Σε κλίμα βαθιάς θρησκευτικής κατάνυξης και ιστορικής ευθύνης πραγματοποιήθηκε στον κατάμεστο Μητροπολιτικό Ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου η ενθρόνιση του νέου Μητροπολίτη Κυδωνίας και Αποκορώνου κ. Τίτου. Ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης κ. Ευγένιος, απευθυνόμενος στον νέο ποιμενάρχη ενώπιον εκπροσώπων της Πολιτείας και του κλήρου, προσδιόρισε το πλαίσιο της νέας αρχιερατείας, ζητώντας μια Εκκλησία που θα αφουγκράζεται τους «αλάλητους στεναγμούς» του λαού και θα πρωτοστατεί στον κοινωνικό διάλογο.

Στον λόγο του, ο Αρχιεπίσκοπος Ευγένιος έθεσε τις βάσεις της σχέσης επισκόπου και πληρώματος, επικαλούμενος τις διδαχές του Αγίου Ιγνατίου του Θεοφόρου. Υπογράμμισε τη σημασία της ενότητας γύρω από το πρόσωπο του επισκόπου ως εγγύηση της εκκλησιαστικής ταυτότητας, τονίζοντας ότι η αρχιερατική πορεία του κ. Τίτου οφείλει να αποτελέσει «αίνεση και δοξολογία στον Θεό».

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη υπέρβασης της εσωστρέφειας. Ο Αρχιεπίσκοπος προέτρεψε τον νέο Μητροπολίτη να αναδειχθεί σε «ιερουργό του λόγου και του διαλόγου», θέτοντας ως απόλυτη προτεραιότητα την προστασία του ορθού και του δίκαιου. Με αυτόν τον τρόπο, η Εκκλησία καλείται να αποφύγει τον «πειρασμό της εκκοσμικεύσεως», διατηρώντας αναλλοίωτη την πνευματική της αποστολή μέσα σε ένα μεταβαλλόμενο κοινωνικό περιβάλλον.

Η κοινωνική αποστολή και το «πνεύμα του Θερίσου»

Μία από τις πλέον χαρακτηριστικές στιγμές της ομιλίας ήταν η αναφορά στον λόγο του μακαριστού Μητροπολίτη Κισάμου και Σελίνου Ειρηναίου. Ο κ. Ευγένιος, δανειζόμενος τις σκέψεις του σοφού ιεράρχη, έθεσε το ζήτημα της ηθικής και κοινωνικής κρίσης, σημειώνοντας ότι «τα Χανιά πρέπει να ζήσουν» και να ανακαλύψουν ξανά το «πνεύμα του Θερίσου».

Η κριτική του Αρχιεπισκόπου ήταν ευθεία, αναφερόμενος στην επικράτηση στρεβλών ιδεωδών που απομακρύνουν τον άνθρωπο από τη δημιουργικότητα και το χρέος προς τον τόπο. «Ποιος θα στρέψει το ρωμαλέο και δημιουργικό πνεύμα της Κρήτης σε γνήσια οράματα και έργα;» διερωτήθηκε, καθιστώντας σαφές ότι η ευθύνη για την αλλαγή αυτού του «αρνητικού πνεύματος» βαραίνει συλλογικά την ηγεσία της Εκκλησίας και προσωπικά τον νέο Μητροπολίτη.

Ιστορική συνέχεια και η «συγγένεια» με τον Απόστολο Τίτο

Ο Αρχιεπίσκοπος υπενθύμισε στον νέο ιεράρχη το βάρος του ονόματος που φέρει, παραπέμποντας στον Απόστολο Τίτο, αγαπημένο μαθητή του Παύλου και πρωτεπίσκοπο της Κρήτης. Η φετινή συγκυρία συμπίπτει με τη συμπλήρωση 60 ετών από την επανακομιδή της Τιμίας Κάρας του Αποστόλου, γεγονός που προσδίδει πρόσθετο συμβολισμό στην ανάληψη των καθηκόντων του.

Παράλληλα, μνημονεύθηκαν οι «κρίκοι της αλυσίδας» της αποστολικής διαδοχής στα Χανιά, με ιδιαίτερη αναφορά στον εφησυχάζοντα Αρχιεπίσκοπο Ειρηναίο και τον «πολύκλαυστο» προκάτοχο Δαμασκηνό. Ο κ. Ευγένιος δεν παρέλειψε να ευχαριστήσει τον Μητροπολίτη Κισάμου και Σελίνου Αμφιλόχιο για την υποδειγματική άσκηση της τοποτηρητείας επί ένα έτος, καθώς και να αναφερθεί στη στενή σχέση του νέου Μητροπολίτη με τον πνευματικό του πατέρα, μακαριστό Μητροπολίτη Πέτρας και Χερρονήσου Νεκτάριο.

