Στη συνάντηση της συλλογικής μνήμης, της θρησκευτικής κατάνυξης και της εικαστικής ανθρωπογεωγραφίας της Κρήτης εστιάζει το νέο φωτογραφικό λεύκωμα του Σπύρου Ζερβουδάκη με τίτλο «Epiphany», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Πυξίδα της Πόλης».
Η επίσημη παρουσίαση της έκδοσης εντάσσεται στο πρόγραμμα των παράλληλων εκδηλώσεων του 14ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων και θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026, στις 12:30 μετά το μεσημέρι, στην Αίθουσα Β΄ του Πνευματικού Κέντρου Χανίων.
Το έργο αποτυπώνει μία συστηματική, δεκαεξαετή φωτογραφική καταγραφή της τελετής των Θεοφανίων σε παράκτιους και ηπειρωτικούς οικισμούς της κρητικής υπαίθρου, αναδεικνύοντας τη διαχρονική σχέση του ανθρώπου με το υδάτινο στοιχείο ως πεδίο κάθαρσης, υπέρβασης και πνευματικής αποκάλυψης.
Η τελετουργία των Θεοφανίων και η φιλοσοφική διάσταση του «Epiphany»
Στον πυρήνα της θεματικής του λευκώματος δεσπόζει η αρχέγονη και μεταφυσική διάσταση του νερού, όπως αυτή διατρέχει την ελληνική σκέψη από την προσωκρατική φιλοσοφία έως τη χριστιανική παράδοση. Αντλώντας έμπνευση από τον Θαλή, για τον οποίο το νερό αποτελεί την κοσμογονική αρχή των πάντων, το φωτογραφικό βλέμμα του Σπύρου Ζερβουδάκη ανιχνεύει τον τρόπο με τον οποίο το στοιχείο αυτό υπερβαίνει την υλική του υπόσταση και μετατρέπεται σε φορέα αναγέννησης.
Όπως σημειώνεται στο κείμενο της έκδοσης, η τελετουργική φράση «Σήμερον αγιάζονται τα ύδατα», που αντηχεί κάθε 6η Ιανουαρίου, επαναβεβαιώνει τον κεντρικό ρόλο του νερού στη συνοχή της κοινότητας:
«Στη χριστιανική τελετουργία, η κατάδυση του σταυρού στη θάλασσα συμβολίζει τη Βάπτιση του Χριστού, όμως παράλληλα κουβαλά τον απόηχο αρχαιότερων αντιλήψεων. Ενσωματώνει την έννοια της κάθαρσης, της απομάκρυνσης του σκότους και της επαναδραστηριοποίησης των ζωοποιών δυνάμεων. Κάθε χρόνο, όταν οι κολυμβητές βουτούν στα παγωμένα νερά για να ανασύρουν τον σταυρό, αναπαριστούν ένα διαχρονικό ανθρώπινο κάλεσμα: την ανάγκη για επαφή με την αγνότητα, το θάρρος και την υπέρβαση της ανθρώπινης εμπειρίας».
Περιγράφοντας το προσωπικό του κίνητρο και τη μακρά διαδρομή πίσω από την υλοποίηση του εγχειρήματος, ο δημιουργός υπογραμμίζει την αφοσίωσή του στην τεκμηρίωση του εθίμου:
«Από το 2009 φωτογραφίζω αυτή την τελετή σε παράκτιες και ηπειρωτικές κοινότητες της Κρήτης, επιστρέφοντας κάθε 6η Ιανουαρίου. Έτσι επιδιώκω να αποτυπώσω όχι μόνο το τελετουργικό, αλλά και τα στρώματα της ιστορίας, της πίστης και της συλλογικής μνήμης που συναντώνται στη μοναδική στιγμή όπου το νερό γίνεται φορέας αποκάλυψης — μια “επιφάνεια” τόσο πνευματική όσο και βαθιά ανθρώπινη».

Οι συντελεστές της παρουσίασης στο Πνευματικό Κέντρο Χανίων
Η εκδήλωση της Κυριακής 25 Οκτωβρίου συγκεντρώνει πανεπιστημιακούς και ανθρώπους του πολιτισμού, οι οποίοι θα προσεγγίσουν το λεύκωμα τόσο μέσα από την οπτική της θεωρίας της φωτογραφίας όσο και μέσα από την ανθρωπολογική του σημασία.
