Στο επίκεντρο της διεθνούς επικαιρότητας και της έντονης κριτικής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης βρίσκεται η ελληνική Δικαιοσύνη, μετά την απόφαση για άσκηση ποινικής δίωξης κατά του Γραμματέα του ΜέΡΑ25, Γιάνη Βαρουφάκη. Η υπόθεση, η οποία αφορά δημόσια παραδοχή του πρώην υπουργού για περιστασιακή χρήση ναρκωτικών ουσιών στα τέλη της δεκαετίας του ’80, έχει προκαλέσει ένα κύμα αντιδράσεων που κυμαίνονται από τον προβληματισμό για τα όρια της πολιτικής δίωξης έως τον ανοιχτό χλευασμό, εκθέτοντας τη χώρα σε κορυφαία διεθνή ειδησεογραφικά δίκτυα.

Η υπόθεση εκκίνησε μετά τη συμμετοχή του Γιάνη Βαρουφάκη στο podcast «3026: Human Algorithm», όπου ο καθηγητής Οικονομικών και πολιτικός αρχηγός αναφέρθηκε με ειλικρίνεια σε προσωπικές εμπειρίες του παρελθόντος. Συγκεκριμένα, δήλωσε πως το 1989, ενώ βρισκόταν στην Αυστραλία, είχε δοκιμάσει μία φορά το ναρκωτικό έκσταση (MDMA), περιγράφοντάς το ως μια εμπειρία που του επέτρεψε να χορεύει για ώρες, αλλά του προκάλεσε έντονες ημικρανίες τις επόμενες ημέρες. Παράλληλα, παραδέχθηκε τη χρήση μαριχουάνας στο παρελθόν, τονίζοντας ωστόσο τους κινδύνους της εξάρτησης.

Η αντίδραση των δικαστικών αρχών ήταν ακαριαία, καθώς ασκήθηκε δίωξη για προώθηση χρήσης ναρκωτικών ουσιών, με τον Γραμματέα του ΜέΡΑ25 να καλείται να εμφανιστεί ενώπιον του δικαστηρίου τον προσεχή Δεκέμβριο. Η κίνηση αυτή προκάλεσε άμεση αμηχανία στην κοινή γνώμη, καθώς αφορά γεγονότα που έλαβαν χώρα πριν από τέσσερις δεκαετίες σε άλλη ήπειρο, θέτοντας σοβαρά ερωτήματα για τη σκοπιμότητα και τη νομική βάση μιας τέτοιας ενέργειας.

Διεθνής διασυρμός και το κύμα του «γέλωτα»

Η είδηση δεν άργησε να ξεπεράσει τα ελληνικά σύνορα, με μεγάλα ειδησεογραφικά πρακτορεία όπως το Reuters και ο Independent να αφιερώνουν εκτενή δημοσιεύματα στην υπόθεση. Ο διεθνής τύπος εστιάζει στον «αντισυμβατικό» χαρακτήρα του πρώην υπουργού, ο οποίος είχε βρεθεί στο επίκεντρο της κρίσης του 2015, ενώ αναρωτιέται για τη σπουδή της ελληνικής Δικαιοσύνης να ασχοληθεί με μια δήλωση που αφορά το μακρινό 1989.

Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η είδηση συνοδεύτηκε από χιλιάδες αντιδράσεις, οι περισσότερες εκ των οποίων αντιμετωπίζουν το γεγονός με ειρωνεία και σαρκασμό. Χρήστες από όλο τον κόσμο σχολιάζουν σκωπτικά τη «δρακόντεια» στάση των ελληνικών αρχών, συγκρίνοντάς την με την απουσία αντίστοιχης κινητικότητας σε σοβαρότερες υποθέσεις διεθνούς βεληνεκούς. «Φαίνεται πως δεν τον βρήκαν στα αρχεία του Έπσταϊν και αποφάσισαν να τον διώξουν επειδή ήταν νέος και κουλ», αναφέρει χαρακτηριστικά ένας χρήστης, ενώ άλλοι επισημαίνουν τον κίνδυνο γελοιοποίησης του δικαστικού συστήματος.

Πολιτικά κίνητρα και το ζήτημα της παραγραφής

Πέρα από το επίπεδο των εντυπώσεων, η υπόθεση εγείρει ουσιαστικά ερωτήματα για τη λειτουργία του κράτους δικαίου. Πολλοί αναλυτές και πολίτες κάνουν λόγο για «πολιτικά υποκινούμενη δίωξη», με στόχο τον εκφοβισμό ενός πολιτικού αντιπάλου που παραμένει ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στο σύστημα. Η σύγκριση με τις περιπτώσεις των Τζούλιαν Ασάνζ και Έντουαρντ Σνόουντεν δεν άργησε να εμφανιστεί στα σχόλια, υποδηλώνοντας μια αίσθηση δυστοπικής μεταχείρισης των «φωνών που λένε την αλήθεια».

