Ο Tommy Cahill του καναλιού The Kavernacle αναλύει πώς ο διαδικτυακός «καθηγητής» ιστορίας χειραγωγεί πραγματικά γεγονότα για να αποκαταστήσει τον Χίτλερ, να αμφισβητήσει το Ολοκαύτωμα και να προωθήσει αντισημιτικές θεωρίες — ενώ χιλιάδες θεατές τον θεωρούν αξιόπιστο

Σε μια εποχή που οι θεωρίες συνωμοσίας κερδίζουν έδαφος στο διαδίκτυο με ταχύτητα που ανησυχεί ερευνητές, ακαδημαϊκούς και δημοσιογράφους, ο Tommy Cahill — πτυχιούχος ιστορίας και διεθνών σχέσεων σε επίπεδο μεταπτυχιακού, πρώην δημοσιογράφος και δημιουργός του πολιτικού YouTube καναλιού The Kavernacle — ρίχνει φως στο φαινόμενο ενός δημοφιλούς διαδικτυακού δημιουργού περιεχομένου που εμφανίζεται ως «Professor Jang» — ή «Καθηγητής Τζιάνγκ» — και ο οποίος, σύμφωνα με τον Cahill, κανονικοποιεί τη ναζιστική προπαγάνδα ενώπιον ενός τεράστιου κοινού. Πρόκειται για τρίτο κατά σειρά βίντεο μιας σειράς αναλύσεων στο κανάλι The Kavernacle, γνωστό για την αριστερή πολιτική σχολιαστική του κατεύθυνση, που εξετάζουν πώς ο Jang, μέσα από εμφανίσεις σε ακροδεξιά και «manosphere» podcasts, αναθεωρεί συστηματικά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αποκαθιστά τον Χίτλερ και διαδίδει αντισημιτικές θεωρίες περί «διεθνικού κεφαλαίου» — ενώ ταυτόχρονα δεν είναι πάντα λανθασμένος σε ό,τι αφορά βασικά ιστορικά γεγονότα, κάτι που τον καθιστά, κατά τον Cahill, ιδιαίτερα επικίνδυνο.

Η μέθοδος: Αληθινά γεγονότα, παραπλανητικό πλαίσιο

Το κεντρικό επιχείρημα του βίντεο του Cahill δεν είναι ότι ο Professor Jang λέει μόνο ψέματα. Αντιθέτως, ο Cahill υποστηρίζει ότι το πιο επικίνδυνο χαρακτηριστικό του είναι ακριβώς το αντίθετο: ότι σε πολλά ιστορικά θέματα — από τον Μεσαίωνα μέχρι τους Τυδώρ — ο Jang δεν σφάλλει ουσιωδώς. Αναπαράγει πληροφορίες που θα μπορούσε κανείς να βρει στη Wikipedia ή μέσω ChatGPT, και αυτό δημιουργεί ένα κλίμα εμπιστοσύνης. Ο θεατής ακούει κάτι που «δεν είναι εντελώς λάθος» και αρχίζει να δέχεται σταδιακά το ευρύτερο πλαίσιο ερμηνείας — που είναι, κατά τον Cahill, στην ουσία του αντισημιτικό.

«Όταν βλέπεις πολλά από τα βίντεό του, λες “αυτά δεν είναι εντελώς λάθος”. Και έτσι χτίζει την εμπιστοσύνη για να σου πετάξει μετά αυτές τις τρελές θεωρίες συνωμοσίας — και έτσι πέφτεις στην παγίδα», εξηγεί ο Cahill. Η μέθοδος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η κλασική τεχνική της παραπληροφόρησης: πραγματικά στοιχεία τοποθετημένα σε ένα πλαίσιο θεωρίας συνωμοσίας που παραμορφώνει ριζικά το νόημά τους.