Για τη φωτογραφική γλώσσα, τη μεθοδολογία και τη σημειολογία της δουλειάς του Σπύρου Ζερβουδάκη θα μιλήσουν:
-
Ο Κωστής Αντωνιάδης, Ομότιμος Καθηγητής Φωτογραφίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής (ΠΑΔΑ).
-
Η Αριάδνη Παπιδάκη, εκπαιδευτικός.
Την εκδήλωση θα ανοίξει με σύντομο χαιρετισμό ο ίδιος ο φωτογράφος, ενώ η παρουσίαση συνδιοργανώνεται από το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων και τον εκδοτικό οίκο «Πυξίδα της Πόλης».
Η καλλιτεχνική διαδρομή του Σπύρου Ζερβουδάκη: Μαθηματικά και εικαστική τεκμηρίωση
Η διαδρομή του Σπύρου Ζερβουδάκη χαρακτηρίζεται από μία ενδιαφέρουσα ώσμωση των θετικών επιστημών με την καλλιτεχνική δημιουργία. Γεννημένος στην Αθήνα, ολοκλήρωσε σπουδές Μαθηματικών στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), πραγματοποιώντας ακολούθως μεταπτυχιακές σπουδές (MSc) στα Εφαρμοσμένα Μαθηματικά στο Πολυτεχνείο Κρήτης, καθώς και στη Φιλοσοφία των Μαθηματικών στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ).
Η επαφή του με τη φωτογραφική τέχνη ξεκίνησε από τον Φωτογραφικό Όμιλο του ΑΠΘ και συνεχίστηκε με συστηματική παρακολούθηση εξειδικευμένων σεμιναρίων και διαλέξεων. Στην πορεία των ετών, έχει παρουσιάσει το έργο του σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Φωτογραφικά του έργα ανήκουν στις μόνιμες συλλογές σημαντικών πολιτιστικών ιδρυμάτων, όπως το Μουσείο Μπενάκη, το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης (MOMus), η συλλογή του Ιδρύματος Benetton (Benetton Foundation), η Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων, καθώς και σε επιλεγμένες ιδιωτικές συλλογές. Σήμερα ζει, εργάζεται και δραστηριοποιείται καλλιτεχνικά στα Χανιά.
Το πλαίσιο του 14ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων
Η έκδοση και παρουσίαση του «Epiphany» εντάσσεται οργανικά στο ευρύτερο εικαστικό και πολιτιστικό πρόγραμμα του 14ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων (CFF14), το οποίο πραγματοποιείται από τις 21 Οκτωβρίου έως την 1η Νοεμβρίου 2026.
Με επίκεντρο το Πνευματικό Κέντρο Χανίων και το Βενιζέλειο Ωδείο, η φετινή διοργάνωση αναπτύσσει ένα πολυδιάστατο πλέγμα κινηματογραφικών προβολών, ειδικών αφιερωμάτων, εικαστικών εκθέσεων, εκπαιδευτικών δράσεων και εξειδικευμένων masterclasses, επιβεβαιώνοντας τη θέση της ως κομβικού θεσμού διαλόγου μεταξύ των οπτικοακουστικών τεχνών και της τοπικής κοινωνίας.
Η έκδοση του «Epiphany» δεν λειτουργεί απλώς ως μία εθνογραφική καταγραφή ενός παραδοσιακού εθίμου, αλλά ως μία διεισδυτική σπουδή πάνω στη συλλογική ανάγκη για κάθαρση και πνευματικό επαναπροσδιορισμό. Μέσα από την πολυετή παρατήρηση των ανθρώπων που δοκιμάζουν τα όριά τους στα χειμωνιάτικα νερά της Κρήτης, η φωτογραφική ματιά του Σπύρου Ζερβουδάκη διασώζει τη διαχρονική δύναμη του τελετουργικού, προσκαλώντας το κοινό να αντικρίσει το αρχέγονο υδάτινο στοιχείο ως διαρκή χώρο αποκάλυψης και ανθρώπινης επαφής.
Δείτε τα πάντα για το CFF14 : https://chaniafilmfestival.



