Η μελέτη του ΚΕΦΙΜ δείχνει ελαφρά μείωση του χρόνου που εργαζόμαστε για την εφορία, ωστόσο η πρωτιά στους έμμεσους φόρους και η χαμηλή αγοραστική δύναμη συνθέτουν ένα ασφυκτικό μείγμα για το ελληνικό νοικοκυριό.

Για τον μέσο Έλληνα φορολογούμενο, το ημερολόγιο του 2025 χωρίζεται σε δύο άνισα μέρη: μέχρι τα τέλη Ιουνίου εργάζεται αποκλειστικά για να καλύψει τις υποχρεώσεις του προς το κράτος, και μόνο από το καλοκαίρι και μετά αρχίζει ουσιαστικά να εργάζεται για τον εαυτό του και την οικογένειά του.

Σύμφωνα με την ετήσια μελέτη για την Ημέρα Φορολογικής Ελευθερίας, που δημοσιεύει το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ), φέτος απαιτούνται 177 ημέρες εργασίας για την αποπληρωμή φόρων και εισφορών.

Αν και οι αριθμοί δείχνουν μια οριακή βελτίωση σε σχέση με τα προηγούμενα έτη, η ανάγνωση πίσω από τη στατιστική αποκαλύπτει μια πιο σύνθετη και πιεστική πραγματικότητα. Σε μια συγκυρία όπου η ακρίβεια επιμένει και οι μισθοί στην Ελλάδα παραμένουν ουραγοί στην Ευρωζώνη, το φορολογικό βάρος δεν μετριέται μόνο σε ημέρες, αλλά σε στέρηση βασικών αναγκών.

Η «μεγάλη εικόνα» των αριθμών

Βάσει των απολογιστικών στοιχείων της μελέτης, την οποία επιμελήθηκε ο επικεφαλής ερευνητής του ΚΕΦΙΜ, Κωνσταντίνος Σαραβάκος, αξιοποιώντας δεδομένα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (AMECO, Δεκέμβριος 2025), η Ελλάδα κατατάσσεται στη 10η θέση μεταξύ των 27 χωρών της ΕΕ ως προς το μέγεθος της συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης.

Τα ευρήματα παρουσιάζουν μια τάση αποκλιμάκωσης:

• Το 2025 εργαστήκαμε 177 ημέρες για το κράτος, δηλαδή δύο ημέρες λιγότερες από το 2024 και τρεις λιγότερες από το 2019.

• Οι προβλέψεις για το μέλλον είναι ελαφρά ενθαρρυντικές σε απόλυτους αριθμούς, με την Ημέρα Φορολογικής Ελευθερίας να εκτιμάται στις 174 ημέρες το 2026 και στις 172 ημέρες το 2027.

Παράλληλα, τα φορολογικά έσοδα για το 2025 αναμένεται να αυξηθούν κατά 2,8% σε σχέση με τον Προϋπολογισμό, μια εξέλιξη που αποδίδεται κυρίως στην επέκταση των ηλεκτρονικών συναλλαγών και την αύξηση των αμοιβών εξαρτημένης εργασίας.

Η «Αχίλλειος Πτέρνα»: Έμμεσοι φόροι και ακρίβεια

Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο της μελέτης, που συνδέεται άμεσα με την αίσθηση ακρίβειας στην αγορά, είναι η διάρθρωση των εσόδων. Πάνω από το 55% των συνολικών φορολογικών εσόδων προέρχεται από φόρους επί αγαθών και υπηρεσιών, δηλαδή από έμμεσους φόρους.

Συγκεκριμένα, καταγράφεται αύξηση κατά 3,6% στα έσοδα από ΦΠΑ και κατά 1,8% στους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης (ΕΦΚ). Αυτή η δομή καθιστά το ελληνικό φορολογικό σύστημα εξαιρετικά αντιστρόφως προοδευτικό.

Οι έμμεσοι φόροι, σε αντίθεση με τους άμεσους που βασίζονται στη φοροδοτική ικανότητα, επιβαρύνουν οριζόντια όλους τους πολίτες. Όταν, όμως, οι τιμές στα ράφια των σούπερ μάρκετ καλπάζουν, η υψηλή φορολόγηση στην κατανάλωση πλήττει δυσανάλογα τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, ροκανίζοντας το διαθέσιμο εισόδημα πολύ πριν τελειώσει ο μήνας.

Γιατί οι 177 ημέρες στην Ελλάδα «πονούν» περισσότερο από την Ευρώπη

Εδώ εντοπίζεται το κρίσιμο ερώτημα: Γιατί οι 177 ημέρες φορολογικής εργασίας στην Ελλάδα βιώνονται ως «θηλιά στον λαιμό», ενώ σε χώρες της Βόρειας Ευρώπης, όπου η φορολογική επιβάρυνση είναι συχνά υψηλότερη, το βιοτικό επίπεδο παραμένει υψηλό;

Η απάντηση βρίσκεται στον παρονομαστή της εξίσωσης: τους μισθούς και την αγοραστική δύναμη.

Η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει έναν από τους χαμηλότερους μέσους μισθούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ σε όρους αγοραστικής δύναμης (PPS) βρίσκεται σταθερά στις τελευταίες θέσεις, ανταγωνιζόμενη χώρες με πολύ χαμηλότερο κόστος ζωής.

Όταν ένας εργαζόμενος στη Γερμανία ή την Ολλανδία καλείται να αποδώσει το 50% του εισοδήματός του στο κράτος, το εναπομείναν ποσό επαρκεί για μια αξιοπρεπή διαβίωση, καθώς ο αρχικός μισθός είναι πολλαπλάσιος του ελληνικού.

Αντίθετα, στην Ελλάδα, ο πολίτης καλείται να επιβιώσει με το υπόλοιπο ενός μισθού που έχει ήδη εξανεμιστεί από τον πληθωρισμό, καλούμενος να πληρώσει τιμές προϊόντων και ενέργειας που συχνά υπερβαίνουν τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το γεγονός ότι 177 ημέρες του μόχθου του πηγαίνουν στο κράτος, αφήνει ελάχιστα περιθώρια για αποταμίευση ή κάλυψη έκτακτων αναγκών, δημιουργώντας ένα καθεστώς μόνιμης οικονομικής ανασφάλειας.

Η μείωση των ημερών που εργαζόμαστε για το κράτος είναι, αναμφίβολα, μια θετική ένδειξη δημοσιονομικής εξυγίανσης. Ωστόσο, όσο η μείωση αυτή δεν συνοδεύεται από ουσιαστική αύξηση του πραγματικού εισοδήματος και όσο το κράτος συνεχίζει να γεμίζει τα ταμεία του κυρίως μέσω της κατανάλωσης σε συνθήκες ακρίβειας, η «Φορολογική Ελευθερία» θα παραμένει για πολλούς μια λογιστική έννοια και όχι μια βιωμένη πραγματικότητα.

Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να δουλεύουμε λιγότερες μέρες για την εφορία, αλλά οι μέρες που δουλεύουμε για εμάς να έχουν πραγματικό αντίκρισμα στην ποιότητα της ζωής μας.

Κάτι που επ’ ουδενί δε συμβαίνει στην Ελλάδα 2.0 του Κυριάκου Μητσοτάκη.