Ταυτόχρονα, τίθεται το ζήτημα της παραγραφής. Σε μια χώρα όπου σοβαρά εγκλήματα παραγράφονται ή οι πολιτικοί απολαμβάνουν ασυλίας, η επιμονή σε μια δήλωση για ένα γεγονός 40 ετών φαντάζει, στα μάτια πολλών, ως μια προσπάθεια της Δικαιοσύνης να αυτοακυρωθεί. Η αναφορά σε «μεσαιωνικές πρακτικές» και η επισήμανση της επιρροής συντηρητικών κύκλων στην ελληνική κουλτούρα αντικατοπτρίζουν την απογοήτευση μέρους της κοινωνίας για την ιεράρχηση των προτεραιοτήτων των αρχών.

Ακολουθεί η μετάφραση σχολίων στα ελληνικά:

Emir Hodzic «Ο τίτλος θα έπρεπε να είναι: “πρώην υπουργός οικονομικών κατηγορείται επειδή υπήρξε νέος και κουλ κάποτε, καθώς δεν μπορούσαν να τον βρουν στα αρχεία του Έπσταϊν”»

Matthew Jensen «Τουλάχιστον δεν ήταν στο νησί.»

Kelly McCall «Φαντάσου να τα σπας στο κλαμπ και να μπαίνει αυτός ο τύπος μιλώντας για τεχνο-φεουδαρχία και υπολογιστικό νέφος κεφαλαίου.»

Hector Barragan Ibarra «Ακούγεται σαν τις κατηγορίες εναντίον του Ασάνζ ή του Σνόουντεν.»

Nikos Barpakis «Δουλειά δεν είχε ο διάολος, γ…. τα παιδιά του. Παλιά ελληνική παροιμία. Μεταφρασμένη.»

Ekrem Kuş «Αυτός ίσως είναι ο λόγος που έλεγε πάντα την αλήθεια.»

Raul Gheba «Ρε φίλε, τώρα είναι ακόμα πιο κουλ.»

Angelos Chronis «Γίναμε ρεζίλι στο Reuters.»

Manuel Pippos «Κι εγώ έκλεψα ένα αυτοκινητάκι matchbox από το Woollies όταν ήμουν 9 χρονών……»

John DeLaGarza «Μοιάζει με την περίπτωση για την οποία εφευρέθηκε η παραγραφή. Δεν υπάρχει αυτή η έννοια στην Ελλάδα;»

Andrew Gates «Ο Ευρωπαίος Κιμ ξαναχτύπησε.»

Algonquin Rivermoore «Πλάκα κάνετε, έτσι; Το μεσαίο όνομα της Νέας Υόρκης είναι έκσταση.»

Justin Gomolka «Αυτό σημαίνει ότι έχασα κι εγώ την ευκαιρία μου για δουλειά στο δημόσιο στην Ελλάδα; Είμαι σίγουρος ότι η Ολλανδία θα έδειχνε περισσότερη κατανόηση…»

Lynn Perez «Αυτό κάνει τον Βαρουφάκη να φαίνεται ακόμα πιο κουλ από όσο ήδη φαινόταν.»

Josh Carr «Αυτό ακούγεται πολιτικά υποκινούμενο.»

Βάσω Κισκινίδου «Μπορεί να επικαλεστεί το δικαίωμα στη σιωπή…. Είναι μόδα.»

Κωνσταντίνος Κυβρακίδης «Ο καλύτερος υπουργός οικονομικών που είχαμε ποτέ. Και ο καλύτερος καθηγητής επίσης.»

Tony Fata «Δοκίμασε έκσταση μία φορά… έπαθε ημικρανία. Δοκίμασε δάνεια της ΕΕ… η Ελλάδα έπαθε ημικρανία. Έκανε καλό ρέιβ με το ΔΝΤ… δυνατή μουσική, τολμηρές κινήσεις, και όλοι να τσακώνονται για το αποτέλεσμα.»

Isadore MIchas «Δεν υπάρχει παραγραφή μετά από 40 χρόνια; Εν τω μεταξύ, όλοι οι εν ενεργεία Έλληνες πολιτικοί έχουν ασυλία.»

