Σε πεδίο οξείας αντιπαράθεσης μετατρέπεται εκ νέου η διαχείριση των προστατευόμενων παρακτίων περιοχών της δυτικής Κρήτης, καθώς η συλλογικότητα «Save Falasarna» καταγγέλλει τη σταδιακή ακύρωση του καθεστώτος προστασίας στην εμβληματική παραλία της Φαλάσαρνας. Σύμφωνα με ανακοίνωση της συλλογικότητας, παρά τις επίσημες κυβερνητικές δεσμεύσεις και τις υπουργικές αποφάσεις του 2023 για την ανάσχεση της αυθαιρεσίας στις περιοχές Natura των Χανίων, η φετινή θερινή περίοδος συνοδεύεται από εκτεταμένες υπερβάσεις στην κατάληψη του αιγιαλού, ανεξέλεγκτη ανάπτυξη επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και διοικητική αδράνεια που θέτουν σε κίνδυνο τον δημόσιο και περιβαλλοντικό χαρακτήρα της περιοχής.

Οι κυβερνητικές δεσμεύσεις και η προσωρινή βελτίωση του 2023

Η αντιπαράθεση αποκτά ιδιαίτερη πολιτική και θεσμική βαρύτητα, καθώς η συλλογικότητα υπενθυμίζει τις δημόσιες τοποθετήσεις κυβερνητικών στελεχών που είχαν προαναγγείλει την αυστηρή τήρηση της νομιμότητας στις ακτές. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση που είχε πραγματοποιήσει στις 5 Ιουνίου 2024 ο τότε Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και νυν Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης:

«Όταν λέμε ότι μπαίνει τάξη στον αιγιαλό και τις παραλίες το εννοούμε! Όσοι παρανομούν στις παραλίες θα μας βρουν απέναντι τους. Σε κάθε περιστατικό παρανομίας θα μας βρίσκουν απέναντι, με ταχύτητα και αποφασιστικότητα».

Στο ίδιο μήκος κύματος, η βουλευτής Χανίων Ντόρα Μπακογιάννη είχε υπογραμμίσει στις 28 Σεπτεμβρίου 2023 τη σημασία της έκδοσης των τριών Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων (ΚΥΑ) για τις περιοχές Λαφονησίου, Φαλασάρνων και Μπάλου – Γραμβούσας, δηλώνοντας:

«Δημοσιεύτηκαν σε ΦΕΚ οι 3 κοινές υπουργικές αποφάσεις των υπουργών Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών και Περιβάλλοντος & Ενέργειας, οι οποίες αφορούν στον “Καθορισμό όρων και περιορισμών για την προστασία, διατήρηση και διαχείριση της φύσης, της χερσαίας και θαλάσσιας περιοχής προστασίας της βιοποικιλότητας και έγκριση Σχεδίου Δράσης” για τις περιοχές του Λαφονησίου, των Φαλασάρνων και του Μπάλου – Γραμβούσας. Οι αποφάσεις αυτές ελήφθησαν με στόχο να προστατεύσουμε και να διαχειριστούμε ορθολογικά και αειφορικά αυτές τις τρεις πολύ σημαντικές περιοχές για την προστασία του περιβάλλοντος και για την οικονομία του τόπου μας. Ήταν επιβεβλημένο να μπουν κανόνες για όλους από το ελληνικό δημόσιο και να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα για να αναγεννηθεί το περιβάλλον και να προστατευτεί ο δημόσιος χαρακτήρας αυτών των παγκοσμίως γνωστών τουριστικών προορισμών, ξεχωριστής φυσικής ομορφιάς».

Όπως επισημαίνει η συλλογικότητα, η εφαρμογή αυτών των αποφάσεων, σε συνδυασμό με τη δράση της τοπικής αυτοδιοίκησης και των πολιτών, είχε αποφέρει ορατά αποτελέσματα. Καταγράφηκε μείωση των ομπρελοκαθισμάτων και των θαλάσσιων μοτοσικλετών (jet ski), απομάκρυνση των τετράτροχων οχημάτων, τερματισμός της παράνομης στάθμευσης εντός των ζωνών Natura, ενώ παράλληλα φάνηκε να αναστέλλονται τα σχέδια για τη δημιουργία εκτεταμένων τουριστικών συγκροτημάτων πάνω στο κύμα.

