H Κίνα επεκτείνει τις επιχειρήσεις χαρτογράφησης του βυθού των ωκεανών, σε μια κίνηση που, σύμφωνα με ειδικούς, ενδέχεται να έχει κρίσιμες στρατηγικές συνέπειες για τον ενδεχόμενο υποβρύχιο πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους.

Όπως μεταδίδει το πρακτορείο Reuters από το Σίδνεϊ, η Κίνα πραγματοποιεί εκτεταμένο πρόγραμμα υποθαλάσσιας χαρτογράφησης και παρακολούθησης στον Ειρηνικό, τον Ινδικό και τον Αρκτικό Ωκεανό, συγκεντρώνοντας λεπτομερή δεδομένα για τις θαλάσσιες συνθήκες. Οι ναυτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι πληροφορίες αυτές είναι ζωτικής σημασίας για τη διεξαγωγή επιχειρήσεων υποβρυχιακού πολέμου.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το ερευνητικό σκάφος Dong Fang Hong 3 του Ocean University of China, το οποίο την περίοδο 2024-2025 κινήθηκε επανειλημμένα στα ύδατα κοντά στην Ταϊβάν, το Γκουάμ και κρίσιμα σημεία του Ινδικού Ωκεανού. Σύμφωνα με τα στοιχεία παρακολούθησης πλοίων που εξέτασε το Reuters, τον Οκτώβριο του 2024 το πλοίο επιθεώρησε ισχυρούς κινεζικούς ωκεάνιους αισθητήρες κοντά στην Ιαπωνία, ενώ τον Μάρτιο του 2025 χαρτογράφησε περιοχές μεταξύ Σρι Λάνκα και Ινδονησίας, πλησίον των προσεγγίσεων προς τα Στενά της Μαλάκκας.

Επιστημονικοί και στρατιωτικοί στόχοι

Σύμφωνα με το πανεπιστήμιο, η αποστολή του πλοίου συνδέεται με έρευνες ιζημάτων και κλιματικών δεδομένων. Ωστόσο, επιστημονική μελέτη που συνυπογράφουν ακαδημαϊκοί του ίδιου ιδρύματος δείχνει ότι διεξάγονται και εκτεταμένες χαρτογραφήσεις του βυθού. Ειδικοί στον ναυτικό πόλεμο και αξιωματούχοι του αμερικανικού Ναυτικού επισημαίνουν ότι αυτού του είδους τα δεδομένα προσφέρουν στην Κίνα πολύτιμη εικόνα για το υποθαλάσσιο περιβάλλον, ενισχύοντας την ικανότητά της να αναπτύσσει και να εντοπίζει υποβρύχια.

Ευρύτερη επιχείρηση χαρτογράφησης

Το Dong Fang Hong 3 αποτελεί μέρος ενός εκτεταμένου προγράμματος που περιλαμβάνει δεκάδες ερευνητικά σκάφη και εκατοντάδες αισθητήρες. Το Reuters, εξετάζοντας κυβερνητικά και πανεπιστημιακά αρχεία της Κίνας, καθώς και δεδομένα κίνησης 42 ερευνητικών πλοίων σε διάστημα πέντε ετών, κατέγραψε δραστηριότητα στους τρεις μεγάλους ωκεανούς μέσω της πλατφόρμας Starboard Maritime Intelligence της Νέας Ζηλανδίας.

Αν και η χαρτογράφηση εξυπηρετεί και πολιτικούς σκοπούς – όπως η έρευνα αλιευτικών πεδίων ή περιοχών εξόρυξης μεταλλευμάτων – εντούτοις, σύμφωνα με εννέα ειδικούς στον ναυτικό πόλεμο που ανέλυσαν τα ευρήματα του Reuters, έχει και σαφή στρατιωτική διάσταση.

Τεχνικές χαρτογράφησης και στρατιωτική σημασία

Τα ερευνητικά πλοία χαρτογραφούν τον βυθό κινούμενα σε πυκνές παράλληλες γραμμές, τεχνική που εντοπίστηκε σε εκτεταμένες περιοχές των ωκεανών. Τουλάχιστον οκτώ από τα σκάφη που παρακολουθήθηκαν έχουν πραγματοποιήσει τέτοιες αποστολές, ενώ άλλα δέκα φέρουν εξοπλισμό χαρτογράφησης, σύμφωνα με κινεζικά μέσα ενημέρωσης και πανεπιστημιακές περιγραφές.

