Λίγοι ανώτεροι αξιωματούχοι στο Ισραήλ αρχίζουν να εκφράζουν ανησυχία για την κλιμακούμενη, αόριστης διάρκειας επίθεση στο Ιράν — και προτείνουν πιθανές «εξόδους διαφυγής» που θα μπορούσαν να σταματήσουν τον πόλεμο προτού προκαλέσει περαιτέρω ζημιά στην περιοχή και την παγκόσμια οικονομία.

Η συζήτηση για ένα τελικό στάδιο (endgame) είναι πρώιμη, και η απόφαση για το αν θα σταματήσουν οι επιθέσεις εναπόκειται σε μεγάλο βαθμό στον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος συνεχίζει να επιδιώκει την ολοκληρωτική νίκη. Όμως, σε μια τηλεφωνική συνομιλία την Κυριακή, ένας ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος εξοικειωμένος με τον σχεδιασμό και τη στρατηγική για τον πόλεμο στο Ιράν συζήτησε εναλλακτικές λύσεις στο κάλεσμα του Τραμπ για «άνευ όρων παράδοση». Ο αξιωματούχος ζήτησε ανωνυμία λόγω της ευαισθησίας της κατάστασης.

Ο Τραμπ έχει αμφιταλαντευτεί ανάμεσα σε διάφορες αντιλήψεις για το αποτέλεσμα. Μίλησε αρχικά για μια διαπραγματευτική διευθέτηση με ευέλικτα μέλη του καθεστώτος, αλλά έκτοτε απαιτεί παράδοση επειδή, όπως είπε, οι προτιμώμενοι εταίροι του στις διαπραγματεύσεις είναι νεκροί. Όπως ο Τραμπ, έτσι και ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι θέλει να συνεχίσει μέχρι αυτό που περιέγραψε το Σάββατο ως «η στιγμή της αλήθειας».

Η περιφρόνηση για τις διαπραγματεύσεις που εξέφρασαν οι Τραμπ και Νετανιάχου ενδέχεται να βαθύνει μετά την ανακοίνωση της Κυριακής ότι ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν θα είναι ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ο γιος του προηγούμενου αρχηγού του κράτους που σκοτώθηκε σε μαζική αεροπορική επιδρομή στο συγκρότημά του στις 28 Φεβρουαρίου. Ο νέος ηγέτης είναι ένας σκληροπυρηνικός που βρίσκεται ακόμα πιο κοντά στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) από ό,τι ο πατέρας του. Δεν είναι άνθρωπος για το τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Οικονομικό και Πολιτικό Κόστος

Αυτό που ανησυχεί τον συγκεκριμένο αξιωματούχο και άλλους με τους οποίους μίλησα τις τελευταίες ημέρες είναι ότι το κόστος του πολέμου συνεχίζει να αυξάνεται — για τα κράτη του Κόλπου που σφυροκοπούνται από ιρανικούς πυραύλους, για μια παγκόσμια οικονομία που αντιμετωπίζει απότομες αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια παγκόσμια οικονομική κρίση, και για τον ίδιο τον Τραμπ, ο οποίος οδήγησε τις Ηνωμένες Πολιτείες σε πόλεμο χωρίς λαϊκή βάση στήριξης για τη σύγκρουση.

«Δεν είμαι σίγουρος ότι είναι προς το συμφέρον μας να πολεμήσουμε μέχρι την ανατροπή του καθεστώτος», είπε ο Ισραηλινός αξιωματούχος. «Κανείς δεν θέλει μια ιστορία χωρίς τέλος».

Ο αξιωματούχος δήλωσε ότι η ισραηλινή και αμερικανική εκστρατεία βομβαρδισμών πλησιάζει στο σημείο επίτευξης των στρατιωτικών της στόχων. Είναι κοντά στην καταστροφή όσων απέμειναν από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν μετά τον αμερικανικό βομβαρδισμό τον Ιούνιο, καθώς και των αποθεμάτων βαλλιστικών πυραύλων και των εργοστασίων παραγωγής όπλων, μαζί με τα κορυφαία κλιμάκια των στρατιωτικών δυνάμεων, των υπηρεσιών πληροφοριών και των δυνάμεων εσωτερικής ασφάλειας.