Stelios Anastassopoulos «Ελληνική Νέα Δημοκρατία…»

Misirlis Stefanos «Έχουμε μια παροιμία στην Ελλάδα που λέει: “Εκείνοι που έχουν τη δική τους φωλιά βρώμικη και χεσμένη, είναι αυτοί που ψάχνουν για έναν μικροσκοπικό λεκέ στις φωλιές των άλλων μόνο και μόνο για να τους κατηγορήσουν”. Με άλλα λόγια: Βλέπουν το άχυρο στο μάτι του άλλου, αλλά δεν προσέχουν το δοκάρι στο δικό τους. Τι είπαμε ότι ήθελαν να του πάρουν από τα αρχεία του Έπσταϊν; Α, ναι, θυμήθηκα! Έλεγε ότι ήθελαν το κεφάλι του…»

Tivadar Swagge «Τον είδα να μιλάει γι’ αυτό πρόσφατα, είναι πραγματικά μια γελοία ιστορία. Τον κατηγόρησαν επειδή μίλησε ανοιχτά γι’ αυτό σε ένα ελληνικό podcast για τη GenZ, ενώ τόνιζε ότι δεν ήταν μια αξιόλογη εμπειρία και προειδοποιούσε για τους κινδύνους του εθισμού… Και φυσικά συνέβη στην Αυστραλία πριν από δεκαετίες.»

Χρηστος Κουταλιδης «Οι μεσαιωνικοί χρόνοι καθυστέρησαν μερικούς αιώνες στην Ελλάδα.»

Noa Bruins «Ίσως ήπιε και ένα ποτήρι αλκοόλ πριν από 40 χρόνια.»

Richard Phillips «Θα του κάνουν εξέταση αίματος;»

Theodor Tudose «Προσπαθούν να εκφοβίσουν έναν πολύ έντονο φιλόσοφο. Ποιος θα το φανταζόταν;»

Zara Eve «Δεν είναι δίκη, είναι δίωξη πολιτικού αντιπάλου.»

Shane Morrison «Φίλε, η επίθεση του Matrix ήταν σίγουρο ότι θα ερχόταν αν παραδεχόταν κάτι τέτοιο.»

Chloé Emmanouilidis «Αυτό τον κάνει στην πραγματικότητα πιο κουλ.»

Peter Bridgman «Τι γίνεται με εκείνο το ποτήρι ούζο όταν ήταν μαθητής;»

Rob Mudd «Μόνο στο Μαντείο επιτρέπεται η Έκσταση στην Ελλάδα, ακόμα και σήμερα;»

Georgios Ntallis «Η ελληνική δικαιοσύνη δεν είναι ανεξάρτητη, όλοι το ξέρουν αυτό.»

James Aindréas Valerii Biden «Υπήρχε αυτό πίσω στη δεκαετία του 1930;»

Mutlu Bozok «Η πραγματική ερώτηση είναι ίσως πώς δεν ένιωσε την ανάγκη να το ξανακάνει, εννοώ, εγώ την ένιωσα.»

Alan Toney «Ουάου, καθόλου δυστοπικό αυτό.»

Katie Slomkowski «Αμερικανοί πολιτικοί: κρατήστε την μπίρα μου.»

Patricio Andrés «Υπάρχουν άνθρωποι στη λίστα του Έπσταϊν που δεν έχουν δικαστεί. Αυτός ο άνθρωπος είναι ιδιοφυΐα και άγιος.»

Chris Iley «Αν ήμουν στο Matrix και ο Μορφέας μου πρόσφερε χάπια, μάλλον θα τα έπαιρνα και τα δύο μαζί. Τι νομίζετε ότι θα συνέβαινε;»

Angela Mazur «Όλοι οι ρέιβερς παρακολουθούν…»

John Tsintzos «Η ελληνική δικαιοσύνη σκεφτόταν: “οκ, τι μπορούμε να κάνουμε για να γελοιοποιηθούμε;”…»

Red Bitri «χαχαχα η “δίκη” είναι μια φανταχτερή λέξη στις μέρες μας.»

Chrisgo Johnson «Ο Διόνυσος στριφογυρίζει στον τάφο του.»

Steve Kaka «Άλλη μια μεγάλη επιτυχία του ελληνικού δικαστικού συστήματος.»

Yannis Vasileiou «Έτσι λειτουργεί το κράτος δικαίου στην Ελλάδα δυστυχώς.»

Oj Turgut «Θα επιτεθούν σε οποιονδήποτε λέει την αλήθεια, μείνε δυνατός komşu (γείτονα).»

Dawn Womack «Είναι ακόμα φτιαγμένος;»

Iona Heart «Η Ελλάδα είναι πραγματικά δρακόντεια όταν πρόκειται για φυτικά φάρμακα ή ψυχεδελική ιατρική. Είναι η ισχυρή επιρροή της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην κουλτούρα.»