Οι καταγγελίες για ανατροπή του καθεστώτος και τα έγγραφα του ΥΠΕΝ

Παρά την πρόσκαιρη αυτή βελτίωση, η «Save Falasarna» υποστηρίζει ότι η φετινή εικόνα συνιστά ταχεία επιστροφή σε πρακτικές καταπάτησης και ανομίας. Ειδικότερα, η συλλογικότητα καταγγέλλει ότι στην κεντρική παραλία της Φαλάσαρνας η κατάληψη από ομπρελοκαθίσματα υπερβαίνει το 70% με 80% της έκτασης, την ώρα που το θεσμοθετημένο όριο ανέρχεται στο 30%. Παράλληλα, αναφέρονται συστηματικές υπερβάσεις στα όρια θορύβου, λειτουργία καταστημάτων χωρίς τις απαραίτητες αδειοδοτήσεις, καθώς και ανεξέλεγκτη επέκταση των beach bar με συνοδό επιβάρυνση του περιβάλλοντος.

Κομβικό σημείο των καταγγελιών αποτελεί η αναφορά σε έγγραφα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) που απεστάλησαν στις αρχές του έτους προς τους Δήμους Κισσάμου και Καντάνου-Σελίνου, καθώς και προς την Κτηματική Υπηρεσία Χανίων. Βάσει αυτών των εγγράφων —τα οποία επικαλείται η συλλογικότητα σε συνέχεια κοινής ανακοίνωσης των δύο Δήμων— παρέχεται η κατεύθυνση να μην λαμβάνονται υπόψη οι περιβαλλοντικές μελέτες σχετικά με τον αριθμό των ομπρελοκαθισμάτων και των θαλάσσιων μέσων αναψυχής, με το αιτιολογικό ότι δεν έχουν ακόμη εκδοθεί τα προβλεπόμενα Προεδρικά Διατάγματα.

Αποτέλεσμα αυτής της εξέλιξης, σύμφωνα με τη «Save Falasarna», είναι ο πολλαπλασιασμός των jet ski παρά τις αντίθετες προβλέψεις των μελετών, η επέκταση των αυθαίρετων κατασκευών και η μετατροπή προστατευόμενων ζωνών αυστηρής προστασίας σε χώρους στάθμευσης για κάθε τύπου οχήματα, συμπεριλαμβανομένων λεωφορείων.

Διαβάστε τι αναφέρεται αναλυτικά: 

«Όταν λέμε ότι μπαίνει τάξη στον αιγιαλό και τις παραλίες το εννοούμε! Όσοι παρανομούν στις παραλίες θα μας βρουν απέναντι τους».Σε κάθε περιστατικό παρανομίας θα μας βρίσκουν απέναντι, με ταχύτητα και αποφασιστικότητα.»

Τα παραπάνω έλεγε ο πρώην υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και νυν Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης στις 5/6/2024.

Και όσον αφορά την περιοχή μας δήλωνε στις 28/09/2023 η γνωστή σε όλους μας βουλευτίνα Χανίων Ντόρα Μπακογιάννη:

 «Δημοσιεύτηκαν σε ΦΕΚ οι 3 κοινές υπουργικές αποφάσεις των υπουργών Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών και Περιβάλλοντος & Ενέργειας, οι οποίες αφορούν στον “Καθορισμό όρων και περιορισμών για την προστασία, διατήρηση και διαχείριση της φύσης, της χερσαίας και θαλάσσιας περιοχής προστασίας της βιοποικιλότητας και έγκριση Σχεδίου Δράσης” για τις περιοχές του Λαφονησίου, των Φαλασάρνων και του Μπάλου – Γραμβούσας.

Οι αποφάσεις αυτές ελήφθησαν με στόχο να προστατεύσουμε και να διαχειριστούμε ορθολογικά και αειφορικά αυτές τις τρεις πολύ σημαντικές περιοχές για την προστασία του περιβάλλοντος και για την οικονομία του τόπου μας.

Ήταν επιβεβλημένο να μπουν κανόνες για όλους από το ελληνικό δημόσιο και να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα για να αναγεννηθεί το περιβάλλον και να προστατευτεί ο δημόσιος χαρακτήρας αυτών των παγκοσμίως γνωστών τουριστικών προορισμών, ξεχωριστής φυσικής ομορφιάς.»

Και όντως με τις υπουργικές αποφάσεις αυτές και με την δράση αυτοδιοίκησης και πολιτών η εικόνα στους τρεις αυτούς πόλους έλξης της περιοχής μας είχε βελτιωθεί. Μείωση ομπρελοκαθισμάτων, μείωση jet ski, έφυγαν οι 4τροχες γουρούνες, σταμάτησαν περιοχές Natura να γίνονται παρκινγκ κ.α.. Και κυρίως φαινόταν να έμπαινε φρένο στα σχέδια για χτίσιμο φαραωνικού τουριστικού χωριού πάνω στην παραλία!!!

