Η οικονομική ανασφάλεια και η απόρριψη του κατεστημένου ενώνουν δύο φαινομενικά ασύμβατους κόσμους.

Μια απροσδόκητη πολιτική μεταστροφή καταγράφεται στη Νέα Υόρκη, ανατρέποντας τις παραδοσιακές κομματικές διαχωριστικές γραμμές. Σε ένα σενάριο που αψηφά την πολιτική ορθοδοξία, η πόλη που το 2024 σημείωσε στροφή προς τα δεξιά, εξέλεξε έναν χρόνο αργότερα τον πρώτο σοσιαλιστή δήμαρχο στην ιστορία της, τον Ζοχράν Μαμντάνι. Το πλέον αξιοσημείωτο στοιχείο αυτής της εκλογικής αναμέτρησης δεν είναι η νίκη του Μαμντάνι καθαυτή, αλλά η δεξαμενή των ψηφοφόρων του: σύμφωνα με τα exit polls, ένας στους δέκα πολίτες που ψήφισαν τον Ντόναλντ Τραμπ, επέλεξαν στη συνέχεια τον δημοκρατικό σοσιαλιστή υποψήφιο για τη δημαρχία.

Η κατάρρευση των κομματικών στεγανών

Το φαινόμενο «MAGA for Mamdani» (υποστηρικτές του Τραμπ υπέρ του Μαμντάνι) προκαλεί σύγχυση στους πολιτικούς αναλυτές, καθώς ενώνει δύο άκρα του πολιτικού φάσματος. Οι ψηφοφόροι αυτοί, που συχνά χαρακτηρίζονται ως «υποκριτές» ή «μπερδεμένοι» από τον περίγυρό τους, φαίνεται να μοιράζονται ένα κοινό χαρακτηριστικό: την πλήρη απογοήτευση από το status quo και την αναζήτηση λύσεων εκτός των συστημικών επιλογών.

Ο Ρον Μπάρμπα, ηθοποιός και χρηματιστής, αποτελεί μια χαρακτηριστική περίπτωση αυτής της νέας τάσης. Εμφανίστηκε σε συγκέντρωση του Μαμντάνι φορώντας καπέλο με το σύνθημα «MAGA for Mamdani», προκαλώντας έκπληξη και δυσπιστία. «Ο κόσμος με ρωτούσε αν είμαι αληθινός ή δημιούργημα τεχνητής νοημοσύνης», δηλώνει ο ίδιος, εξηγώντας πως για εκείνον η επιλογή αυτή ήταν απόλυτα φυσική, παρά τις αντιδράσεις που δέχτηκε.

Ο κοινός παρονομαστής: Κόστος ζωής και επιβίωση

Πέρα από τις ιδεολογικές ταμπέλες, ο συνδετικός κρίκος μεταξύ των ψηφοφόρων του Τραμπ και του Μαμντάνι εντοπίζεται στην οικονομική πραγματικότητα. Σε μια πόλη όπου το ενοίκιο για ένα διαμέρισμα τριών υπνοδωματίων αγγίζει τα 4.000 δολάρια και το κόστος ζωής εκτοξεύεται, η πολιτική ταυτότητα υποχωρεί μπροστά στην ανάγκη για επιβίωση.

Ο Κρίστιαν Σπαριόσου, κάτοικος του Κουίνς και γιος μεταναστών εργατικής τάξης, αποτελεί το πρόσωπο αυτής της δημογραφικής ομάδας. Πρώην πρόεδρος της τοπικής οργάνωσης Ρεπουμπλικανών στο κολλέγιό του και ένθερμος υποστηρικτής του Τραμπ το 2016 και το 2020, ο Σπαριόσου γοητεύτηκε από τον αντισυστημικό λόγο του τέως προέδρου. Ωστόσο, η εμπειρία του από το σύστημα υγείας της Ιαπωνίας κατά τη διάρκεια των σπουδών του, αλλά και η άμεση ανταπόκριση του γραφείου του Μαμντάνι σε ένα προσωπικό του πρόβλημα στέγασης, άλλαξαν την οπτική του.

«Όταν ο σπιτονοικοκύρης αρνιόταν να φτιάξει τη διαρροή στη στέγη, το γραφείο του Μαμντάνι παρενέβη και έλυσε το πρόβλημα. Ήταν η πρώτη φορά που ένας πολιτικός έκανε κάτι για μένα», αναφέρει ο Σπαριόσου. Η δέσμευση του Μαμντάνι για «πάγωμα» των ενοικίων και δωρεάν παιδική φροντίδα ήχησε στα αυτιά του όχι ως σοσιαλιστική προπαγάνδα, αλλά ως κοινή λογική και, κατά παράδοξο τρόπο, ως συντηρητική αξία που προστατεύει τον θεσμό της οικογένειας.

Από τον Τραμπ στον Σοσιαλισμό: Μια ταξική ψήφος;

Η στροφή αυτών των ψηφοφόρων υποδηλώνει ότι για ένα σημαντικό τμήμα της εργατικής τάξης, η πολιτική δεν είναι πλέον ζήτημα «Ρεπουμπλικανών εναντίον Δημοκρατικών», αλλά μια μορφή ταξικού πολέμου. Η αίσθηση ότι το πολιτικό σύστημα εργάζεται αποκλειστικά για το «1%» των πλουσίων, αφήνοντας τη μεσαία τάξη να συρρικνώνεται, οδηγεί τους πολίτες σε επιλογές που υπόσχονται ρήξη με το κατεστημένο, ανεξαρτήτως ιδεολογικής προέλευσης.

«Οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι. Όλοι μιλούν για την ακρίβεια, αλλά ποιος θα μας βοηθήσει πραγματικά;», διερωτάται ένας ψηφοφόρος. Η απογοήτευση από τη δεύτερη θητεία του Τραμπ, η οποία, σύμφωνα με τον Σπαριόσου, εστίασε σε εξωτερική βοήθεια και διάσωση ξένων οικονομιών αντί για τα εσωτερικά προβλήματα, ενίσχυσε την πεποίθηση ότι απαιτείται μια νέα προσέγγιση.

Το στοίχημα της επόμενης μέρας

Ο Ζοχράν Μαμντάνι, αναλαμβάνοντας τα καθήκοντά του, δεσμεύτηκε ότι η Νέα Υόρκη δεν θα είναι πλέον μια πόλη «που ανήκει μόνο σε όσους μπορούν να αγοράσουν την ελευθερία τους». Η επιτυχία του να συσπειρώσει έναν ετερόκλητο συνασπισμό δυσαρεστημένων πολιτών αποτελεί ένα πείραμα με ευρύτερες προεκτάσεις για την αμερικανική πολιτική σκηνή.

Το ερώτημα που παραμένει είναι εάν αυτή η συμμαχία είναι συγκυριακή ή αν σηματοδοτεί μια βαθύτερη αναδιάταξη του πολιτικού χάρτη, όπου τα οικονομικά συμφέροντα της εργατικής τάξης υπερκερούν τις παραδοσιακές κομματικές ταυτότητες. Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει ο Σπαριόσου: «Οι άνθρωποι θα ενωθούν και θα πουν “τελειώσαμε με αυτό”. Ανεξαρτήτως φυλής, θρησκείας ή φύλου, η μεσαία τάξη εξαφανίζεται».