Ακολουθεί ο λόγος Αρχιεπίσκοπου Ευγενίου κατά την ενθρόνιση του Μητροπολίτη Κυδωνίας και Αποκορώνου Τίτου:

… Απ’ αυτού προς τον λαόν διαλεγόμενος και υπέρ του πληρώματος ειρήνην ευχόμενος και παρά την αγίαν ιστάμενος τράπεζαν ίνα την φρικτήν αναφέρει θυσίαν.

Αυτήν την ώρα, επιθυμώ, απευθυνόμενος στο πλήρωμα της Εκκλησίας, να επαναλάβω την του Αγίου Ιγνατίου του Θεοφόρου προτροπήν, όπως την εξέφρασε συμβουλεύοντας τους Σμυρναίους: «Πάντες τω επισκόπω ακολουθείτε, ως Ιησούς Χριστός τω Πατρί, και τω πρεσβυτερίω ως τοις Αποστόλοις. Μηδείς χωρίς του επισκόπου τι πρασσέτω των ανηκόντων εις την Εκκλησίαν. Εκείνη βεβαία ευχαριστία ηγείσθω, η υπό τον επίσκοπον ούσα ή ω αν αυτός επιτρέψη. Όπου αν φανή ο επίσκοπος, εκεί το πλήθος έστω· ώσπερ όπου αν η Χριστός Ιησούς, εκεί η καθολική Εκκλησία. Ουκ εξόν εστι χωρίς του επισκόπου ούτε βαπτίζειν ούτε αγάπην ποιείν· αλλ’ ο αν εκείνος δοκιμάση, τούτο και τω Θεώ ευάρεστον, ίνα ασφαλές η και βέβαιον παν ο πράσσετε.»

Είμαστε βέβαιοι, γνωρίζοντας τη μέχρι τώρα εκκλησιαστική διακονία σου στην Αποστολική Εκκλησία της Κρήτης, γνωρίζοντας την πίστη σου σε όσα η Εκκλησία ιερά και άγια πιστεύει, την ελπίδα σου σε όσα ελπιδοφόρα η Εκκλησία κηρύττει, αλλά και την αγάπη σου σε όσα η Εκκλησία διακρατεί και εξακτινώνει, ότι θα προσφέρεις εαυτόν υπέρ αυτής. Γνωρίζοντας την εργατικότητα, τη συνέπεια και την υπομονή σου, τα πολλά χαρίσματα που σε περικοσμούν, είμαστε βέβαιοι ότι η αρχιερατική σου πορεία εδώ θα γίνει αίνεση και δοξολογία στον Θεό, και ότι τα έργα σου και οι ημέρες σου ανεξίτηλα θα καταγραφούν με χρυσά γράμματα εν βίβλω ζωής. Αυτό είναι που αξίζει τελικά, και όχι τα ρέοντα και απατηλά σχήματα του κόσμου τούτου.

Γι’ αυτό, γίνε ιερουργός του λόγου και του διαλόγου, και βλέπει ο Θεός. Ανάλαβε την προστασία του ορθού και του δίκαιου, για να έχεις πάντα ήσυχη τη συνείδησή σου.

Ο πολυσέβαστος και σοφός επίσκοπος, ο μακαριστός Μητροπολίτης Κισάμου και Σελίνου Ειρηναίος, σε μια τοπική εφημερίδα πριν από 30 χρόνια έγραφε: «Τα Χανιά πρέπει να ζήσουν. Πρέπει όλοι να ξαναβρούμε το πνεύμα του Θερίσου. Τα σημερινά ιδεώδη είναι να μη δουλεύουμε, να μην κάνουμε παιδιά, να μας φέρνουν τα διπλώματα στο σπίτι μας. Γι’ αυτά τα ιδεώδη δυστυχώς δουλεύουν πολύ. Η Εκκλησία μας, όλοι εμείς, έχουμε όμως μιαν αγία αποστολή.»

Πάλι αναρωτιέται ο μακαριστός Μητροπολίτης: «Ποιος θα αλλάξει αυτό το στρεβλό και αρνητικό πνεύμα; Ποιος θα στρέψει το ρωμαλέο και δημιουργικό πνεύμα της Κρήτης σε γνήσια οράματα και έργα;» Όλοι εμείς, και εσύ, έχουμε την ευθύνη, και κανείς δεν εξαιρείται από το χρέος.