Με ανησυχία παρατηρούμε ότι το φετινό καλοκαίρι επιστρέφουμε, με γοργά βήματα, στο καθεστώς καταπάτησης, ανομίας και κατασπατάλησης αυτού του «δώρου» που έδωσε η φύση στην περιοχή μας. Μια σημείωση για όσους δεν γνωρίζουν. Το διακύβευμα ήταν και είναι ο δημόσιος χαρακτήρας και η προστασία του περιβάλλοντος γενικά αλλά και πιο ειδικά σε 3 εμβληματικούς τόπους-ακτές παγκοσμίας φήμης. Λαφονήσι, Μπάλος και Φαλάσαρνα είναι, σύμφωνα με τους άνω των 1 δις χρηστών της μεγαλύτερης τουριστικής πλατφόρμας, του Tripadvisor, ανάμεσα στις 20 καλύτερες παραλίες του κόσμου για το 2026! Άλλη περιοχή, με τέτοιες ακτές, με τέτοια χαρακτηριστικά δεν υπάρχει στην συγκεκριμένη λίστα σε ολόκληρο τον πλανήτη!!!

Κι όμως στην Φαλάσαρνα, στην οποία δραστηριοποιούμαστε, Κυβέρνηση, Δήμος και υπηρεσίες επιτρέπουν να μετατρέπεται ξανά από εμβληματικός πόλος έλξης σε πεδίο κερδοφορίας για λίγους, καθώς:

• Μια βδομάδα μετά τις καταγγελίες μας για παράνομη καταπάτηση άνω του 70-80% της κεντρικής παραλίας (ενώ ο νόμος λέει έως 30%), για συστηματική υπέρβαση των ορίων του ήχου και για το μπάχαλο της ανυπαρξίας αδειών για τις επιχειρήσεις, δεν φαίνεται να ίδρωσε το αυτί κανενός.

• Με έκπληξη βλέπουμε σε κοινή ανακοίνωση των Δήμων Καντάνου – Σελίνου και Κισσάμου ότι μάλλον σκόπιμα και με κυβερνητική κατεύθυνση δεν ανανεώνεται το καθεστώς προστασίας που προέβλεπαν οι διετής διάρκειας υπουργικές αποφάσεις του Σεπτεμβρίου του 2023.

• Τις υποψίες μας αυτές επιβεβαιώνουν έγγραφα του ΥΠΕΝ, που εστάλησαν στις αρχές του έτους, προς τους Δήμους Καντάνου-Σελίνου και Κισσάμου όπως και προς την κτηματική υπηρεσία Χανίων που χοντρικά λένε αγνοήστε τις περιβαλλοντικές μελέτες όσον αφορά αριθμό ομπρελοκαθισμάτων, jet ski κοκ, καθώς δεν έχουν γίνει ακόμα Προεδρικά Διατάγματα.

Και κάπως έτσι ομπρελοκαθίσματα αυξάνονται (και πάλι βέβαια παράνομα) αντί να μειώνονται, jet ski για τα οποία οι περιβαλλοντικές μελέτες αλλά και οι υπουργικές αποφάσεις έλεγαν ότι δεν πρέπει να υπάρχουν, έχουν πολλαπλασιαστεί, τα beach bar που, σύμφωνα με τις υπουργικές αποφάσεις, έπρεπε να γκρεμιστούν, επεκτείνονται και μετατρέπουν μια περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλους σε ένα απέραντο σκουπιδαριό, το parking που δεν επιτρέπεται σε περιοχές αυστηρής προστασίας, τελικά επιτρέπεται για οχήματα έως και λεωφορεία «καλών πελατών»!

Το ερώτημα είναι συγκριμένο προς κυβέρνηση, που τυγχάνει και έχει πρωθυπουργό και κεντρικά στελέχη από τα Χανιά, αλλά και Δήμο Κισσάμου που έχει την «τιμή» να είναι ο μοναδικός παγκοσμίως που διαχειρίζεται τρεις τέτοιου ιδιαίτερου φυσικού κάλους και φήμης προορισμούς;

Τι άλλαξε σε σχέση με 2-3 χρόνια πριν στο καθεστώς προστασίας της Φαλασάρνας;

Όσοι επιχειρηματίες  αυθαιρετούν και καταπατούν το κάνουν μόνοι τους ή γνωρίζουν κάτι που δεν γνωρίζουν οι πολίτες;