια ευρύτερη τάση των εταιρειών διαχείρισης να «θωρακίζουν» νομικά τις πρακτικές τους μέσω της οικειοποίησης ψηφιακών εργαλείων του κράτους, όπως το gov.gr. Η Ένωση καταγγέλλει αυτό που ονομάζει «θράσος» μιας ανώνυμης εταιρείας να απαιτεί τέτοιου είδους δηλώσεις, διακρίνοντας έναν θεσμικό «φαρισαϊσμό» πίσω από την επίκληση της «ορθής και έγκαιρης εξυπηρέτησης».
Η κριτική εστιάζει στο γεγονός ότι, ενώ η εταιρεία εμφανίζεται να ενεργεί για τη διευκόλυνση του πολίτη, ουσιαστικά επιδιώκει να μετακυλήσει την ευθύνη της συμμόρφωσης με τη νομοθεσία περί προσωπικών δεδομένων στον ίδιο τον καταναλωτή. Η χρήση της υπεύθυνης δήλωσης λειτουργεί ως ένα προπέτασμα νομιμοφάνειας που, κατά την Ένωση, παραβιάζει το πνεύμα της ευρωπαϊκής και εθνικής νομοθεσίας για την προστασία του δανειολήπτη.
Η στάση της Ένωσης και οι συστάσεις προς τους δανειολήπτες
Στο πλαίσιο της προστασίας των μελών της, η Ένωση Προστασίας Καταναλωτών Κρήτης προέβη στις εξής ενέργειες:
-
Άρνηση Αποδοχής: Δηλώνει δημόσια ότι δεν αποδέχεται την απαίτηση της εταιρείας για την παροχή εξουσιοδότησης μέσω gov.gr.
-
Οδηγία προς Δανειολήπτες: Καλεί ρητά τους πολίτες να μην προχωρήσουν στην έκδοση της υπεύθυνης δήλωσης και να μην εξουσιοδοτήσουν τη doValue για την επεξεργασία των δεδομένων τους με αυτόν τον τρόπο.
-
Έκκληση για Συμμόρφωση: Καλεί την εταιρεία να σεβαστεί το θεσμοθετημένο πλαίσιο και να σταματήσει πρακτικές που αιφνιδιάζουν και πιέζουν τους καταναλωτές.
Ευρύτερες προεκτάσεις και κοινωνική ευθύνη
Η υπόθεση αναδεικνύει το κενό προστασίας που αντιμετωπίζουν οι δανειολήπτες του Ν. 3869/2010 απέναντι σε μεγάλους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Η μετατροπή μιας απλής επικαιροποίησης στοιχείων σε νομικό όπλο στα χέρια των εισπρακτικών εταιρειών αποτελεί δείγμα μιας παθογένειας στην αγορά δανείων, όπου η ανάγκη για διαφάνεια συχνά θυσιάζεται στον βωμό της εταιρικής αποτελεσματικότητας.
Η Ένωση παραμένει σε επιφυλακή, προσφέροντας συμβουλευτική καθοδήγηση στα μέλη της (καθημερινά 09:00-12:00), υπογραμμίζοντας ότι η προστασία της ιδιωτικότητας δεν είναι διαπραγματεύσιμη, ιδιαίτερα για πολίτες που βρίσκονται ήδη σε δεινή οικονομική θέση.