Η Ιερά Επαρχιακή μας Σύνοδος σε ενθρονίζει σήμερα στον ιστορικό αυτό θρόνο, τον οποίο εκλέισαν μεγάλες και ιερές μορφές της Εκκλησίας και του Γένους, Άγιοι και Μάρτυρες, και σε καλεί να αφουγκραστείς την ιστορία και την προσφορά του, τα πασίγνωστα αλλά και τους αλάλητους στεναγμούς του, και να τον δοξάζεις ακόμη περισσότερο, συνεχίζοντας το έργο των προκατόχων σου, ιδιαιτέρως των δύο τελευταίων: του εφησυχάζοντος Αρχιεπισκόπου Ειρηναίου, του οποίου η ευχή να σε συνοδεύει, αλλά και του πολύκλαυστου αδελφού μας Δαμασκηνού, του οποίου ας έχεις τις πρεσβείες. Έκαμαν και εκείνοι, όπως και όλοι οι κρίκοι της αλυσίδας της αποστολικής διαδοχής, σε αυτόν τον τόπο ό,τι μπορούσαν, για τη δόξα του Θεού και της αγίας μας Εκκλησίας.

Αδελφέ μας Τίτε, γειτονεύει στη ζωή σου ένα μεγάλο και σπουδαίο όνομα, το όνομα του πρωτεπισκόπου της Αποστολικής μας Εκκλησίας, του συνεκδήμου του Παύλου και αγαπημένου μαθητή του, του Τίτου, του οποίου 60 χρόνια από την επανακομιδή της τιμίας κάρας εορτάζουμε εφέτος.

Η αγία μας Εκκλησία, στην ιερή αποστολή μας, χαρίζει το προνόμιο να γινόμαστε θρόνων μέτοχοι, αλλά μας προτρέπει να αναδεικνυόμαστε καθημερινά και τρόπων διάδοχοι. Γι’ αυτό και σήμερα αυτήν την εντολή λαμβάνεις από του αγίου στόματός της: να γίνεις του Τίτου των τρόπων μέτοχος, και κρατώντας σταθερά ως άγκυρα την προς Τίτον Παύλειο Επιστολή, να κλείνεις στα φυλακτά σου τις ιερές παρακαταθήκες προς τους Κρήτες κάθε εποχής, και να πορεύεσαι ανάμεσα στους ανθρώπους του ποιμνίου σου αποστολικά, κηρύττοντας τον Χριστό και όχι τον εαυτό σου, αποφεύγοντας έτσι και αυτόν τον πειρασμό των καιρών μας, όπως και τον άλλον, της εκκοσμικεύσεως, που πλήττουν την ταυτότητα της Εκκλησίας.

Στο εμπεδωμένο έργο σου από τούδε και εις το εξής έχεις, μαζί με τις δικές μας αγαπητικές ευχές, και τις ευχές του Πατρός και Πατριάρχου μας, όπως τις έλαβες κατά το πρόσφατο προσκύνημά σου στις αυλές της Μητρός Εκκλησίας, αλλά και όπως τις εξέφρασε προ ολίγου ως σεπτός εκπρόσωπος της Αυτού Θειοτάτης Παναγιότητος ο αδελφός Άγιος Αυστρίας.

Έχεις τις ευχές όλων αυτών των ανθρώπων, από την εκκλησιαστική επαρχία που επί πολλά έτη διηκόνησες, αλλά και από την επαρχία που σε αγκαλιάζει ως ποιμενάρχη της αμέσως από το άκουσμα της εκλογής σου. Και έχεις χρέος να αποδεικνύεις καθημερινά πως αξίζεις όλα αυτά που ευχετικά μαρτυρούν για την αξιοσύνη σου.

Έχεις τις ευχές των συνοδικών αδελφών. Έχεις τη συναντίληψη ιδιαιτέρως του Σεβασμιωτάτου τοποτηρητού, Αγίου Κισάμου και Σελίνου κυρίου κυρίου Αμφιλοχίου, ο οποίος υποδειγματικά εβάστασε το βάρος της τοποτηρητείας επί ένα έτος, και τον ευχαριστούμε γι’ αυτό από καρδιάς. Έχεις τις προσευχές του ιερού κλήρου, των μοναχικών αδελφοτήτων και του ευσεβούς πληρώματος συμπάσης της Εκκλησίας Κρήτης, και θεωρώ ότι θα έχεις και την καλή συνέργεια αυτών της Μητροπόλεώς σου για την προαγωγή του έργου της Εκκλησίας.

