Ερώτηση προς την Υπουργό Πολιτισμού κατέθεσε ο βουλευτής Χάρης Μαμουλάκης, με αφορμή τη χρόνια εκκρεμότητα που παραμένει γύρω από τον χαρακτηρισμό του Ηρώου Ηρακλείου ως διατηρητέου μνημείου, ζήτημα που επανήλθε έντονα στη δημόσια συζήτηση μετά την πρόσφατη προσπάθεια κατεδάφισής του.

Το Ηρώο, το οποίο ανεγέρθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1930 με πρωτοβουλία του Δήμου Ηρακλείου, στο πλαίσιο του εορτασμού της εκατονταετηρίδας από την Ελληνική Επανάσταση, αποτελεί χώρο συλλογικής μνήμης αφιερωμένο στους πεσόντες των αγώνων του έθνους. Σύμφωνα με την ερώτηση, το μνημείο συνδέεται άρρηκτα με την ταυτότητα της πόλης, τη δημόσια χρήση του χώρου και τη διαχρονική λειτουργία του ως τόπου απόδοσης τιμών και ιστορικής αναφοράς.

Παρά τις διαχρονικές και επανειλημμένες παρεμβάσεις τοπικών φορέων αλλά και κοινοβουλευτικών εκπροσώπων, το Υπουργείο Πολιτισμού έχει πολλάκις απορρίψει το αίτημα χαρακτηρισμού του Ηρώου ως διατηρητέου μνημείου, επικαλούμενο την έλλειψη επαρκών αρχιτεκτονικών και μορφολογικών χαρακτηριστικών. Ο κ. Μαμουλάκης επισημαίνει ότι η υιοθέτηση μιας τόσο αυστηρά αισθητικής προσέγγισης της πολιτιστικής κληρονομιάς παρακάμπτει τον ιστορικό της χαρακτήρα και έρχεται σε αντίθεση τόσο με τη διεθνή πρακτική όσο και με την ίδια τη λογική της προστασίας της συλλογικής μνήμης.

Ο βουλευτής υπογραμμίζει ότι η προσέγγιση αυτή δημιουργεί τον κίνδυνο μνημεία που δεν εντάσσονται σε στενή τυπολογία «αρχιτεκτονικής αξίας» να αφήνονται ουσιαστικά απροστάτευτα. Η πρόσφατη προσπάθεια κατεδάφισης του Ηρώου, σε συνδυασμό με την επίμονη και τεκμηριωμένη διεκδίκηση της τοπικής κοινωνίας και του Δήμου Ηρακλείου για τη διασφάλιση της ιστορικής και συμβολικής του αξίας, καθιστούν επιτακτική την ανάγκη οριστικής επίλυσης του ζητήματος.

Σημειώνεται ότι ο Δήμος Ηρακλείου έχει εκφράσει δημόσια την πρόθεσή του να επανέλθει με νέο τεκμηριωμένο αίτημα χαρακτηρισμού, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια σοβαρή και ουσιαστική επανεξέταση της υπόθεσης από το Υπουργείο Πολιτισμού.

Ο κ. Μαμουλάκης υπογραμμίζει ότι η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς δεν είναι τεχνικό ζήτημα στενής υπηρεσιακής ερμηνείας, αλλά βαθύτατα πολιτική επιλογή που αντανακλά τον τρόπο που η Πολιτεία αντιλαμβάνεται τη σχέση της με την ιστορία και τη μνήμη. Καλεί το αρμόδιο Υπουργείο να αντιμετωπίζει με θεσμική ευαισθησία ζητήματα που άπτονται της συλλογικής μνήμης και της ιστορικής ταυτότητας των πόλεων, ιδίως όταν πρόκειται για μνημεία με έντονο δημόσιο και συμβολικό χαρακτήρα.

Η ερώτηση του βουλευτή περιλαμβάνει δύο συγκεκριμένα ερωτήματα προς την Υπουργό Πολιτισμού: κατά πόσον προτίθεται το Υπουργείο να αντιμετωπίσει το ζήτημα του χαρακτηρισμού του Ηρώου Ηρακλείου υπό το πρίσμα της ιστορικής, κοινωνικής και συμβολικής του σημασίας και ενόψει της πρόθεσης του Δήμου να καταθέσει νέο επικαιροποιημένο αίτημα, καθώς και αν προτίθεται να δεσμευτεί για λήψη μέτρων θεσμικής προστασίας και εποπτείας του χώρου έως ότου εξεταστεί εκ νέου το ζήτημα του χαρακτηρισμού, προκειμένου να διασφαλιστεί ο δημόσιος χαρακτήρας και η ιστορική λειτουργία του Ηρώου.