Η «αποκατάσταση» του Χίτλερ

Το πιο ανησυχητικό τμήμα της ανάλυσης αφορά τον τρόπο με τον οποίο ο Jang μιλά για τον Χίτλερ. Σε εμφανίσεις του σε podcasts, ο Jang παρουσιάζει τον ηγέτη της ναζιστικής Γερμανίας ως κάποιον που αμφισβήτησε το «διεθνικό κεφάλαιο» και τις κεντρικές τράπεζες — και γι’ αυτό, κατά τον Jang, κηρύχθηκε πόλεμος εναντίον του. Σύμφωνα με τον Cahill, ο Jang υποστηρίζει ότι «ο Χίτλερ δεν ήθελε να κατακτήσει τον κόσμο. Απλά ήθελε να τον αφήσουν ήσυχο. Αυτό ήταν το μήνυμά του — ότι εμείς, ο γερμανικός λαός, πρέπει να έχουμε το δικό μας κράτος και να κυβερνούμε μόνοι μας».

Ο Cahill σχολιάζει: «Αυτό ακριβώς έχω ακούσει ναζί να λένε για τον Χίτλερ εδώ και πολύ καιρό. Και ο Professor Jang λέει ακριβώς αυτό».

Στην ανάλυσή του, ο Jang αποσιωπά πλήρως μια σειρά ιστορικών γεγονότων: την προσάρτηση της Αυστρίας, την εισβολή στην Τσεχοσλοβακία, τη Σουδητία και στη συνέχεια στην Πολωνία. Αντί για αυτά, τοποθετεί τον πόλεμο σε ένα αφήγημα περί τραπεζών και μυστικών εταιρειών. Ο Cahill υπενθυμίζει ότι η ιδεολογία του Χίτλερ περιλάμβανε ρητά τη δημιουργία «ζωτικού χώρου» (Lebensraum) για τους Γερμανούς στην Ανατολική Ευρώπη, την εξόντωση των Σλάβων, τον εξιδανικισμό της αμερικανικής γενοκτονίας εναντίον των αυτοχθόνων, και τη φυλετική πολεμική αντιπαράθεση με τη Σοβιετική Ένωση — εν μέρει επειδή ο Χίτλερ πίστευε ότι αυτή ελεγχόταν από Εβραίους.

Η Συμφωνία Χαβάρα και η χειραγώγηση ενός πραγματικού γεγονότος

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της μεθόδου του Jang, κατά τον Cahill, είναι ο τρόπος με τον οποίο χειρίζεται τη Συμφωνία Χαβάρα (Haavara Agreement) του 1933. Πρόκειται για μια πραγματική συμφωνία μεταξύ ναζιστικών αρχών και ορισμένων σιωνιστικών ομάδων, σύμφωνα με την οποία Εβραίοι της Γερμανίας θα μετακινούνταν στην Παλαιστίνη με κάποια οικονομική υποστήριξη από τη γερμανική πλευρά.

Ο Jang παρουσιάζει αυτή τη συμφωνία ως απόδειξη ότι «ο Χίτλερ και οι σιωνιστές δούλευαν μαζί». Ο Cahill αντιτείνει ότι η συμφωνία ήταν «πολύ περιορισμένη» και ότι η διώξεις βρίσκονταν ακόμη σε εμβρυακό στάδιο το 1933, πολύ πριν από τη βιομηχανοποίηση της εξόντωσης. Η χρήση αυτού του πραγματικού αλλά πλαισιωμένου γεγονότος, υποστηρίζει ο Cahill, αποτελεί κλασικό εργαλείο θεωριών συνωμοσίας: «Αυτό ακριβώς κάνουν οι θεωρητικοί της συνωμοσίας. Παίρνουν ένα γεγονός που πραγματικά συνέβη και το τρέχουν σε μια κατεύθυνση που δεν αντέχει σε κριτική εξέταση».

Ο Jang, σύμφωνα με το βίντεο του Cahill, παρουσιάζει τον αντισημιτισμό ως απλή επιθυμία «οι Εβραίοι να φύγουν και να μας αφήσουν ήσυχους» — μια ερμηνεία που, σύμφωνα με τον Cahill, αποτελεί ευθεία αποκατάσταση του ναζισμού και αφαιρεί κάθε αναφορά στη συστηματική βία, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και τη γενοκτονία.