Μαζί με τις ευχές και τις προσευχές όλων μας, προσέχεις τις πρεσβείες της Μεγάλης Παναγίας, που σήμερα — η μέρα του Ακαθίστου Ύμνου της — ακούει ξανά, 1.400 έτη μετά την πρώτη φορά που η Κωνσταντινούπολη της ανέπεμψε τα νικητήρια, τα «Χαίρε» της ευγνωμοσύνης μας.

Συνοδεύεσαι, και βεβαίως έχεις, τις πρεσβείες του πλήθους των Κρητών Αγίων, ιδιαιτέρως των Αγίων Νεομαρτύρων Ιεραρχών της Εκκλησίας Κρήτης, μεταξύ των οποίων ο προκάτοχός σου, Άγιος Ιερομάρτυς Επίσκοπος Κιδωνίας Καλλίνικος. Συνοδεύεσαι από τις πρεσβείες, από του πρωτεπισκόπου μέχρι των εσχάτων, των συνεκμετρησάντων αρχιερέων της Εκκλησίας Κρήτης, ιδιαιτέρως εκείνου που σε εισήγαγε εις τη διακονία, του μακαριστού Μητροπολίτου Πέτρας και Χερρονήσου κυρού Νεκταρίου, του οποίου υπήρξες αφοσιωμένος διάκονος και πρωτοσύγκελλος, και τον διηκόνησες έως της μακαρίας τελευτής του.

Αγαπητέ αδελφέ, Άγιε Κιδωνίας και Αποκορώνου, περαίνοντας τον λόγο, επιθυμώ να σου τονίσω φιλάδελφα και προτρεπτικά το εξής: Ακόμη και αν δεν γράφτηκε για εσένα το πρώτον, σίγουρα αξίζει να επαναληφθεί σε σένα η αποστολική ρήση: «Τίτω γνησίω τέκνω κατά κοινήν πίστιν.» Τίτε, τέκνο γνήσιο και εσύ της ακαινοτομήτου Αποστολικής Εκκλησίας Κρήτης. Κάνε την ύπαρξή σου λιθαράκι στο οικοδόμημά της, εδραζόμενος στα αποστολικά της θεμέλια, και μη φοβού. Και να μη λησμονείς ούτε για μία στιγμή ότι η ταυτότητα της Εκκλησίας είναι ο ίδιος ο Χριστός, η Κεφαλή του. Σε Εκείνου τον θρόνο ενθρονίζεσαι, και για όσο Εκείνος επιτρέψει.

Όπως λέγει και πάλι ο ιερός Χρυσόστομος: «Έως αν επί του θρόνου καθήμεθα, έως αν την προεδρίαν έχομεν, έχομεν και την αξίαν και την ισχύν, καν ανάξιοι ώμεν. Χριστού ο θρόνος. Εκείνον ημείς διαδεξάμεθα.» Ημείς οι επίσκοποι ήκομεν παρά Θεού και προς Εκείνον πορευόμεθα ως λόγον αποδώσοντες.

Να είσαι αυτό που δει τον επίσκοπον είναι: Θεού οικονόμον. Και να λαλείς α μόνον πρέπει τη υγιαινούση διδασκαλία.

Το γεώργιον Θεού η γεωργία, Θεού ο φυτουργός. Της κτίσεως η καρπογονία σου. Εντεύθεν Θεώ η δόξα και η τιμή και η ευχαριστία, για τον ακάθιστο ύμνο της ποιμασίας σου, που άρχεται σήμερον. Με τη δική σου χαριστήρια αναφορά στην Εκκλησία, το δικό σου «Χαίρε» να αναπέμψεις εφεξής, με εσχατολογικό πάντοτε προσανατολισμό, που είθε να σου προσφέρει την ανταπόδοση από το στόμα του ιδίου του Κυρίου του Αμπελώνος, όταν θα σου πει εν ημέρα κρίσεως το δικό Του «Χαίρε» και το «Εύ, δούλε αγαθέ και πιστέ, είσελθε εις την χαράν του Κυρίου σου.»

Σεβασμιότατε Άγιε Κιδωνίας, ασπαζόμενοί σε μετ’ εμού πάντες οι συνοδικοί σύμπαρεδροι, προσμένοντάς σε στο συνοδικό μας βουλευτήριο. Άσπασαι τους φιλούντας ημάς εν πίστει. Η χάρις μετά πάντων ημών. Αμήν.