Με αφορμή την υπόθεση της επ’ αυτοφώρω συλλήψεως 40χρονου έξω από το σπίτι 18χρονης, στην περιοχή του Μασταμπά, στο Ηράκλειο, τις καταγγελλόμενες παρακολουθήσεις και άλλων νεαρών γυναικών, αλλά και τον εντοπισμό 503 αρχείων που περιλαμβάνουν, σύμφωνα με αστυνομικές πηγές, σκληρό υλικό παιδικής πορνογραφίας-ακόμα και μικρών παιδιών- μιλήσαμε με την καθηγήτρια Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Κρήτης, Μαρία Μπάστα.

Πώς μπορεί να εξηγηθεί ψυχιατρικά μια τέτοια επαναλαμβανόμενη σεξουαλική συμπεριφορά; Πρόκειται απαραίτητα για έναν άνθρωπο που πάσχει από κάποια ψυχική διαταραχή; Μπορεί να έχει πλήρη επίγνωση του τι κάνει και, παρ’ όλα αυτά, να επιλέγει να προχωρά στις συγκεκριμένες πράξεις; Και, σε αυτή την περίπτωση, τι σημαίνει η ύπαρξη μιας ψυχικής διαταραχής για την ευθύνη του;

ΕΡ: Για να το πούμε όσο πιο απλά γίνεται: ένας άνθρωπος που προχωρά σε τέτοιες πράξεις, πάσχει απαραίτητα από κάποια ψυχική διαταραχή; Ή μπορεί να μην έχει κάποια ψυχική νόσο και, παρ’ όλα αυτά, να επιλέγει συνειδητά να κάνει κάτι τόσο ακραίο;

ΑΠ: “Αν μια συμπεριφορά είναι επαναλαμβανόμενη και αποτελεί το κύριο μοτίβο τρόπου σεξουαλικής ικανοποίησης, τότε αποτελεί ψυχική διαταραχή, ονομάζεται ηδονοβλεψία και ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των παραφιλιών-άλλες παραφιλίες είναι η φετιχιστική διαταραχή, η παρενδυτική διαταραχή, η παιδοφιλία, η εφαψιομανία κ.λπ. Οι παραφιλίες είναι διαταραχές, γιατί περιλαμβάνουν αποκλίνουσες συμπεριφορές που εμπεριέχουν επιθετικότητα, εξαπάτηση (θυματοποίηση) και μονομέρεια. Η ηδονοβλεψία προκαλεί  ενίοτε δυσφορία/ενοχές στον ασθενή ή/και βλάβη/κίνδυνο βλάβης στους άλλους. Άρα, στη συγκεκριμένη περίπτωση υπάρχει ψυχική διαταραχή που ονομάζεται παραφιλία – ηδονοβλεψία”.

ΕΡ: Αν ένας άνθρωπος έχει μια σοβαρή σεξουαλική διαταραχή, αντιλαμβάνεται ότι αυτό που κάνει είναι λάθος; Μπορεί να γνωρίζει ότι παραβιάζει ή κακοποιεί έναν άλλον άνθρωπο και, παρ’ όλα αυτά, να μην μπορεί να σταματήσει; Και, σε μια τέτοια περίπτωση, υπάρχει θεραπεία;

ΑΠ: “Ναι, ο άνθρωπος που πράττει παρόμοιες ενέργειες όπως το άτομο που περιγράφεται, έχει πλήρη επίγνωση των πράξεών του. Για τον λόγο αυτό, σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχουν ενοχές αμέσως μετά την πράξη. Όμως προχωρά στην πραγματοποίησή της λόγω της έντονης παρόρμησης, η οποία όμως δεν είναι εντελώς εκτός ελέγχου του.

Υπάρχουν 5 είδη παρεμβάσεων για τις παραφιλίες: (1) εξωτερικός έλεγχος (π.χ. δικαστήριο, φυλάκιση), (2) φάρμακα που αντιμετωπίζουν συνοδές παθήσεις (π.χ. κατάθλιψη) αν υπάρχουν,  (3) αντιανδρογόνα φάρμακαπου μειώνουν τη σεξουαλική ορμή, (4) γνωσιακή συμπεριφορική ψυχοθεραπεία, (5) ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία.

Γενικά, η αποτελεσματικότητα είναι περιορισμένη, αν και υπάρχουν κάποιοι καλοί προγνωστικοί παράγοντες (το να ζητά βοήθεια μόνος του, να έχει ενοχές/δυσφορεί για αυτό που κάνει, δεν συνυπάρχει αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας – που χαρακτηρίζεται από έλλειψη ενσυναίσθησης – όχι χρήση ουσιών, να υπάρχει μονο μια παραφιλία και όχι περισσότερες κ.λ.π.)”.

ΕΡ: Και τελικά, πώς ξεχωρίζει η ψυχιατρική έναν άνθρωπο που χρειάζεται θεραπεία από έναν άνθρωπο που έχει πλήρη επίγνωση, γνωρίζει ότι κάνει κάτι φρικτό και, παρ’ όλα αυτά, επιλέγει να το κάνει; Και τι σημαίνει αυτό για την ευθύνη του;

ΑΠ: “Αν κάποιος έχει επίγνωση των συνεπειών των πράξεών του, τότε λέμε ότι έχει πλήρη ευθύνη των πράξεών του και υφίσταται τις συνέπειες του νόμου. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να υπάρχει ψυχική διαταραχή και ότι η διαταραχή αυτή δεν μπορεί να βοηθηθεί έστω εν μέρει από παρεμβάσεις (φάρμακα / ψυχοθεραπεία)”.

Ο 40χρονος αναμένεται να απολογηθεί την Τρίτη ενώπιον της αρμόδιας ανακρίτριας Ηρακλείου για όσα του αποδίδονται. Η διερεύνηση της υπόθεσης, πάντως, βρίσκεται σε εξέλιξη καθώς εκκρεμούν απαντήσεις από τα Εγκληματολογικά Εργαστήρια της ΕΛ.ΑΣ σε σχέση με τα ψηφιακά ευρήματα στον υπολογιστή του.

cretalive.gr