Η άρνηση του Ολοκαυτώματος

Σε ένα απόσπασμα που κυκλοφορεί ευρέως στο διαδίκτυο, ο Jang φέρεται να δηλώνει: «Δεν έχουμε συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία για το Ολοκαύτωμα». Στη συνέχεια αναφέρεται σε μια ομιλία του Χίτλερ ως «ένα στοιχείο», αλλά ερμηνεύει τα λεγόμενα του ναζί ηγέτη ως δήλωση ότι «εμείς, το γερμανικό έθνος, θέλουμε να μας αφήσουν ήσυχους».

Ο Cahill χαρακτηρίζει τη δήλωση αυτή «εξωφρενική» και σημειώνει ότι η κλασική μορφή άρνησης του Ολοκαυτώματος δεν βασίζεται συνήθως στον ισχυρισμό ότι «δεν υπάρχουν αποδείξεις». Η πιο συνηθισμένη στρατηγική, εξηγεί, είναι η αμφισβήτηση των αριθμών — ότι δεν ήταν 6 εκατομμύρια τα θύματα, αλλά σημαντικά λιγότερα. Ο σκοπός, σύμφωνα με τον Cahill, είναι να σπαρθεί αμφιβολία: «Αν υπερβάλλουν τόσο πολύ, τι άλλο μας κρύβουν; Και αν αυτό ήταν η αιτιολόγηση για τη δημιουργία του Ισραήλ τη δεκαετία του ’40, μήπως ψεύτηκαν και γι’ αυτό;»

Σύμφωνα με τον Cahill, η θέση του Jang — ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις, ότι ο Χίτλερ δεν ήθελε να σκοτώσει Εβραίους, ότι δούλευε με τους σιωνιστές — συνθέτει στο σύνολό της ένα πλαίσιο αποκατάστασης του ναζισμού.

Γιατί η ακροδεξιά τον λατρεύει

Μέρος της ανάλυσης αφιερώνεται στο γιατί ο Jang είναι τόσο δημοφιλής σε ακροδεξιά κοινά. Ο Cahill αναφέρει ότι ο Jang έχει εμφανιστεί σε podcasts μαζί με τον Sneako — γνωστό ακροδεξιό kickstreamer και YouTuber — καθώς και με τον Richard Spencer, τον πρώην ηγέτη του λεγόμενου alt-right, ο οποίος «τώρα προσποιείται ότι είναι φιλελεύθερος». Στις συνομιλίες αυτές, κατά τον Cahill, ο Jang αναπτύσσει τις ιδέες του σε ένα κοινό που είναι ήδη δεκτικό σε αντισημιτικές αφηγήσεις.

Ο Cahill επισημαίνει ότι ακροδεξιοί θεατές σχολιάζουν ενθουσιωδώς τα βίντεο — με ένα χαρακτηριστικό σχόλιο να γράφει «αυτή η συζήτηση ανέβασε το IQ όλων κατά 6 εκατομμύρια βαθμούς», χρησιμοποιώντας τον αριθμό των θυμάτων του Ολοκαυτώματος ως αστείο.

Ωστόσο, ο Cahill κάνει μια ενδιαφέρουσα διάκριση: δεν πιστεύει ότι ο Jang είναι κατ’ ανάγκη ιδεολογικά ναζιστής. «Νομίζω ότι ο εγκέφαλός του έχει λιώσει από τις θεωρίες συνωμοσίας», λέει. «Δεν πιστεύουν το επίσημο αφήγημα για τίποτα. Οπότε αυτό το ένα στοιχείο, για τη συμφωνία ναζί-σιωνιστών, το παίρνουν και τρέχουν μαζί του». Αυτό δεν μειώνει, κατά τον ίδιο, τον κίνδυνο: «Αν παρακολουθήσεις αυτόν τον τύπο, κυριολεκτικά εξυγιαίνει, ξεπλένει τους ναζί και κάνει τον Χίτλερ να φαίνεται ότι έκανε κάτι καλό».

