Η Ευρώπη Διαδραματίζει Αθόρυβα έναν Κρίσιμο Ρόλο στον Πόλεμο του Ιράν

Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει επικρίνει την Ευρώπη ότι μένει στο περιθώριο στον πόλεμο του Ιράν. Όμως πολλές ευρωπαϊκές χώρες διαδραματίζουν αθόρυβα έναν κρίσιμο υποστηρικτικό ρόλο.

Ενώ πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν καταδικάσει δημόσια τις αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν, στο παρασκήνιο οι στρατιωτικές τους βάσεις διευκολύνουν μία από τις πιο πολύπλοκες από πλευράς επιμελητείας επιχειρήσεις στις οποίες έχει εμπλακεί ο αμερικανικός στρατός εδώ και δεκαετίες.

Τις τελευταίες εβδομάδες, αμερικανικά βομβαρδιστικά, μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και πλοία έχουν ανεφοδιαστεί με καύσιμα, εξοπλιστεί και εξαπολυθεί μέσω βάσεων στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία, την Πορτογαλία, την Ιταλία, τη Γαλλία και την Ελλάδα, αναφέρουν αξιωματούχοι.

Επιθετικά drones κατευθύνονται από μια αχανή αμερικανική βάση στο Ράμσταϊν (Ramstein) της Γερμανίας, το νευραλγικό κέντρο των αμερικανικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν, σύμφωνα με Γερμανούς και Αμερικανούς αξιωματούχους. Βαριά βομβαρδιστικά B-1 έχουν φωτογραφηθεί να φορτώνουν πυρομαχικά και καύσιμα στη βάση RAF Fairford στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το USS Gerald R. Ford, το μεγαλύτερο αεροπλανοφόρο στον κόσμο, είναι επί του παρόντος ελλιμενισμένο σε ναυτική βάση στην Κρήτη για να υποβληθεί σε επισκευές αφού υπέστη ζημιές από πυρκαγιά.

Ο Στρατηγός της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ Άλεξους Γκρίνκεγουιτς (Alexus Grynkewich), ο κορυφαίος στρατιωτικός διοικητής του Οργανισμού Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ), δήλωσε σε πρόσφατη κατάθεσή του στη Γερουσία ότι οι περισσότεροι Ευρωπαίοι σύμμαχοι «ήταν εξαιρετικά υποστηρικτικοί».

Η ήπειρος, η οποία φιλοξενεί περίπου 40 στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ και 80.000 Αμερικανούς στρατιωτικούς, αποτελεί ορμητήριο για τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ τόσο στη Μέση Ανατολή όσο και στην Αφρική. «Οι αποστάσεις είναι μικρότερες, είναι λιγότερο δαπανηρό, και είναι πολύ πιο εύκολο να προβάλουμε ισχύ με το δίκτυο των βάσεων και των συμμάχων μας», είπε.

Εδώ και χρόνια, ο Τραμπ επιπλήττει τους Ευρωπαίους ομολόγους του επειδή απέτυχαν να επενδύσουν στους στρατούς τους και έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η Αμερική μπορεί να αποσύρει την υποστήριξή της προς το ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένου πιο πρόσφατα όταν οι Ευρωπαίοι αρχικά αρνήθηκαν να ανταποκριθούν στις εκκλήσεις του να συνοδεύσουν τη ναυτιλία μέσω του Στενού του Ορμούζ. «ΔΕΙΛΟΙ, και θα το ΘΥΜΟΜΑΣΤΕ!» δημοσίευσε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Παρασκευή.

Η Επιχείρηση Επική Οργή (Operation Epic Fury) δείχνει το τίμημα που θα πλήρωνε η Αμερική εάν απέσυρε πλήρως τη στρατιωτική της παρουσία από την ήπειρο.

Αν και οι ευρωπαϊκοί στρατοί έχουν συρρικνωθεί από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, παραμένουν αξιόπιστοι σύμμαχοι. Ένα δίκτυο διμερών συμφωνιών με ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, οι οποίες σφυρηλατήθηκαν σε μεγάλο βαθμό κατά τη διάρκεια της αντιπαράθεσης με τη Σοβιετική Ένωση, επιτρέπει σε αμερικανικά πυρομαχικά, τεχνολογία και προσωπικό να τοποθετούνται σε ευρωπαϊκές βάσεις.

