O Κρητικός γενετιστής που αποκαλύπτει τα μυστικά του γενετικού μηχανισμού του συνδρόμου Ντάουν

Ημερομηνία:

Στα άδυτα του γενετικού μηχανισμού του συνδρόμου Ντάουν διεισδύει ένας εκ των κορυφαίων γενετιστών της διασποράς, ο Κρητικός Στυλιανός Αντωναράκης που αποκαλύπτει πως προκαλείται εκτεταμένη ανισορροπία στα γονίδια των ασθενών
Για πρώτη φορά ένας διακεκριμένος έλληνας επιστήμονας της διασποράς, ο Στυλιανός Αντωναράκης, καθηγητής στο Τμήμα Γενετικής Ιατρικής του ελβετικού Πανεπιστημίου της Γενεύης, ο οποίος είναι και ο εμπνευστής της Παγκόσμιας Ημέρας Συνδρόμου Ντάουν, έριξε φως στις γενετικές συνέπειες της εν λόγω πάθησης.

Όπως αποκαλύφθηκε, αρκεί το έξτρα χρωμόσωμα 21 που έχουν οι ασθενείς, για να αποδιοργανωθεί η ισορροπία όλου του γονιδιώματός τους, πράγμα που εξηγεί τις διάφορες παθολογικές επιπτώσεις. Μέχρι σήμερα, παρά τις πολλές μελέτες, παρέμεναν μυστήριο οι ακριβείς μηχανισμοί που προκαλούν τα συμπτώματα της εν λόγω πάθησης.

Το σύνδρομο Ντάουν ή τρισωμία 21 εμφανίζεται περίπου σε αναλογία μία ανά 800 γεννήσεις και αποτελεί την πιο συχνή γενετική αιτία νοητικής καθυστέρησης. Οφείλεται σε μια συγκεκριμένη χρωμοσωμική ανωμαλία, καθώς τα κύτταρα των πασχόντων περιέχουν ένα τρίτο αντίγραφο (φυσιολογικά υπάρχουν δύο) του χρωμοσώματος 21, που αποτελεί περίπου το 1% του όλου ανθρωπίνου γονιδιώματος.

Οι ερευνητές από την Ελβετία και άλλες χώρες (μεταξύ αυτών ο επίσης ελληνικής καταγωγής γενετιστής Γιάννης Σταματογιαννόπουλος του Πανεπιστημίου Ουάσιγκτον στο Σιάτλ), που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό “Nature” με επικεφαλής τον Αντωναράκη, απέδειξαν η παρουσία αυτού του τρίτου χρωμοσώματος 21 επηρεάζει καθοριστικά την έκφραση (ενεργοποίηση ή μη) όλων των γονιδίων, προκαλώντας έτσι μια γενικευμένη γονιδιακή ανισορροπία.

Οι επιστήμονες υπέθεταν εδώ και καιρό ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο, όμως δεν μπορούσαν να το αποδείξουν. Η ομάδα του Αντωναράκη κατόρθωσε τελικά να το πετύχει, χάρη στη μοναδική ευκαιρία που είχε να κάνει συγκριτική ανάλυση του DNA δύο πανομοιότυπων (μονοζυγωτικών) διδύμων, από τους οποίους ο ένας έχει το έξτρα χρωμόσωμα 21 και ο άλλος όχι (το σύνδρομο Ντάουν μπορεί να εμφανιστεί μόνο στον έναν από τους διδύμους, επειδή η χρωμοσωμική ανωμαλία συμβαίνει μετά τον αρχικό διαχωρισμό του γονιμοποιημένου ωαρίου σε δύο).

Οι ερευνητές κατάφεραν να συγκρίνουν την έκφραση των γονιδίων στους δίδυμους, χρησιμοποιώντας τις πιο σύγχρονες γενετικές τεχνολογίες, και έτσι ξεχώρισαν για πρώτη φορά εκείνες τις αλλαγές που επιφέρει στα γονίδια ενός ανθρώπου αποκλειστικά το πρόσθετο χρωμόσωμα 21.

«Φαίνεται πως αυτό το μικρό έξτρα χρωμόσωμα έχει τεράστια επίδραση σε όλο το γονιδίωμα», δήλωσε η κύρια ερευνήτρια Οντρέ Λατουρνό. «Θα μπορούσαμε να βρούμε μια αναλογία με την κλιματική αλλαγή. Ακόμα κι αν η θερμοκρασία αυξάνεται μόνο κατά ένα ή δύο βαθμούς, θα βρέχει πολύ λιγότερο στις τροπικές και πολύ περισσότερο στις εύκρατες ζώνες. Η παγκόσμια κλιματική ισορροπία μπορεί να διαταραχθεί από ένα μικρό παράγοντα», πρόσθεσε ο Αντωναράκης.

Η νέα έρευνα (που διήρκεσε αρκετά χρόνια και χρηματοδοτήθηκε τόσο από το Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών της Ελβετίας, όσο και από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας) ανοίγει το δρόμο για τη βαθύτερη κατανόηση των μοριακών μηχανισμών του συνδρόμου Ντάουν. Η ομάδα του Αντωναράκη θα συνεχίσει τις έρευνές της σε αυτό το πεδίο, με τελικό στόχο να αναστρέψει την γονιδιακή ανισορροπία και να διορθώσει τις κυτταρικές ανωμαλίες. Η πρόοδος στο σύνδρομο Ντάουν μπορεί μελλοντικά να βρει πρακτική εφαρμογή και σε άλλες γενετικές παθήσεις.

