Ένα καθαρά αμυντικό μέτρο έρχεται να φωτίσει μια πολιτική επιλογή με επικίνδυνες συνέπειες. Η κυβέρνηση εξετάζει τη μεταφορά της πυροβολαρχίας Patriot από την Κάρπαθο στην Κρήτη, προκειμένου να ενισχύσει την αντιαεροπορική και αντιβαλλιστική προστασία της Σούδας, υπό τον φόβο πιθανών ιρανικών αντιποίνων εναντίον της αμερικανικής βάσης στην περιοχή.

Η απόφαση δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας αναφέρουν ότι η μετακίνηση θα πραγματοποιηθεί εφόσον εκτιμηθεί πως η στρατιωτική βάση της Σούδας βρίσκεται αντιμέτωπη με ουσιαστική απειλή. Ο επιχειρησιακός λόγος είναι σαφής: η εγκατάσταση της πυροβολαρχίας στην Κρήτη θα προσέφερε πληρέστερη και πιο άμεση κάλυψη στις κρίσιμες αμερικανικές στρατιωτικές υποδομές της περιοχής, που έχουν ρόλο στον πόλεμο ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν.

Η ελληνική πυροβολαρχία βρίσκεται στην Κάρπαθο από τον περασμένο Μάρτιο. Είχε μεταφερθεί εκεί μετά την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν, τα πλήγματα εναντίον της βρετανικής βάσης στο Ακρωτήρι της Κύπρου και τις απειλές της Τεχεράνης κατά αμερικανικών και συμμαχικών εγκαταστάσεων. Σκοπός της ήταν η δημιουργία μιας ευρύτερης αμυντικής ομπρέλας στο νοτιοανατολικό Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Τώρα, όμως, η εκτίμηση κινδύνου γίνεται πιο συγκεκριμένη και μετατοπίζεται προς τη Σούδα. Αφορμή αποτέλεσαν οι πληροφορίες των Financial Times ότι το Ιράν εξετάζει πλήγματα σε αμερικανικούς στρατιωτικούς στόχους στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, εάν η κυβέρνηση Τραμπ κλιμακώσει εκ νέου τις επιχειρήσεις της. Στο σχετικό δημοσίευμα κατονομάζονται εγκαταστάσεις στη Βουλγαρία και την Κύπρο – όχι στην Ελλάδα. Η Σούδα, ωστόσο, ανήκει αυτονόητα στην ίδια κατηγορία στρατηγικής σημασίας: αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους αμερικανικούς και νατοϊκούς κόμβους στην Ανατολική Μεσόγειο, παρέχοντας λιμενικές, τεχνικές και εφοδιαστικές διευκολύνσεις.

Γι’ αυτό η Αθήνα ανησυχεί. Όχι επειδή η Ελλάδα είχε κάποια δική της πολεμική διαφορά με το Ιράν ή αποτελούσε εξαρχής προνομιακό στόχο της Τεχεράνης, αλλά επειδή οι αμερικανικές εγκαταστάσεις στο ελληνικό έδαφος και η ευρύτερη στρατιωτική ευθυγράμμιση της κυβέρνησης την τοποθέτησαν μέσα στον χάρτη της σύγκρουσης.

Η κυβέρνηση επιμένει ότι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις δεν συμμετέχουν σε επιθετικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί, άλλωστε, απόδειξη ότι αεροσκάφη που βομβάρδισαν το Ιράν απογειώθηκαν από τη Σούδα. Η εμπλοκή σε έναν σύγχρονο πόλεμο, όμως, δεν περιορίζεται στο ποιος πατά το κουμπί της επίθεσης. Περιλαμβάνει βάσεις, ανεφοδιασμό, επισκευές, μεταφορά προσωπικού και όπλων, πληροφορίες και προστασία των στρατιωτικών υποδομών που υποστηρίζουν τις επιχειρήσεις.

Ακριβώς εδώ βρίσκεται και η μεγάλη διαφορά με την Ισπανία του Πέδρο Σάντσεθ. Η Μαδρίτη αρνήθηκε να επιτρέψει τη χρησιμοποίηση των κοινών ισπανοαμερικανικών βάσεων Ρότα και Μορόν για επιθέσεις στο Ιράν και στη συνέχεια απαγόρευσε τη διέλευση από τον ισπανικό εναέριο χώρο αμερικανικών αεροσκαφών που συμμετείχαν στον πόλεμο. Ο Σάντσεθ χαρακτήρισε την επίθεση παράνομη και επικίνδυνη, διατηρώντας τη θέση του ακόμη και απέναντι στις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για οικονομικά αντίποινα.

Η Αθήνα δεν έθεσε ανάλογη κόκκινη γραμμή. Επέλεξε να παραμείνει ο πιο πρόθυμος και προβλέψιμος σύμμαχος των ΗΠΑ στην περιοχή, θεωρώντας ότι αυτή η στάση θα ενισχύσει τη γεωπολιτική θέση της χώρας. Σήμερα, όμως, καλείται να διαθέσει ένα από τα πολυτιμότερα συστήματα της ελληνικής αεράμυνας για να προστατεύσει τη Σούδα από ενδεχόμενα αντίποινα ενός πολέμου στον οποίο υποστηρίζει ότι δεν συμμετέχει.

Στο ευρύτερο σχέδιο ασφαλείας εντάσσονται και τα τέσσερα ελληνικά F-16 που παραμένουν στην Πάφο, όπως και η φρεγάτα «Νικηφόρος Φωκάς» στην περιοχή της Κύπρου. Παράλληλα, η κυβέρνηση εμφανίζεται έτοιμη να εξετάσει νέο αίτημα της Βουλγαρίας για ελληνική αντιαεροπορική συνδρομή.

Η προστασία της Κρήτης και των κατοίκων της είναι, φυσικά, αδιαπραγμάτευτη. Η μεταφορά των Patriot, εφόσον η απειλή κριθεί πραγματική, αποτελεί επιβεβλημένο αμυντικό μέτρο. Δεν μπορεί όμως να κλείσει τη συζήτηση για το πώς δημιουργήθηκε ο κίνδυνος. Η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει με σαφήνεια ποια ακριβώς χρήση έχει γίνει των αμερικανικών εγκαταστάσεων, ποιος ζήτησε την πρόσθετη προστασία της Σούδας και ποιο κενό αφήνει στην ελληνική αεράμυνα η διαρκής μετακίνηση πολύτιμων οπλικών συστημάτων.

Διότι είναι εύκολο να διαφημίζεται η Ελλάδα ως «στρατηγικός κόμβος». Το δύσκολο είναι να παραδέχεται κανείς ότι στους πολέμους οι στρατηγικοί κόμβοι μετατρέπονται και σε στρατηγικούς στόχους.

topontiki.gr