«Η τοποθεσία της Ευρώπης —στο σταυροδρόμι της Αφρικής, της Μέσης Ανατολής και της Κεντρικής Ασίας— την καθιστά ιδανική για ταχεία ανάπτυξη προς όλες τις κατευθύνσεις», δήλωσε πέρυσι στο Κέντρο Ανάλυσης Ευρωπαϊκής Πολιτικής ο εν αποστρατεία Υποστράτηγος Γκόρντον Μπ. Ντέιβις (Gordon B. Davis), πρώην διευθυντής επιχειρήσεων της Ευρωπαϊκής Διοίκησης των ΗΠΑ.

Οι βάσεις στην Ευρώπη στεγάζουν κρίσιμες αμερικανικές δυνατότητες συλλογής πληροφοριών και αναγνώρισης. Τα αεροσκάφη μπορούν να ανεφοδιάζονται με καύσιμα και να επανεξοπλίζονται στο έδαφος, αντί να πετούν πολλές επιπλέον ώρες επιστρέφοντας στις ΗΠΑ. Οι βάσεις επιτρέπουν στις ΗΠΑ να εντοπίζουν γρήγορα απειλές που κατευθύνονται προς την πατρίδα, να αποτρέπουν τη Ρωσία και να προβάλλουν ισχύ στο εξωτερικό, αναφέρουν αναλυτές.

Αυτή η διάταξη έχει δοκιμαστεί υπό συνθήκες πίεσης από την τρέχουσα σύγκρουση. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες είναι επιφυλακτικοί στο να θεωρηθεί ότι υποστηρίζουν άμεσα τον πόλεμο, ο οποίος αυξάνει το ενεργειακό κόστος και αποδεικνύεται βαθιά αντιδημοφιλής στους ψηφοφόρους. Θέλουν επίσης να αποφύγουν να αποξενώσουν τις ΗΠΑ, οι οποίες στηρίζουν την ασφάλειά τους.

Μέχρι στιγμής, η πολιτική διαφωνία στην κορυφή δεν έχει μεταφραστεί σε επιχειρησιακούς περιορισμούς στο πεδίο. Η εξαίρεση είναι η Ισπανία, η οποία έχει αρνηθεί στις ΗΠΑ την άδεια να χρησιμοποιήσουν από κοινού διαχειριζόμενες στρατιωτικές βάσεις στο έδαφός της για να επιτεθούν στο Ιράν. Ορισμένα αμερικανικά αεροσκάφη που στάθμευαν εκεί έχουν μετεγκατασταθεί αντ’ αυτού σε βάσεις στη Γερμανία και τη Γαλλία.

Ο Βρετανός Πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ (Keir Starmer) απαγόρευσε επίσης στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν βρετανικές αεροπορικές βάσεις κατά τη διάρκεια της αρχικής επίθεσης στην Τεχεράνη. Αργότερα άλλαξε τη στάση του, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να πραγματοποιήσουν «αμυντικές» αποστολές βομβαρδισμού για να στοχεύσουν ιρανικούς εκτοξευτές πυραύλων τόσο από τη βάση RAF Fairford όσο και από τη βάση Ντιέγκο Γκαρσία (Diego Garcia) στον Ινδικό Ωκεανό.

Γερμανοί αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα τονίσει ότι η χώρα δεν συμμετέχει σε στρατιωτική δράση κατά του Ιράν. Ο Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς (Friedrich Merz) και ο Υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους (Boris Pistorius) έχουν αποκλείσει αμφότεροι την άμεση εμπλοκή, τονίζοντας ότι «αυτός δεν είναι δικός μας πόλεμος». Ωστόσο, η Γερμανία φιλοξενεί και διευκολύνει την υποδομή που καθιστά δυνατές αυτές τις επιχειρήσεις.

Η αεροπορική βάση Ράμσταϊν (Ramstein) της Γερμανίας, μία από τις μεγαλύτερες αμερικανικές βάσεις στον κόσμο, είναι πλέον ένας κρίσιμος κόμβος για ολόκληρη την επιχείρηση στη Μέση Ανατολή. Στρατιωτικοί αξιωματούχοι λένε ότι είναι ένας κεντρικός κόμβος για τη διοίκηση, τις επικοινωνίες και την αναμετάδοση δεδομένων, ιδίως για επιχειρήσεις drone και συντονισμό πληγμάτων μεγάλου βεληνεκούς. Η βάση στηρίζει μια συνεχή αερογέφυρα μεταξύ των ΗΠΑ, της Ευρώπης και του Κόλπου, με μεταγωγικά αεροσκάφη όπως τα C-17 και C-130J να μεταφέρουν προσωπικό, πυρομαχικά και εξοπλισμό στην περιοχή του Κόλπου. Το μεγαλύτερο αμερικανικό στρατιωτικό νοσοκομείο εκτός Αμερικής βρίσκεται σε κοντινή απόσταση.

