Σε τροχιά μείζονος θεσμικής και νομικής αντιπαράθεσης εισέρχεται ο σχεδιασμός του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) για τη νέα γραμμή μεταφοράς υψηλής τάσης Χανιά–Δαμάστα, μετά την επίσημη δημόσια παρουσίαση της ερευνητικής μελέτης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ).

Η εκδήλωση, η οποία πραγματοποιήθηκε με τη μαζική συμμετοχή πολιτών, επιστημονικών φορέων και παραγωγικών τάξεων της Κρήτης, επισφραγίστηκε από την ομόφωνη αποδοχή του τελικού παραδοτέου της μελέτης. Τα ευρήματα της ερευνητικής ομάδας του Πολυτεχνείου θέτουν υπό αμφισβήτηση την εγκυρότητα του κυβερνητικού σχεδιασμού, με κορυφαίους ακαδημαϊκούς να χαρακτηρίζουν το έργο επικίνδυνο και παράνομο, γεγονός που συσπειρώνει την τοπική αυτοδιοίκηση σε μια κοινή γραμμή άμυνας για την προστασία του φυσικού και οικιστικού περιβάλλοντος της περιοχής.

Η επιστημονική τεκμηρίωση του ΕΜΠ και οι επικρίσεις του καθηγητή Ν. Μπελαβίλα

Η παρουσίαση της ερευνητικής εργασίας από το κορυφαίο τεχνολογικό ίδρυμα της χώρας προσέδωσε επιστημονικό βάθος στις υφιστάμενες ενστάσεις της τοπικής κοινωνίας. Κατά τη διάρκεια της ανάλυσης, ο καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Νίκος Μπελαβίλας, τοποθετήθηκε με απόλυτη σαφήνεια αναφορικά με το νομικό και τεχνικό υπόβαθρο της σχεδιαζόμενης εναέριας γραμμής, δηλώνοντας κατηγορηματικά:

«Το έργο είναι επικίνδυνο και παραβιάζει την Πολεοδομική και χωροταξική νομοθεσία».

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε ο Δήμαρχος Αποκορώνου, Χαράλαμπος Κουκιανάκης, η ερευνητική ομάδα του ΕΜΠ κατέθεσε μια πλήρως τεκμηριωμένη και επιστημονικά άρτια μελέτη, η οποία καταρρίπτει τους κεντρικούς ισχυρισμούς που έχει προβάλει ο ΑΔΜΗΕ για την αναγκαιότητα της συγκεκριμένης όδευσης. Η ακαδημαϊκή έρευνα αναδεικνύει σοβαρά κενά, παραλείψεις και δομικές αδυναμίες στη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) του έργου, χαρακτηρίζοντάς την ουσιαστικά διάτρητη. Επιπλέον, το Πολυτεχνείο αποδεικνύει ότι υπήρχαν και εξακολουθούν να υφίστανται εναλλακτικές δυνατότητες για τη χάραξη της όδευσης, οι οποίες ωστόσο δεν εξετάστηκαν με την απαιτούμενη σοβαρότητα από τους αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες.

Οι επιπτώσεις στη βιωσιμότητα, την οικονομία και το περιβάλλον

Η τεχνική έκθεση του ΕΜΠ επιβεβαιώνει τους φόβους των τοπικών φορέων για τις μακροπρόθεσμες παρενέργειες που θα επιφέρει η εγκατάσταση των πυλώνων υψηλής τάσης στην ύπαιθρο των Χανίων. Οι επιπτώσεις αυτές αγγίζουν οριζόντια το φυσικό περιβάλλον, απειλώντας ευαίσθητα οικοσυστήματα, ενώ προκαλούν άμεση υποβάθμιση των παρακείμενων οικιστικών ιστών.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις οικονομικές παραμέτρους, καθώς η εναέρια γραμμή αναμένεται να πλήξει καίρια τον πρωτογενή τομέα της περιοχής, περιορίζοντας τις αγροτικές και κτηνοτροφικές δραστηριότητες, ενώ παράλληλα θα υποβαθμίσει το τουριστικό προϊόν του Αποκόρωνα, αλλοιώνοντας τη φυσιογνωμία του τοπίου. Το σύνολο των ευρημάτων συγκλίνει στο ότι το έργο, υπό τη μορφή που έχει σχεδιαστεί, απειλεί ευθέως τη συνολική βιωσιμότητα και την αναπτυξιακή ταυτότητα του τόπου.

Θεσμική στάση της δημοτικής αρχής και προσφυγή στη Δικαιοσύνη

Η δημοτική αρχή Αποκορώνου επανακύρωσε τη σταθερή της απόφαση να αντιταχθεί σε έναν σχεδιασμό που υλοποιείται ερημήν της τοπικής κοινωνίας. Σε επίσημη δήλωσή του, ο Δήμαρχος Χαράλαμπος Κουκιανάκης προσέδωσε ηθικό και θεσμικό χαρακτήρα στην άρνηση του δήμου να αποδεχθεί τετελεσμένα γεγονότα:

«Δεν συναλλασσόμαστε. Δεν σιωπούμε. Δεν διαπραγματευόμαστε το μέλλον του Αποκόρωνα. Στεκόμαστε με ευθύνη απέναντι στους ανθρώπους αυτού του τόπου, απέναντι στην ιστορία του και απέναντι στις επόμενες γενιές. Έχουμε απόλυτη εμπιστοσύνη στη Δικαιοσύνη και στους θεσμούς της Ελληνικής Πολιτείας και ευχόμαστε το ζήτημα να επιλυθεί μέσα από θεσμικές διαδικασίες, με σεβασμό στην επιστημονική αλήθεια, στο περιβάλλον και στην κοινωνία».

Ο κ. Κουκιανάκης υπενθύμισε ότι η περιοχή διαθέτει βαθιά ιστορική μνήμη και αξιοπρέπεια, προειδοποιώντας εμμέσως για την πιθανότητα δυναμικών κινητοποιήσεων εάν αγνοηθούν τα επιστημονικά δεδομένα: «Κανείς δεν θα ήθελε να φτάσει η στιγμή που θα χρειαστεί να μιλήσει δυναμικά η Αποκορωνιώτικη φωνή και η ψυχή αυτού του τόπου».

Πολιτικές αιχμές για την εσωτερική αυτοδιοικητική στάση

Η παρέμβαση του Δημάρχου περιέλαβε και σαφείς αιχμές που αφορούν το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό του Αποκόρωνα, καλώντας το σύνολο των αυτοδιοικητικών στελεχών να αναλάβει τις ευθύνες του. Ο κ. Κουκιανάκης τόνισε ότι η παρούσα συγκυρία αποτελεί κριτήριο για όσους επιθυμούν να διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο στα κοινά, επισημαίνοντας ότι σε τόσο κρίσιμα ζητήματα δεν είναι ανεκτά μισόλογα, υπεκφυγές και σιωπές.

Κατήγγειλε μάλιστα πρόσωπα που επιλέγουν να απέχουν από τις διεκδικήσεις του τόπου, κρυβόμενα πίσω από κομματικούς μηχανισμούς και προσωπικές ισορροπίες, προκειμένου να εμφανιστούν ευκαιριακά στο μέλλον ως εκφραστές των πολιτών. «Ο Αποκόρωνας θυμάται ποιοι στάθηκαν δίπλα του και ποιοι επέλεξαν να σιωπήσουν», κατέληξε, υπογραμμίζοντας ότι η κοινωνία γνωρίζει να διακρίνει όσους αγωνίζονται από εκείνους που σχεδιάζουν προσωπικές πολιτικές διαδρομές.