Η θεωρία «Pax Judaica» και το κράτος επιτήρησης

Πέρα από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Jang προωθεί, σύμφωνα με την ανάλυση, μια θεωρία που ονομάζει «Pax Judaica». Σύμφωνα με αυτήν, το Ισραήλ πρόκειται να κυριαρχήσει στη Μέση Ανατολή δημιουργώντας ένα κράτος επιτήρησης μέσω τεχνητής νοημοσύνης, ψηφιακών ταυτοτήτων και μικροτσίπ. Ο Jang φέρεται να ισχυρίζεται ότι «μετά τον πόλεμο, όταν εκατομμύρια θα είναι νεκροί και τα κράτη του Κόλπου θα είναι κατεστραμμένα, το Ισραήλ θα εισάγει εργατικό δυναμικό από Ινδία, Κίνα και Φιλιππίνες, θα τους βάλει μικροτσίπ, θα τους ελέγχει, θα τους ταΐζει ναρκωτικά — θα είναι σκλάβοι, 100 εκατομμύρια ανθρωποειδή ρομπότ της αυτοκρατορίας».

Ο Cahill σημειώνει ότι αντίστοιχες θεωρίες — για τον Jared Kushner ως «αντικαταστάτη» του Jeffrey Epstein, για τον «Αντίχριστο» ως σύστημα ψηφιακού ελέγχου — αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου αφηγήματος που, κατά τον ίδιο, μοιάζει με κλασικές αντισημιτικές θεωρίες περί «ιουδαιομπολσεβικισμού» — τη ναζιστική προπαγάνδα ότι οι Εβραίοι ανέτρεψαν τον Τσάρο και ελέγχουν ταυτόχρονα τον καπιταλισμό και τον κομμουνισμό.

Ο ρόλος του πολέμου στη Μέση Ανατολή

Ένα μεγάλο μέρος της ανάλυσης αφιερώνεται στο γιατί τέτοιες θεωρίες κερδίζουν τόσο έδαφος τώρα. Ο κριτής — ο οποίος τονίζει ότι παράγει ο ίδιος κριτικό περιεχόμενο για το Ισραήλ εδώ και χρόνια, «μέσα από μια αρχή αντίθεσης στον αποικιοκρατικό εποικισμό» — υποστηρίζει ότι η βία στη Γάζα, τον Λίβανο και τώρα το Ιράν έχει «σπάσει τον εγκέφαλο» εκατομμυρίων ανθρώπων. Πολλοί Αμερικανοί, ειδικά, δεν μπορούν να αποδεχθούν ότι η κυβέρνησή τους ηγείται αυτών των πολέμων — και καταφεύγουν στη θεωρία ότι το Ισραήλ ελέγχει τις ΗΠΑ.

«Πολλοί αριστεροί και συντηρητικοί πιστεύουν ότι η αμερικανική εξωτερική πολιτική υπαγορεύεται από το Ισραήλ, ότι ο Epstein είναι η απόδειξη, ότι το Ισραήλ κατευθύνει τον πόλεμο με το Ιράν», αναφέρει ο Cahill. «Νομίζω ότι αυτό βασίζεται στον αμερικανικό εξαιρετισμό — στην πεποίθηση ότι “εμείς δεν θα μπορούσαμε ποτέ να κάνουμε κάτι τέτοιο, εκτός αν μας εξαπάτησαν”».

Η θέση του κριτή είναι ότι η σχέση ΗΠΑ-Ισραήλ είναι συμβιωτική, αλλά ότι αν κάποιος ελέγχει κάποιον, «αυτό είναι η Αμερική που ελέγχει το Ισραήλ, όχι το αντίστροφο». Υπενθυμίζει τα παραδείγματα των Ronald Reagan και George Bush, που είχαν σταματήσει ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο και αλλού με μια εντολή. «Ο Τραμπ έχει αυτή τη δύναμη. Ο Μπάιντεν έχει αυτή τη δύναμη», τονίζει.

Σύμφωνα με τον Cahill, η πίστη στο αντίθετο — ότι το Ισραήλ ελέγχει την Αμερική — αποτελεί τον τέλειο προθάλαμο για θεωρίες περί «διεθνικού κεφαλαίου», Ρόθσιλντ και Εβραίων τραπεζιτών που ελέγχουν την ιστορία. «Τίποτα για υλικές συνθήκες, τίποτα για πολιτικές ιδεολογίες, τίποτα για εθνικά κράτη. Μόνο τραπεζίτες», σχολιάζει.

