Η δημόσια υγεία στην Κρήτη βρίσκεται αντιμέτωπη με βαθιές δομικές πιέσεις, όπως αποκαλύπτει η εκτενής έρευνα της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων στα Δημόσια Νοσοκομεία (ΠΟΕΔΗΝ) που δημοσιεύθηκε στις 22 Μαΐου 2026. Η καταγραφή της κατάστασης σε προσωπικό και υποδομές έντεκα υγειονομικών και προνοιακών μονάδων του νησιού αναδεικνύει σοβαρές ελλείψεις, κλειστές χειρουργικές αίθουσες και υπολειτουργία κρίσιμων κλινικών σε όλους τους νομούς. Στον απόηχο αυτών των ευρημάτων, τα οποία υπογράφουν ο πρόεδρος της ομοσπονδίας, Μιχάλης Γιαννάκος, και ο γενικός γραμματέας, Χρήστος Παπαναστάσης, διοργανώνεται μεγάλη παγκρήτια κινητοποίηση την Τετάρτη 27 Μαΐου 2026, με σημείο συγκέντρωσης το Βενιζέλειο Νοσοκομείο στις 10:30 π.μ., προκειμένου να διεκδικηθούν άμεσες λύσεις για το υγειονομικό δίκτυο της μεγαλονήσου.

Ηράκλειο: Πιέσεις στο Βενιζέλειο και λειτουργικά αδιέξοδα στο ΠΑΓΝΗ

Το Βενιζέλειο Νοσοκομείο Κρήτης καταγράφει μία από τις υψηλότερες επισκεψιμότητες ασθενών σε πανλλαδικό επίπεδο, γεγονός που μεγιστοποιεί τις υπηρεσιακές ανάγκες την ώρα που οι οργανικές κενές θέσεις ανέρχονται σε 183 (υπηρετούν 1.180 σε σύνολο 1.363 θέσεων). Στο ιατρικό προσωπικό καταγράφονται 18 ελλείψεις (344 υπηρετούντες σε 368 θέσεις), ενώ στη νοσηλευτική υπηρεσία το κενό αγγίζει τα 109 άτομα (488 υπηρετούντες σε 597 θέσεις). Η τεχνική υπηρεσία παρουσιάζει 15 ελλείψεις (39 υπηρετούντες σε 54 θέσεις), το διοικητικό προσωπικό αποτελείται από 84 μόνιμους και 113 συμβασιούχους (11 περισσότεροι από το οργανόγραμμα των 208 θέσεων), ενώ στο λοιπό προσωπικό υπηρετούν 117 άτομα έναντι 113 οργανικών. Οι ελλείψεις αυτές έχουν άμεσο αντίκτυπο στις υποδομές, καθώς από τις 15 κλίνες ΜΕΘ οι 3 παραμένουν κλειστές, ενώ από τις 8 χειρουργικές αίθουσες οι 3 είναι εκτός λειτουργίας.

Στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου (ΠΑΓΝΗ), το πλέον πιεστικό πρόβλημα εντοπίζεται στην Παιδοψυχιατρική Κλινική, η οποία καλύπτεται από έναν μόνο γιατρό. Σοβαρή υποστελέχωση σε ιατρούς και νοσηλευτές καταγράφεται και στη ΜΕΘ Παίδων, ενώ στη νοσηλευτική υπηρεσία οφείλονται χιλιάδες ρεπό και άδειες στους εργαζομένους. Ελλείψεις προσωπικού εντοπίζονται στους μεταφορείς ασθενών και στην καθαριότητα, όπου απασχολούνται συμβασιούχοι ΣΟΧ και επικουρικοί. Επιπλέον, κρίσιμες τριτοβάθμιες κλινικές, μοναδικές για τη Νότια Ελλάδα, όπως η Καρδιοχειρουργική, η Θωρακοχειρουργική και η Αγγειοχειρουργική, παραμένουν συγχωνευμένες από την περίοδο της πανδημίας, ενώ το νέο κτίριο που προοριζόταν για την Καρδιοχειρουργική Κλινική λειτουργεί πλέον ως αποθήκη υγειονομικών υλικών.

Δυτική Κρήτη: Εργασιακή εξουθένωση στα Χανιά και μετακινήσεις στο Ρέθυμνο

Στο Γενικό Νοσοκομείο Χανίων, οι ελλείψεις σε όλες τις ειδικότητες αγγίζουν το 40% με 45% των οργανικών θέσεων, με έντονο πρόβλημα και στο παραϊατρικό προσωπικό. Η Πνευμονολογική Κλινική έχει αναστείλει τη λειτουργία της και τα περιστατικά μεταφέρθηκαν στην Α’ Παθολογική, καθιστώντας επιτακτική την πρόσληψη Πνευμονολόγου, καθώς και Παθολόγου, Αναισθησιολόγου και Επειγοντολόγου. Στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) απασχολούνται μόλις δύο γιατροί, κατάσταση που προκαλεί εργασιακή εξουθένωση και μεγάλες αναμονές για τους ασθενείς. Από τις δύο ανεπτυγμένες ΜΕΘ, η μία υπολειτουργεί λόγω ελλείψεων, ενώ από τα 7 χειρουργικά τραπέζια λειτουργούν μόνο τα 3. Παράλληλα, η έλλειψη φυλάκων αφήνει την πύλη κενή τις πρωινές ώρες, με αποτέλεσμα να καταγράφονται πολυάριθμα περιστατικά βίας, ενώ η καθαριότητα εκτελείται από προσωπικό ΣΟΧ και εργολάβο.