Άλλες αμερικανικές εγκαταστάσεις στη Γερμανία, συμπεριλαμβανομένης της αεροπορικής βάσης Σπάνγκνταλεμ (Spangdahlem) και του αρχηγείου διοίκησης στη Στουτγάρδη, διαδραματίζουν υποστηρικτικούς ρόλους στην ανάπτυξη δυνάμεων και τον στρατηγικό σχεδιασμό.

Εκπρόσωπος του Μερτς δήλωσε ότι οι ΗΠΑ ήταν σε θέση να χρησιμοποιήσουν το Ράμσταϊν και άλλες βάσεις στον πόλεμό τους κατά του Ιράν και ότι η γερμανική κυβέρνηση δεν είχε καμία επιρροή στις αμερικανικές επιχειρήσεις βάσει νομικών συμφωνιών που χρονολογούνται δεκαετίες πίσω.

Ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες ήταν πρόθυμες να παρουσιάσουν τον ρόλο τους ως καθαρά επιμελητειακό. Η αεροπορική βάση του Αβιάνο (Aviano) στην Ιταλία είναι μια σημαντική εγκατάσταση της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ που φιλοξενεί αεροσκάφη ανεφοδιασμού, τα οποία διευκολύνουν αποστολές βομβαρδισμού μεγάλου βεληνεκούς κατά του Ιράν, αναφέρουν αξιωματούχοι. Η Ιταλίδα Πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι (Giorgia Meloni) δήλωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι οι αμερικανικές επιχειρήσεις στις ιταλικές βάσεις «δεν περιλαμβάνουν βομβαρδισμούς».

Ομοίως, η Γαλλία επέτρεψε σε αμερικανικά αεροσκάφη ανεφοδιασμού να σταθμεύουν στην αεροπορική της βάση Ιστρ-Λε Τουμπέ (Istres-Le Tubé), σύμφωνα με τον γαλλικό στρατό. «Ένα αεροσκάφος ανεφοδιασμού είναι ένα βενζινάδικο, όχι ένα μαχητικό αεροσκάφος», δήλωσε η Γαλλίδα Υπουργός Άμυνας Κατρίν Βοτρέν (Catherine Vautrin) νωρίτερα αυτόν τον μήνα. Η Ρουμανία συμφώνησε επίσης να φιλοξενήσει αμερικανικά μέσα επιμελητείας και πληροφοριών.

Η πορτογαλική αεροπορική βάση Λάχες (Lajes), στο νησί Τερσέιρα (Terceira) στις Αζόρες, έχει χρησιμεύσει ως σημαντικός κόμβος επιμελητείας για τις αμερικανικές επιχειρήσεις και πρόσφατα φιλοξένησε δεκάδες αμερικανικά αεροσκάφη ανεφοδιασμού.

Στο ελληνικό νησί της Κρήτης, ο κόλπος της Σούδας δεν είναι μόνο ένα ζωτικής σημασίας λιμάνι βαθέων υδάτων, είναι επίσης μία από τις λίγες προωθημένες βάσεις στη Μεσόγειο με ασφαλείς επικοινωνίες που μπορούν να εξαπολύσουν αμερικανικά κατασκοπευτικά αεροπλάνα Rivet Joint. Αυτά πετούν πάνω από το Ιράν για τη συλλογή πληροφοριών σημάτων, σύμφωνα με πληροφορίες από ανοιχτές πηγές.

Η Ευρώπη παραμένει το θεμέλιο της αμερικανικής προβολής ισχύος στον κόσμο και οποιαδήποτε ενέργεια για τη διακοπή αυτών των δεσμών με την Ευρώπη «θα αποτελούσε τεράστια απώλεια για τις ΗΠΑ», λέει ο Μπέντσε Νέμεθ (Bence Nemeth), ειδικός σε θέματα άμυνας στο King’s College του Λονδίνου. «Θα κόστιζε χρόνο, χρήμα και πόρους».

wsj.com