Η ακροδεξιά αντίθεση στο Ισραήλ: Αντισημιτισμός, όχι αλληλεγγύη

Ο Cahill κάνει μια διάκριση που θεωρεί κρίσιμη: η αντίθεση στο Ισραήλ από τη σκοπιά της ακροδεξιάς δεν πηγάζει από ανθρωπιστική ευαισθησία. Αναφέρεται ρητά στον Sneako και σε παρόμοιες φιγούρες, σημειώνοντας ότι «πολλοί από αυτούς υποστηρίζουν τον Donald Trump στην αδυσώπητη μεταχείριση προσφύγων και μεταναστών», αλλά «κάπως ξαναβρίσκουν την ανθρωπιά τους όταν πρόκειται για αυτό που κάνει το Ισραήλ στο Ιράν ή στην Παλαιστίνη».

«Δεν τους νοιάζει η ανθρώπινη ζωή», λέει. «Οι ίδιοι που ασκούν κριτική στο Ισραήλ από αυτή τη σκοπιά είναι οι ίδιοι που πανηγυρίζουν όταν ευρωπαϊκές χώρες κακομεταχειρίζονται μουσουλμάνους πρόσφυγες. Είναι ένα εντελώς ασυνεπές κοσμοείδωλο, εστιασμένο ειδικά στο Ισραήλ, απλά επειδή είναι εβραϊκό». Αυτή, κατά τον Cahill, ήταν ανέκαθεν η βάση της ακροδεξιάς αντίθεσης στο Ισραήλ: «Τίποτα δεν έχει αλλάξει. Αυτό που άλλαξε είναι ότι περισσότεροι κανονικοί άνθρωποι πέφτουν τώρα στις ίδιες ακροδεξιές θεωρίες συνωμοσίας».

Η μεταψυχροπολεμική αποκατάσταση των ναζί: Ένα ιστορικό προηγούμενο

Ο Cahill τοποθετεί το φαινόμενο Jang σε ένα ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο. Υπενθυμίζει ότι η «αποκατάσταση» ναζιστικών προσωπικοτήτων δεν είναι καινούργιο φαινόμενο. Αμέσως μετά τον πόλεμο, η Βρετανία, η Γαλλία και οι δυτικοευρωπαϊκές χώρες χρειάστηκε να ανασυγκροτήσουν τη Δυτική Γερμανία ως ανάχωμα κατά της Σοβιετικής Ένωσης. Αυτό απαίτησε, κατά τον Cahill, τη συστηματική «αποκατάσταση» ορισμένων ναζί — με πιο χαρακτηριστική τη φιγούρα του στρατάρχη Ρόμελ, ο οποίος παρουσιάστηκε ως «ο καλός ναζί» που αντιστάθηκε στον Χίτλερ.

«Τα περισσότερα στοιχεία δείχνουν ότι ο Ρόμελ δεν εμπλέκονταν πράγματι στο σχέδιο δολοφονίας», σημειώνει ο Cahill. «Αλλά του δόθηκε η επιλογή: αυτοκτονία ή εκτέλεση. Γι’ αυτό αυτοκτόνησε.» Αυτός ο μηχανισμός αποκατάστασης — η μετατροπή του ναζιστικού παρελθόντος σε κάτι πιο «αποδεκτό» — συνεχίζεται, κατά τον Cahill, σε πλατφόρμες όπως το YouTube, με πολύ διαφορετικά αλλά εξίσου επικίνδυνα αποτελέσματα.

Ο κίνδυνος: Η Οκτωβριανή πύλη εισόδου

Ο Cahill θεωρεί ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος σήμερα δεν προέρχεται από ανθρώπους με σταθερή ιδεολογική βάση — αριστερή ή δεξιά — αλλά από ανθρώπους που «ήρθαν στον αντισιωνισμό μέσω όσων συνέβησαν μετά τις 7 Οκτωβρίου» χωρίς προηγούμενη πολιτική εμπειρία ή ιστορική γνώση.