Στρατηγικά Διλήμματα

«Φυσικά, επιθυμούμε την ανατροπή του καθεστώτος, αλλά αυτό δεν είναι το μοναδικό endgame», εξήγησε ο Ισραηλινός. Μόλις εξαλειφθούν οι κύριοι στρατιωτικοί στόχοι, «το Ισραήλ θα έχει επιτύχει τους στόχους του. Το Ιράν δεν θα παραδοθεί, αλλά μπορεί να στείλει μηνύματα για να αποδεχθεί μια κατάπαυση του πυρός με τους όρους των ΗΠΑ».

Για να είμαστε σαφείς, αυτός ο αξιωματούχος δεν μιλούσε εξ ονόματος του Νετανιάχου, ο οποίος δήλωσε την Κυριακή ότι στην επόμενη φάση του πολέμου, το Ισραήλ θέλει «να αποσταθεροποιήσει το καθεστώς, για να επιτρέψει την αλλαγή». Αλλά οι απόψεις του αξιωματούχου φαίνεται να εκφράζουν μια άποψη που συμμερίζονται ορισμένοι εντός του αμυντικού κατεστημένου, οι οποίοι απογοητεύτηκαν από την αποφασιστικότητα του Νετανιάχου να συνεχίσει τις μάχες στη Γάζα χωρίς σαφώς καθορισμένο τέλος και παραμένουν δύσπιστοι για τον στρατηγικό του σχεδιασμό.

Το Μέτωπο του Λιβάνου

Οι Ισραηλινοί αμυντικοί σχεδιαστές φαίνεται να έχουν δύο άλλες ανησυχίες. Η μία είναι ο κίνδυνος ο Νετανιάχου να διατάξει μεγάλες χερσαίες επιχειρήσεις στον Λίβανο για να ολοκληρώσει την καταστροφή της υποστηριζόμενης από το Ιράν πολιτοφυλακής της Χεζμπολάχ. «Δεν θέλουμε να παρασυρθούμε στον βάλτο», είπε ο αξιωματούχος, εκφράζοντας ανησυχία για «την ολισθηρή πλαγιά του Λιβάνου».

«Είμαστε πρόθυμοι να συνεργαστούμε με Λιβανέζους αξιωματούχους», συμπεριλαμβανομένου του Προέδρου Ζοζέφ Αούν και του Πρωθυπουργού Ναουάφ Σαλάμ, για να «καταλήξουμε σε συμφωνία για κατάπαυση του πυρός» εκεί. Το Ισραήλ θέλει να αποφύγει μια επανάληψη της χερσαίας εισβολής του 1982 μέχρι τη Βηρυτό, την οποία πολλοί Ισραηλινοί κατέληξαν να θεωρούν ως μεγάλο λάθος.

Μια δεύτερη ανησυχία που εξέφρασε ο Ισραηλινός αξιωματούχος ήταν η διατήρηση καλών σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια εποχή που Αμερικανοί και από τα δύο πολιτικά κόμματα εκφράζουν αυξανόμενη ανησυχία για τη συμμαχία.

Ο Τραμπ έχει χαράξει την πορεία του για την εξόντωση του ιρανικού καθεστώτος. Μιλάει για τη δημιουργία ενός νέου Ιράν που αντανακλά τη λαχτάρα αυτής της χώρας για ελευθερία και σύγχρονη ζωή. Αλλά δεν φαίνεται να έχει τίποτα που να προσεγγίζει ένα σχέδιο για την επίτευξη αυτού του άξιου στόχου. Και θα πρέπει να απαντήσει στο ερώτημα της εποχής του πολέμου στο Ιράκ που άκουσα να επαναλαμβάνεται αυτό το Σαββατοκύριακο:

Πες μου, πώς τελειώνει αυτό;

washingtonpost.com