Πέρα από την πολιτική και διπλωματική διαχείριση γύρω από τη συζητούμενη στο υπουργείο Άμυνας μεταφορά των πυραύλων patriot από την Κάρπαθο στην Κρήτη – για προστασία της αμερικανικής βάσης στη Σούδα – υπάρχει και το αμιγώς στρατιωτικό κομμάτι της υπόθεσης.

Και επειδή η συζήτηση περί «ιρανικής απειλής» κατά ευρωπαϊκών (και ελληνικών) στόχων ανοίγει ξανά, στο τραπέζι μπαίνουν όλα τα σενάρια που έχουν ακουστεί από την έναρξη του πολέμου που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά του Ιράν. Όπως για παράδειγμα, ακόμα και το ενδεχόμενο να χτυπηθούν πέρα από στρατιωτικές βάσεις και ενεργειακές εγκαταστάσεις με αμερικανικό ενδιαφέρον, όπως η Ρεβυθούσα.

Αλλά το μείζον και πραγματικό ερώτημα είναι πόσο πιθανή είναι η απειλή και εάν τεχνικά μπορεί (και ενδείκνυται για το ίδιο) το Ιράν να επιτεθεί σε στόχους όπως η Σούδα και η Ρεβυθούσα.

Σύμφωνα με τις πιο ψύχραιμες αναλύσεις η απειλή για τη Σούδα είναι μάλλον πραγματική αλλά προς το παρόν χαμηλής πιθανότητας, ενώ για τη Ρεβυθούσα το σενάριο εντελώς θεωρητικό.

Πιο συγκεκριμένα: Η απόσταση της Σούδας από την Τεχεράνη είναι περίπου 2.460 χλμ., ενώ από το δυτικό και βορειοδυτικό Ιράν περίπου 2.000 με 2.100 χλμ. – λίγο μεγαλύτερη είναι η απόσταση για τη Ρεβυθούσα.

Τα γνωστότερα ιρανικά συστήματα έχουν βεληνεκές 1.700–2.500 χλμ., επομένως και πάντα θεωρητικά οι δύο ελληνικοί στόχοι βρίσκονται στα όρια των παραδοσιακών δυνατοτήτων τους. Τον Μάρτιο ο ισραηλινός στρατός υποστήριξε ότι το Ιράν χρησιμοποίησε δύο πυραύλους βεληνεκούς 4.000 χλμ. εναντίον της βάσης Ντιέγκο Γκαρσία, αλλά η πληροφορία αυτή δεν έχει επιβεβαιωθεί – η αξιοπιστία δεν είναι από τα ατού του Τελ Αβίβ, έτσι κι αλλιώς.

Το πραγματικό ερώτημα είναι η ακρίβεια, η διαθεσιμότητα και η αξιοπιστία των πυραύλων στις μέγιστες αποστάσεις. Οι ειδικοί που μίλησαν στους Financial Times αμφισβήτησαν τόσο την ακρίβεια όσο και το απόθεμα των ιρανικών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς.

Η Σούδα ως πιθανός στόχος

Η Σούδα έχει σαφή στρατιωτική αξία. Είναι μεγάλος ελληνικός, αμερικανικός και νατοϊκός κόμβος, χρησιμοποιείται για ελλιμενισμό, ανεφοδιασμό, επισκευές, μεταφορές και υποστήριξη επιχειρήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.

Το τελευταίο δημοσίευμα των Financial Times δεν κατονομάζει την Ελλάδα ή τη Σούδα. Αναφέρει αμερικανικές και βρετανικές εγκαταστάσεις στην Κύπρο και τη Βουλγαρία και συνδέει ενδεχόμενο πλήγμα με νέα αμερικανική κλιμάκωση. Ωστόσο, το Ιράν έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι κράτη που διαθέτουν βάσεις για επιχειρήσεις εναντίον του «θα αντιμετωπίσουν συνέπειες». Άρα η Σούδα είναι ένας λογικός δυνητικός στόχος αντιποίνων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υπάρχει πληροφορία πως πύραυλος ετοιμάζεται να εκτοξευθεί εναντίον της. Ενδεχομένως να πρόκειται και για μία ρητορική από την Τεχεράνη στο πλαίσιο της οριοθέτησης των θέσεών της και πώς βλέπει τους συμμάχους των ΗΠΑ και του Ισραήλ στην ευρύτερη περιοχή.

Τι ισχύει για τη Ρεβυθούσα

Η Ρεβυθούσα έχει μικρότερη στρατιωτική αλλά μεγάλη ενεργειακή σημασία. Τον Ιούλιο κατονομάστηκε, μαζί με την Αλεξανδρούπολη, από την ιρανική εφημερίδα Farhikhtegan, η οποία έχει δεσμούς με το καθεστώς, σε ανάλυση για πιθανά αντίποινα κατά ευρωπαϊκών ενεργειακών υποδομών. Αυτό έχει σημασία ως πολιτικό μήνυμα ή προειδοποιητική διαρροή, αλλά δεν αποτελεί επίσημη ανακοίνωση των Φρουρών της Επανάστασης ούτε αποδεδειγμένο επιχειρησιακό σχέδιο.

Η Ρεβυθούσα θα μπορούσε να γίνει ενδιαφέρουσα για την Τεχεράνη επειδή δέχεται μεγάλο μέρος του αμερικανικού LNG που εισάγει η Ελλάδα, τροφοδοτεί μέσω του Κάθετου Διαδρόμου την Ανατολική Ευρώπη και την Ουκρανία, αποτελεί κρίσιμο σημείο της προσπάθειας απεξάρτησης από το ρωσικό αέριο.

Αλλά το σενάριο για ένα απευθείας βαλλιστικό πλήγμα στη Ρεβυθούσα είναι από πολύ χαμηλής πιθανότητας έως αδύνατο για πολλούς λόγους. Κάποιοι μιλούν για σενάρια  κυβερνοεπίθεσης, σαμποτάζ, χρήσης drone ή για ενέργειες μέσω ενδιάμεσου φορέα, αλλά και πάλι πρόκειται για μία εξεζητημένη και υπερβολική συζήτηση.

Έτσι κι αλλιώς η συνολική οπτική είναι μάλλον αποτρεπτική: Ένα απευθείας χτύπημα στην Ελλάδα – προφανώς με στόχο αμερικανικού ενδιαφέροντος – θα ήταν τεράστια κλιμάκωση. Θα αποτελούσε επίθεση σε έδαφος κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ και θα άνοιγε ζήτημα συλλογικής άμυνας. Αυτό λειτουργεί αποτρεπτικά, χωρίς να σημαίνει ότι το άρθρο 5 ενεργοποιείται αυτομάτως σαν διακόπτης.

Συνεπώς, η μεταφορά των Patriot δεν αποδεικνύει επικείμενο χτύπημα. Αποτελεί διαχείριση ενός κινδύνου μικρής πιθανότητας αλλά τεράστιων συνεπειών. Το ανησυχητικό πολιτικά είναι ότι ένας κίνδυνος που πριν από την ελληνική εμπλοκή ήταν σχεδόν ανύπαρκτος, σήμερα είναι αρκετά πειστικός ώστε η χώρα να αναδιατάσσει την αεράμυνά της. Με την ευκαιρία θα όφειλε να ξαναδεί την εμπλοκή της σε περιπέτειες που αποφασίζουν άλλοι για στην ευρύτερη περιοχή, αλλά μάλλον αυτή η συζήτηση δεν είναι ρεαλιστική σε αυτή τη συγκυρία – πέρα από το ότι είναι υπερβολικά αισιόδοξη.

topontiki.gr