Ο Στυλιανός Ε. Αντωναράκης, επικεφαλής του τμήματος γενετικής ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Γενεύης και διευθυντής του Ινστιτούτου Γενετικής και Γενωμικής (iGE3) στην ίδια πόλη, σπούδασε στις Ιατρικές Σχολές του Πανεπιστημίου Αθηνών (από όπου πήρε και το διδακτορικό του το 1982) και του Πανεπιστημίου Τζον Χόπκινς των ΗΠΑ (όπου έγινε καθηγητής το 1990), ενώ μετά το 1992 μετακινήθηκε στην Ελβετία.

Εδώ και τουλάχιστον 30 χρόνια, η συνεισφορά του είναι σημαντική διεθνώς στην κατανόηση των γενετικών διαταραχών. Μεταξύ άλλων, έχει διατελέσει πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρώπινης Γενετικής (2001-2002), ενώ από το 2013 είναι πρόεδρος του παγκοσμίου Οργανισμού Ανθρωπίνου Γονιδιώματος (HUGO), τον οποίο έχουν δημιουργήσει οι επιστήμονες που ασχολούνται με το γονιδίωμα του ανθρώπου. Είναι επίσης μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και κάτοχος του μεταλλίου του Τάγματος του Φοίνικα της Ελληνικής Δημοκρατίας (2007).

CretePlus.gr

Το ξέρουμε…

Το να βλέπεις αυτά τα μηνύματα είναι κουραστικό. Και να είσαι σίγουρος πως ούτε κι εμείς χαιρόμαστε να τα γράφουμε.

Όμως αυτό το μήνυμα δεν αφορά εμάς· αφορά την επιβίωση μιας ανεξάρτητης, μαχητικής δημοσιογραφίας στην Κρήτη.

  1. Η δική σου στήριξη είναι πολύτιμη, γιατί μας επιτρέπει να κάνουμε ρεπορτάζ χωρίς φόβο και εξαρτήσεις, κρατώντας παράλληλα τη δημοσιογραφία μας προσβάσιμη σε όλους — ακόμη και σε όσους δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να πληρώσουν.
  2. Η απλή αλήθεια είναι ότι τα έσοδα διαρκώς συρρικνώνονται και η αναγνωσιμότητα από μόνη της δεν αρκεί για να κρατήσει ζωντανό ένα μέσο.

Αν πιστεύεις κι εσύ ότι η ελεύθερη ενημέρωση είναι ζωτικής σημασίας για τη δημοκρατία και τον έλεγχο της εξουσίας, δώσε μας τη δύναμη να συνεχίσουμε.

Γίνε συνδρομητής

Σας ευχαριστούμε θερμά.

Ακολουθήστε το agonaskritis.gr στο Google News, στο facebook και στο twitter και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις - Γίνετε συνδρομητές!

Αγώνας της Κρήτηςhttp://bit.ly/agonaskritis
Ο “Αγώνας της Κρήτης” εκδόθηκε στις 8 Ιουλίου του 1981. Είναι η έκφραση μιας πολύχρονης αγωνιστικότητας. Έμεινε όλα αυτά τα χρόνια σταθερός στη διακήρυξή του για έγκυρη – έγκαιρη ενημέρωση χωρίς παρωπίδες. Υπηρετεί και προβάλλει, με ευρύτητα αντίληψης, αξίες και οράματα για μία καλύτερη κοινωνία. Η βασική αρχή είναι η κριτική στην εξουσία όποια κι αν είναι αυτή, ιδιαίτερα στα σημεία που παρεκτρέπεται από τα υποσχημένα, που μπερδεύεται με τη διαφθορά, που διαφθείρεται και διαφθείρει. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που η εφημερίδα έμεινε μακριά από συσχετισμούς και διαπλοκές, μακριά από μεθοδεύσεις και ίντριγκες.

Τελευταία Νέα

Περισσότερα σαν αυτό
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Λαϊκή Συσπείρωση Κρήτης: «Προσπάθεια συγκάλυψης των εγκληματικών ελλείψεων στις υποδομές» ενόψει χειμερινής περιόδου

Η Λαϊκή Συσπείρωση Κρήτης καταγγέλλει ελλείψεις σε υποδομές πολιτικής προστασίας μετά τη σύσκεψη με τον υπουργό Ευάγγελο Τουρνά ενόψει χειμερινής περιόδου 2026-2027.

Ε. Χνάρης: «Εμπαιγμός χωρίς τέλος στα σχολεία του Ρεθύμνου» – Κάλυψη μόλις 10,7% των κενών στην Πρωτοβάθμια

Ο βουλευτής Ρεθύμνης Εμμανουήλ Χνάρης καταγγέλλει τη δραματική έλλειψη αναπληρωτών στα σχολεία του νομού. Μόλις 18/167 κενά στην Πρωτοβάθμια, 1/126 στην Ειδική Αγωγή.

Σύσκεψη στο ΙΤΕ για τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών Μεταφορών της Περιφέρειας Κρήτης

Σύσκεψη στο ΙΤΕ για τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών Μεταφορών της Περιφέρειας Κρήτης. Συμμετείχαν Μιχάλης Σαρρής και εκπρόσωποι του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας.

Ένταξη έργων ύδρευσης 2,1 εκατ. ευρώ στον Δήμο Πλατανιά μέσω του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης»

Ένταξη έργων ύδρευσης 2,1 εκατ. ευρώ στον Δήμο Πλατανιά μέσω του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης». Νέα δίκτυα σε Δέμπλα, Ψαθόγιαννο και Αποθήκες.