Στο Νοσοκομείο Ρεθύμνου, από τις 92 προβλεπόμενες θέσεις γιατρών καλύπτονται μόνο οι 64, με τις ανάγκες σε όλες τις ειδικότητες να καλύπτονται προσωρινά μέσω μετακινήσεων από άλλες υγειονομικές μονάδες. Στη νοσηλευτική υπηρεσία υπηρετούν 184 άτομα —κυρίως επικουρικό προσωπικό— έναντι 264 του οργανογράμματος. Στη διοικητική υπηρεσία εργάζονται μόλις 28 άτομα σε σύνολο 63 θέσεων, ενώ οι ανεπτυγμένες ψυχιατρικές υπηρεσίες υπολειτουργούν. Οι κτιριακές υποδομές χαρακτηρίζονται πολύ παλιές, με ανάγκη για συνεχή συντήρηση, καθώς μόνο μία πτέρυγα είναι καινούργια, ενώ η καθαριότητα και η σίτιση έχουν ανατεθεί σε εργολάβο.

Λασίθι: Συρρίκνωση προσωπικού στον Άγιο Νικόλαο και πιέσεις σε Ιεράπετρα, Σητεία, Νεάπολη

Η κατάσταση στον νομό Λασιθίου αποτυπώνει έντονη λειτουργική πίεση. Στο Νοσοκομείο Αγίου Νικολάου, το προσωπικό όλων των υπηρεσιών μειώθηκε κατά 20% τα τελευταία τέσσερα χρόνια, υποχωρώντας από τους 461 εργαζόμενους το 2022 στους 374 το 2026. Η μείωση αυτή οδήγησε σε οφειλές άνω των 18.000 ημερών αδείας και ρεπό, με εκκρεμότητες που χρονολογούνται από το 2019. Αν και το ίδρυμα εφημερεύει καθημερινά, τις μισές ημέρες του μήνα δεν υπάρχει διαθέσιμος αναισθησιολόγος ή ακτινολόγος, καθώς υπηρετούν μόνο δύο σε κάθε ειδικότητα, ενώ δεν υπάρχει γαστρεντερολόγος και νευρολόγος. Οι κλίνες ΜΕΘ μειώθηκαν από 6 σε 4 λόγω της συνταξιοδότησης του διευθυντή, με αποτέλεσμα να απομένουν δύο γιατροί, οι εφημερίες των οποίων καλύπτονται με μετακινήσεις από το ΠΑΓΝΗ και το νοσοκομείο «Γ. Γεννηματάς» της Αθήνας. Αντίστοιχα, οι εφημερίες του ΤΕΠ υποστηρίζονται από γιατρούς του Νοσοκομείου Νεάπολης.

Στο Νοσοκομείο Ιεράπετρας, οι ελλείψεις ιατρικού προσωπικού είναι εξίσου μεγάλες, καθώς τη δεδομένη στιγμή εργάζονται ένας Αναισθησιολόγος, ένας Παθολόγος, ένας Παιδίατρος, ένας Καρδιολόγος και δύο Ακτινολόγοι. Στο υπόλοιπο υγειονομικό προσωπικό (νοσηλευτές, τραυματιοφορείς), από τις 101 οργανικές θέσεις μόνιμου προσωπικού καλυμμένες είναι οι 53, ενώ απασχολούνται και 34 επικουρικοί υπάλληλοι. Αν και υπάρχει ιατρικός εξοπλισμός, αυτός υπολειτουργεί, ενώ από τις δύο χειρουργικές αίθουσες η μία λειτουργεί καθημερινά και η δεύτερη μόλις δύο φορές την εβδομάδα λόγω έλλειψης αναισθησιολόγου και προσωπικού χειρουργείου.

Στο Νοσοκομείο Σητείας, η μονάδα παραμένει χωρίς Παθολόγο εδώ και περίπου δύο χρόνια, καθώς η μοναδική γιατρός απουσιάζει με δικαιολογημένες άδειες. Το Ακτινολογικό τμήμα υπολειτουργεί και καλύπτεται ορισμένες ημέρες του μήνα από ιδιώτη γιατρό με δελτίο παροχής υπηρεσιών. Στο νοσοκομείο υπηρετούν δύο Καρδιολόγοι, δύο Αναισθησιολόγοι, closures, δύο Ορθοπεδικοί, ένας Γυναικολόγος και δύο Μικροβιολόγοι, αριθμός που δεν επαρκεί για την πλήρη κάλυψη των εφημεριών. Η Μαιευτική Κλινική αντιμετωπίζει έλλειψη μαιών, η νοσηλευτική υπηρεσία είναι υποστελεχωμένη, ενώ το 1/3 του συνολικού προσωπικού εργάζεται με καθεστώς συμβασιούχου.

