Η απαγόρευση, όπως συμφωνήθηκε πέρυσι, θα απαγορεύει την «αγορά, εισαγωγή ή μεταφορά, άμεσα ή έμμεσα» LNG που «προέρχεται από τη Ρωσία ή εξάγεται από τη Ρωσία». Αλλά η Ελλάδα, η οποία φιλοξενεί τον μεγαλύτερο εμπορικό στόλο στον κόσμο, θέλει την αναθεώρηση του νομικού κειμένου ώστε να επιτραπεί η συνέχιση της μεταφοράς ρωσικού LNG πέραν της καταληκτικής ημερομηνίας.

Ο κύριος ωφελημένος θα ήταν η Dynagas, μια εταιρεία που ειδικεύεται στη ναυτιλία σε θερμοκρασίες υπό το μηδέν και ανήκει στον Έλληνα δισεκατομμυριούχο Γιώργο Προκοπίου. Η Dynagas και η θυγατρική της έχουν ναυλώσει 11 πλοία, συμπεριλαμβανομένων επτά παγοθραυστικών ανθεκτικών στην Αρκτική, στις εγκαταστάσεις Yamal LNG, τις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις φυσικού αερίου της Ρωσίας.

Η ελληνική κυβέρνηση και η Dynagas υποστηρίζουν ότι η απαγόρευση του ρωσικού LNG θα βλάψει τη βιομηχανία ναυτιλιακών υπηρεσιών της Ευρώπης, θα καταστρέψει ευκαιρίες απασχόλησης, θα ενισχύσει τους ξένους ανταγωνιστές και τελικά δεν θα καταφέρει να εξασθενήσει το πολεμικό ταμείο της Μόσχας.

Καθώς η διαμάχη παρατείνεται, το Euronews εξετάζει τρεις πιθανούς τρόπους για να σπάσει το αδιέξοδο.

Επιλογή 1: Αντίσταση μέχρι να αποσυρθεί το βέτο

Η δυσαρέσκεια της ευρύτερης ΕΕ με την Ελλάδα είναι έκδηλη. Τα άλλα κράτη μέλη είναι εμβρόντητα από τη ξαφνική προσπάθεια επανεξέτασης μιας απόφασης που εγκρίθηκε ομόφωνα τον Οκτώβριο και δεν σχετίζεται με το πακέτο που βρίσκεται στο τραπέζι.

Διπλωμάτες φοβούνται ότι το άνοιγμα εκ νέου του νομικού κειμένου ενέχει τον κίνδυνο να δημιουργηθεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο που θα προκαλούσε μια αλληλουχία παρόμοιων αιτημάτων, εξασθενώντας τις κυρώσεις εκ των έσω.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία πέρυσι χαιρέτισε την απαγόρευση του LNG ως ένα σημαντικό βήμα στην εκστρατεία πίεσης, παραμένει επίσης αμετακίνητη στις θέσεις της.

«Η απαγόρευση ισχύει και παραμένει σε ισχύ», δήλωσε εκπρόσωπος της Επιτροπής τη Δευτέρα.

Η προτιμώμενη πορεία δράσης τους είναι να προβάλουν αντίσταση, όπως έχουν κάνει μέχρι τώρα, μέχρι η Αθήνα να υποχωρήσει και να αποσύρει το βέτο της. Δεν θα ήταν η πρώτη φορά που ένα κράτος μέλος, νιώθοντας όλο και πιο απομονωμένο, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η μοναχική του μάχη δεν αξίζει να δοθεί.

Σε μια προσπάθεια να προετοιμάσει το έδαφος για μια διέξοδο, η Επιτροπή ετοιμάζεται να κυκλοφορήσει μια οικονομική ανάλυση για να αντικρούσει τα ελληνικά επιχειρήματα και να δείξει ότι η απαγόρευση της μεταφοράς LNG θα είχε, πράγματι, επιζήμια επίδραση στην πολεμική οικονομία της Ρωσίας.

Επιλογή 2: Σύντομη αναβολή της απαγόρευσης

Εάν η Ελλάδα παρ’ όλα αυτά συνεχίσει τον αγώνα, τα κράτη μέλη θα αναγκαστούν να προσφέρουν έναν συμβιβασμό, όπως έχουν κάνει στο παρελθόν όταν τα εμπόδια αποδείχθηκαν ανυπέρβλητα.

Μέχρι στιγμής, η απαγόρευση εισαγωγών και μεταφοράς ρωσικού LNG είναι προγραμματισμένη να τεθεί σε πλήρη ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2027. Ως μέση λύση, οι χώρες θα μπορούσαν να συμφωνήσουν να αναβάλουν για λίγο την έναρξη ισχύος της απαγόρευσης μεταφοράς, αφήνοντας την απαγόρευση εισαγωγών ανέγγιχτη.

