Πολλά ερωτήματα δημιουργούνται από την απόφαση του Ισραήλ να δολοφονήσει μία από τις πιο μετριοπαθείς φωνές στο Ιράν, τον Αλί Λαριτζανί, με πολλούς να πιστεύουν ότι το Ισραήλ έχει ως στρατηγικό στόχο την υπερίσχυση των σκληροπυρηνικών στο Ιράν με ότι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για τις όποιες πιθανότητες αυτή η σύγκρουση να τελειώσει.

Τον θάνατο του νούμερο του 2 του Ιράν Άλι Λαριτζανί και μία από τις φωνές της λογικής εντός του Ιράν ανακοίνωσε το Ισραήλ. Σύμφωνα με πληροφορίες οι δυνάμεις του Ισραήλ γνώριζαν ότι ο Λαριτζάνι θα πήγαινε μαζί με τον γιο του σε ένα από τα κρησφύγετα του και αποφάσισαν να χτυπήσουν.

«Ο Άλι Λαριτζάνι Μετά τον θάνατο του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ήταν ο de facto ηγέτης του ιρανικού καθεστώτος, κυρίως εδώ και δύο εβδομάδες. Αλλά και πριν, θεωρείται ότι ήταν το πρόσωπο που έπαιρνε τις αποφάσεις και κινούσε τα νήματα», σχολίασε σήμερα ισραηλινός στρατιωτικός που δεν κατονομάσθηκε.

Ο Λαριτζανί είναι το πρόσωπο που κατηύθυνε τις επιθέσεις στην περιοχή και διέτασσε τα πλήγματα κατά του Ισραήλ και των χωρών του Κόλπου, σύμφωνα με την ίδια πηγή.

Πέρασε πολλά χρόνια στην σκιά της ιρανικής εξουσίας πριν ο πόλεμος τον εκτοξεύσει στο προσκήνιο ως κεντρικό πρόσωπο του μηχανισμού λήψης αποφάσεων. Ως επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, ο 68χρονος Αλί Λαριτζανί βρέθηκε στην καρδιά της πυρηνικής πολιτικής και της διπλωματίας του Ιράν αφού πέρασε μερικά χρόνια στο περιθώριο.

Με την ικανότητά του να συνδυάζει ιδεολογική πίστη και πραγματισμό, είχε κερδίσει την εμπιστοσύνη του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ επισφραγίζοντας μία καριέρα στον στρατό, στα μέσα ενημέρωσης και το κοινοβούλιο.

Ο Ιρανός Κένεντι

Επαιζε «σημαντικότερο ρόλο από τους προκατόχους του», έλεγε τον Φεβρουάριο ο Ali Vaez του International Crisis Group (ICG), μιλώντας για έναν άνθρωπο του μηχανισμού, εξαιρετικό τακτικιστή, γνώστη της λειτουργίας του συστήματος και εξοικειωμένο με τις επιθυμίες του ανώτατου ηγέτη».

O Άλι Λαριτζανί γεννήθηκε στις 3 Ιουνίου 1958 στη Νατζάφ του Ιράκ. Ήταν γόνος επιδραστικής δυναστείας από την Αμόλ. Το Time είχε χαρακτηρίσει το 2009, την οικογένεια του ως «Κένεντι του Ιράν».

Ο πατέρας του, Μιρζά Χασέμ Αμόλι, ήταν εξέχων θρησκευτικός λόγιος. Τα αδέλφια του κατέχουν ισχυρές θέσεις, μεταξύ άλλων,  στο δικαστικό σώμα και στη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων, που επιλέγει τον ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη του Ιράν.

Ο Λαριτζανί είχε προσωπικούς δεσμούς με την επαναστατική ελίτ. Σε ηλικία 20 ετών, παντρεύτηκε τη Φαρίντε Μοταχάρι, κόρη του Μορτέζα Μοταχάρι, στενού συνεργάτη του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, Ρουχόλα Χομεϊνί.

Το 1996, ορίστηκε εκπρόσωπος του Αλί Χαμενεΐ στο Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας και στην συνέχεια γραμματέας.

Κατά την περίοδο 2005-2007 ήταν ο βασικός διαπραγματευτής στις συνομιλίες με το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Ρωσία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν  Οι δυτικοί συνομιλητές του τον είχαν χαρακτηρίσει πραγματιστή.

Ήταν υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές του 2005, αλλά έχασε από τον Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ.  Διετέλεσε πρόεδρος του Κοινοβουλίου, από το 2008 έως το 2020. Η υποψηφιότητά του για τις προεδρικές εκλογές του 2021 και του 2024 απορρίφθηκε από το Συμβούλιο των Φρουρών της Επανάστασης.

Τα παιδιά του έχουν ακολουθήσει διαφορετικές πορείες. Η κόρη του, Φατέμε, απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Τεχεράνης, ολοκλήρωσε την ειδικότητά της στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Κλίβελαντ στο Οχάιο των ΗΠΑ.

Ένα συντηρητικός πραγματιστής

Το 2015, ο Λαριτζανί υποστήριξε την ιστορική διεθνή συμφωνία με τις μεγάλες δυνάμεις για τον έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης, την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ τίναξε στον αέρα τρία χρόνια μετά αποσύροντας τις ΗΠΑ.

Τον Μάρτιο 2025, πριν οι ιρανοαμερικανικές συνομιλίες διακοπούν από τον πόλεμο που προκλήθηκε από ισραηλινή επίθεση, προειδοποιούσε για τον κίνδυνο να εξωθηθεί η Τεχεράνη προς ένα στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Λίγες εβδομάδες μετά το πόλεμο Ιράν-Ισραήλ τον Ιούνιο 2025 διορίζεται επικεφαλής του βασικού οργάνου εθνικής ασφαλείας, του οποίου είχε προεδρεύσει και είκοσι χρόνια πριν, αναλαμβάνοντας τον συντονισμό της αμυντικής στρατηγικής και την εποπτεία του πυρηνικού προγράμματος.

Συνάντηση με τον Πούτιν

Η επιστροφή του Αλί Λαριτζανί θεωρήθηκε στροφή προς τον πραγματισμό στην διαχείριση της πολιτικής ασφαλείας του Ιράν. Εκτοτε, ήταν όλο και περισσότερο παρών στην διπλωματική σκηνή.

Στο τέλος του Ιανουαρίου επελέγη για να συναντηθεί με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στην Μόσχα, ενώ παράλληλα είχε συνομιλίες με αξιωματούχους των χωρών του Κόλπου που επιθυμούσαν την μείωση των εντάσεων με την Ουάσινγκτον.

Ο Αλί Λαριτζανί επαναλάμβανε διαρκώς ότι οι διαπραγματεύσεις με τις δυτικές δυνάμεις θα έπρεπε να περιορισθούν στο πυρηνικό πρόγραμμα και υποστήριζε ότι ο εμπλουτισμός του ουρανίου είναι κυριαρχικό δικαίωμα του Ιράν.

topontiki.gr