«Τα δεδομένα των ερευνών θα μπορούσαν να αποδειχθούν ανεκτίμητα για την προετοιμασία του πεδίου επιχειρήσεων των κινεζικών υποβρυχίων», δήλωσε ο Πίτερ Σκοτ, πρώην επικεφαλής της υποβρύχιας δύναμης της Αυστραλίας. «Κάθε αξιωματικός υποβρυχίων που σέβεται τον εαυτό του προσπαθεί να γνωρίζει άριστα το περιβάλλον στο οποίο επιχειρεί».

Τα στοιχεία δείχνουν ιδιαίτερη συγκέντρωση δραστηριότητας σε στρατηγικά ύδατα γύρω από τις Φιλιππίνες, το Γκουάμ, τη Χαβάη και την αμερικανική βάση στο Wake Atoll του βόρειου Ειρηνικού.

Οι στρατηγικές προθέσεις

«Η κλίμακα αυτής της προσπάθειας ξεπερνά την απλή εκμετάλλευση πόρων», ανέφερε η Τζένιφερ Πάρκερ, επίκουρη καθηγήτρια άμυνας και ασφάλειας στο Πανεπιστήμιο της Δυτικής Αυστραλίας και πρώην αξιωματικός ανθυποβρυχιακού πολέμου. «Είναι σαφές ότι η Κίνα επιδιώκει μια εκστρατευτική ναυτική ικανότητα “blue-water”, βασισμένη και σε επιχειρήσεις υποβρυχίων».

Η Πάρκερ και άλλοι ειδικοί σημειώνουν ότι ακόμη και όταν τα δεδομένα συλλέγονται για επιστημονικούς σκοπούς, η ενσωμάτωση πολιτικής έρευνας και στρατιωτικής τεχνολογίας αποτελεί βασικό άξονα της κινεζικής πολιτικής υπό τον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, γνωστή ως “civil-military fusion”.

Chinese President Xi Jinping attends the closing session of the National People’s Congress (NPC) at the Great Hall of the People in Beijing, China March 12, 2026. REUTERS/Tingshu Wang

Κίνα και ΗΠΑ δεν απάντησαν σε ερωτήματα του Reuters

Τα κινεζικά υπουργεία Άμυνας, Εξωτερικών και Φυσικών Πόρων δεν απάντησαν στα ερωτήματα του Reuters σχετικά με τις δραστηριότητες χαρτογράφησης. Ομοίως, το αμερικανικό Υπουργείο Άμυνας δεν προέβη σε σχόλιο.

Σε κατάθεσή του ενώπιον επιτροπής του Κογκρέσου, ο υποναύαρχος Μάικ Μπρουκς, επικεφαλής του U.S. Office of Naval Intelligence, υπογράμμισε ότι η Κίνα έχει επεκτείνει δραματικά τις επιχειρήσεις χαρτογράφησης, αποκτώντας δεδομένα που «διευκολύνουν την πλοήγηση, την απόκρυψη και την τοποθέτηση αισθητήρων ή όπλων στον βυθό». Πρόσθεσε ότι η «πιθανή συλλογή στρατιωτικών πληροφοριών» από κινεζικά ερευνητικά σκάφη «συνιστά στρατηγική ανησυχία».

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναδιαρθρώσει τις δικές τους επιχειρήσεις χαρτογράφησης και παρακολούθησης των ωκεανών, κυρίως μέσω στρατιωτικών πλοίων που μπορούν να απενεργοποιούν τα συστήματα εντοπισμού. Ωστόσο, και τα κινεζικά πολιτικά ερευνητικά σκάφη φαίνεται ότι κάποιες φορές κλείνουν τα δικά τους σήματα, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο η έκταση της κινεζικής δραστηριότητας να είναι ακόμη μεγαλύτερη.

Πρόκειται για την πρώτη φορά που δημοσιοποιείται το πλήρες εύρος της κινεζικής χαρτογράφησης και παρακολούθησης στους τρεις μεγάλους ωκεανούς. Προηγούμενες αναφορές είχαν εστιάσει μόνο σε περιοχές γύρω από το Γκουάμ, την Ταϊβάν και τμήματα του Ινδικού Ωκεανού.

«Είναι πραγματικά εντυπωσιακό να βλέπει κανείς την τεράστια κλίμακα της κινεζικής θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας», δήλωσε ο Ράιαν Μάρτινσον, αναπληρωτής καθηγητής στο U.S. Naval War College. Όπως πρόσθεσε, «επί δεκαετίες, το αμερικανικό ναυτικό διατηρούσε ασύμμετρο πλεονέκτημα στη γνώση του θαλάσσιου πεδίου μάχης· οι κινεζικές προσπάθειες απειλούν να το διαβρώσουν, κάτι που προκαλεί βαθιά ανησυχία».