Οι εισαγωγές είναι το κεντρικό στοιχείο καθώς παρέχουν στη Μόσχα μια άμεση ροή εσόδων: οι αγορές της ΕΕ από το Yamal έφτασαν σχεδόν τα 6 δισεκατομμύρια ευρώ το πρώτο εξάμηνο αυτού του έτους. Τα 136 φορτία και οι 9,97 εκατομμύρια μετρικοί τόνοι αποτελούσαν ρεκόρ για τη συγκεκριμένη περίοδο.

Μια αναβολή θα έδινε στη Dynagas περισσότερο χρόνο για να προετοιμαστεί για τη σταδιακή κατάργηση και θα επέτρεπε στην Ελλάδα να σώσει τα προσχήματα, να άρει το βέτο και να εγκρίνει τις νέες κυρώσεις.

Στην πράξη, ωστόσο, αυτή η λύση θα μετέθετε απλώς το πρόβλημα για το μέλλον, και οι Βρυξέλλες ενδέχεται σύντομα να βρεθούν αντιμέτωπες με το ίδιο δίλημμα.

«Η Ελλάδα δεν συγκεντρώνει αυτή τη στιγμή πολλούς πόντους συμπάθειας», δήλωσε ανώτερος διπλωμάτης.

Επιλογή 3: Χορήγηση εξαίρεσης

Το πιο αμφιλεγόμενο βήμα θα ήταν η απλή τροποποίηση του νομικού κειμένου και η αφαίρεση της διατύπωσης που απαγορεύει τη μεταφορά ρωσικού LNG.

Αυτή είναι η προτιμώμενη επιλογή της Αθήνας: μια προσαρμοσμένη στα μέτρα της εξαίρεση που θα επέτρεπε επ’ αόριστον τη μεταφορά σε πελάτες εκτός ΕΕ. Η Ασία θα ήταν ο πιο πιθανός προορισμός.

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της, η Dyangas παρέχει πλοία μεταφοράς LNG που μπορούν να πλεύσουν μέσω της Βόρειας Θαλάσσιας Διαδρομής (Northern Sea Route), η οποία διασχίζει την Αρκτική και τον Βερίγγειο Πορθμό για να φτάσει στην Ιαπωνία και την ηπειρωτική Κίνα. Είναι σημαντικά συντομότερη από την ασφαλέστερη διαδρομή που συνδέει τη Μεσόγειο Θάλασσα, τη Διώρυγα του Σουέζ και τον Ινδικό Ωκεανό.

Αλλά οι Βρυξέλλες έχουν ένα ακανθώδες ιστορικό με τις παρεκκλίσεις.

Το 2022, η Ουγγαρία και η Σλοβακία εξασφάλισαν μια ρήτρα αόριστου χρόνου για την αγορά ρωσικού αργού πετρελαίου μέσω του αγωγού Druzhba, ανοίγοντας μια κραυγαλέα τρύπα σε μια κατά τα άλλα αυστηρή απαγόρευση. Η διάταξη αυτή εξακολουθεί να ισχύει σήμερα και βρέθηκε στο επίκεντρο ενός αμφιλεγόμενου βέτο νωρίτερα αυτό το έτος.

Ένα άλλο παράδειγμα παρέκκλισης είναι το ανώτατο όριο τιμής (price cap) στο μεταφερόμενο μέσω θαλάσσης ρωσικό πετρέλαιο, το οποίο επιτρέπει σε χώρες της ΕΕ, όπως η Ελλάδα, να εξυπηρετούν δεξαμενόπλοια που συμμορφώνονται με αυτό. Ένα ανώτατο όριο τιμής στο ρωσικό LNG θεωρείται ανεφάρμοστο λόγω της έλλειψης παγκόσμιας επιρροής της ΕΕ.

Αυτό εξηγεί γιατί τα κράτη μέλη και η Επιτροπή είναι τόσο διστακτικά να αλλάξουν το κείμενο και να υπονομεύσουν άλλη μια ενεργειακή κύρωση – και η Ουκρανία ανησυχεί επίσης για το μήνυμα που θα έστελνε μια τέτοια υποχώρηση.

«Μερικές φορές, επιδιώκοντας το κέρδος, οι άνθρωποι ξεχνούν το τίμημα που πληρώνει ο ουκρανικός λαός κάθε μέρα», δήλωσε τη Δευτέρα ο Βλαντισλάβ Βλασνιούκ (Vladyslav Vlasiuk), επίτροπος του Ουκρανού προέδρου για την πολιτική κυρώσεων.

«Μια υπενθύμιση καθώς συνεχίζονται οι συζητήσεις για το 21ο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ».

euronews.com