«Αν απλά ήρθες στον αντισιωνισμό μέσα από αυτά που έγιναν μετά την 7η Οκτωβρίου, και πριν δεν σε ένοιαζε τίποτα, νομίζω ότι είναι ένα πολύ κακό σημείο εισόδου», εξηγεί. «Γίνεσαι πολύ ευάλωτος στον Professor Jang. Δεν ξέρεις τίποτα για την ιστορία του Ισραήλ, τίποτα για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Και αυτός λέει κάτι πραγματικό — η Συμφωνία Χαβάρα πράγματι υπήρξε. Δεν ψεύδεται. Και τον παίρνεις στην ονομαστική αξία, γιατί έχει πίνακα και μοιάζει αξιόπιστος.»

Φασισμός και θεωρίες συνωμοσίας: Μια ιστορική σχέση

Ο Cahill αφιερώνει σημαντικό χρόνο στη σύνδεση μεταξύ θεωριών συνωμοσίας και φασιστικών κινημάτων. Υπενθυμίζει ότι κατά την άνοδο του ναζισμού, η πίστη στον αποκρυφισμό, στις ειδωλολατρικές θρησκείες και στη μαγεία αυξήθηκε σημαντικά — ακόμα και σε υψηλόβαθμα στελέχη του κόμματος, όπως ο Χίμλερ. Αυτά τα κοσμοείδωλα, σημειώνει, ήταν «θεμελιωδώς αντίθετα στη σύγχρονη επιστήμη, τη σύγχρονη ιστορία και τη σύγχρονη πολιτική» — κάτι που θυμίζει τον τρόπο με τον οποίο σύγχρονες θεωρίες συνωμοσίας λειτουργούν αποδομώντας την εμπιστοσύνη στην πραγματικότητα.

«Όλα ξεκινούν από το να μην εμπιστεύεσαι την πραγματικότητα», λέει. «Και μπορεί να αρχίσει με πράγματα για τα οποία μπορείς εύλογα να αμφιβάλλεις. Αλλά φτάνεις σε ένα σημείο που πιστεύεις ότι τα πάντα κατευθύνονται από μυστικές εταιρείες — και ξαφνικά γίνεσαι φασίστας.»

Μια αόρατη ριζοσπαστικοποίηση

Η ανάλυση του βίντεο του Cahill καταλήγει σε μια διαπίστωση που ξεπερνά τον ίδιο τον Professor Jang. Το φαινόμενο που περιγράφεται δεν αφορά έναν μεμονωμένο δημιουργό περιεχομένου — αφορά τους μηχανισμούς με τους οποίους η ναζιστική ιστορική αναθεώρηση εισχωρεί στο mainstream μέσω αλγοριθμικών συστάσεων, συνεργασιών με ακροδεξιά podcasts και ένα κοινό που, σοκαρισμένο από τις εικόνες βίας στη Μέση Ανατολή, αναζητά εξηγήσεις χωρίς να διαθέτει τα εργαλεία κριτικής σκέψης για να τις αξιολογήσει.

Ο δημιουργός του βίντεο του Cahill επισημαίνει ότι ο Jang «κανονικοποιεί τη ναζιστική προπαγάνδα» και ότι «δεν είναι περίεργο που οι ναζί τον λατρεύουν». Ταυτόχρονα, αναγνωρίζει ότι πολλοί από τους θεατές του Jang δεν είναι ναζί — είναι απλά άνθρωποι που δεν ήξεραν πώς να αξιολογήσουν αυτό που άκουγαν. Και αυτό, ίσως, είναι το πιο ανησυχητικό: η ριζοσπαστικοποίηση δεν γίνεται πάντα με γροθιές και σβάστικες. Μερικές φορές γίνεται με πίνακα, ψεύτικη ακαδημαϊκή αυθεντία και μια Συμφωνία του 1933 που παρουσιάζεται ως η κλειδαριά που ξεκλειδώνει «ολόκληρη την ιστορία».