Στο Νοσοκομείο Νεάπολης, η κατηγορία Τ.Ε. νοσηλευτικού προσωπικού καλύπτει τις 8 οργανικές της θέσεις, όμως στην κατηγορία Δ.Ε. από τις 12 θέσεις είναι καλυμμένες οι 8, εκ των οποίων οι δύο έχουν μετακινηθεί, αφήνοντας 6 άτομα σε υπηρεσία. Απασχολούνται τέσσερις επικουρικοί (τρεις στη νοσηλεία, ένας στη διοίκηση), ενώ στην κατηγορία Υ.Ε. από τις 7 θέσεις καλύπτεται φαινομενικά η μία, καθώς ο υπάλληλος έχει μετακινηθεί στον Άγιο Νικόλαο, με την υπηρεσία να στελεχώνεται από έναν εργαζόμενο μέσω ΟΑΕΔ και δύο επικουρικούς. Στο ιατρικό σκέλος, απαιτείται η πρόσληψη Οδοντιάτρου για τη λειτουργία νέου οδοντιατρικού μηχανήματος, καθώς και Παθολόγου και Πνευμονολόγου, ενώ οι κτιριακές υποδομές είναι παλιές και δέχονται συντήρηση μικρής κλίμακας.

Οι προνοιακές μονάδες και η υποστελέχωση των δομών κοινωνικής μέριμνας

Η υποστελέχωση πλήττει εξίσου τις προνοιακές δομές της Κρήτης. Στο ΠΙΚΠΑ ΚΕΠΕΠ Πόμπιας, καταγράφεται διαχρονική απουσία επιστημονικού προσωπικού, όπως φυσικοθεραπευτών και ψυχολόγων. Η νοσηλευτική υπηρεσία διαθέτει μόλις 3 μόνιμους υπαλλήλους, με το υπόλοιπο σκέλος να καλύπτεται από επικουρικό προσωπικό που προσελήφθη κατά την περίοδο της πανδημίας. Η καθαριότητα και η σίτιση εκτελούνται από εργολάβο, ενώ η ύπαρξη ενός ενιαίου θαλάμου για τη διαμονή όλων των παιδιών δημιουργεί λειτουργικά και θεραπευτικά προβλήματα στο παλιό, αλλά συντηρημένο κτίριο.

Στο Παράρτημα ΑΜΕΑ Λασιθίου, οι ελλείψεις σε νοσηλευτικό και επιστημονικό προσωπικό χαρακτηρίζονται τραγικές, με την υποχρηματοδότηση να εμποδίζει την κάλυψη βασικών αναγκών. Το κτίριο είναι παλαιό και συντηρείται με δυσκολία, η καθαριότητα γίνεται από εργολάβο, ενώ στη σίτιση υπάρχει μόνο ένας μόνιμος εργαζόμενος που εκτελεί χρέη μάγειρα, με το υπόλοιπο προσωπικό κουζίνας να ανήκει σε εργολαβική εταιρεία.

Τέλος, στο Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας (ΚΚΠΠ) Κρήτης, εντοπίζονται τεράστιες ελλείψεις σε εξειδικευμένο προσωπικό (Λογοθεραπευτές, Εργοθεραπευτές, Κοινωνικοί Λειτουργοί, Ψυχολόγοι) και σημαντικά κενά στη νοσηλευτική υπηρεσία. Οι μόνιμοι υπάλληλοι είναι ελάχιστοι λόγω συνταξιοδοτήσεων, η δομή βασίζεται σε επικουρικό προσωπικό και δεν έχει χορηγηθεί ποτέ το Επίδομα Επικίνδυνης και Ανθυγιεινής Εργασίας, ενώ η καθαριότητα και η σίτιση παρέχονται από ιδιώτη εργολάβο.

Η ανάγκη για άμεση θεσμική παρέμβαση

Τα στοιχεία που φέρνει στο φως η ΠΟΕΔΗΝ συνθέτουν μια εικόνα έντονης λειτουργικής κόπωσης του υγειονομικού και προνοιακού χάρτη της Κρήτης. Η εκτεταμένη εξάρτηση από επικουρικό προσωπικό, οι χιλιάδες οφειλόμενες ημέρες ανάπαυσης και η αναστολή λειτουργίας χειρουργικών αιθουσών και κλινικών λόγω υποστελέχωσης θέτουν σε άμεσο κίνδυνο την εύρυθμη λειτουργία του συστήματος υγείας. Η προγραμματισμένη κινητοποίηση των εργαζομένων στο Βενιζέλειο Νοσοκομείο υπογραμμίζει ότι η διατήρηση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας στη μεγαλονησο απαιτεί τη μετάβαση από τις προσωρινές μετακινήσεις γιατρών σε ένα σταθερό πλάνο μόνιμων προσλήψεων και επαρκούς χρηματοδότησης των υποδομών.