Οι Τούρκοι διοργανωτές της φετινής διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα απέκλεισαν την Κύπρο από τις προπαρασκευαστικές ενημερώσεις και απορρίπτουν αιτήματα για διμερείς συναντήσεις που εστάλησαν από τη Λευκωσία εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δήλωσαν στο POLITICO πέντε διπλωμάτες και αξιωματούχοι.

Η Κύπρος ασκεί επί του παρόντος την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, πράγμα που σημαίνει ότι ενεργεί ως ουδέτερος εκπρόσωπος ολόκληρου του μπλοκ των 27 χωρών. Ως εκ τούτου, ο αποκλεισμός της έχει μετατραπεί σε διπλωματικό πονοκέφαλο για τις Βρυξέλλες ενόψει των φετινών συνομιλιών του ΟΗΕ για το κλίμα, γνωστών ως COP31, στο τουρκικό θέρετρο της Αττάλειας.

Αν και η χώρα είναι διαιρεμένη από το 1974, όταν η Τουρκία εισέβαλε ως απάντηση σε ένα πραξικόπημα που υποστηρίχθηκε από την Ελλάδα, η Κυπριακή Δημοκρατία με έδρα τη Λευκωσία είναι διεθνώς αναγνωρισμένη ως η μόνη κυβέρνηση του νησιού.

Η Τουρκία, ωστόσο, δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία και δεν διατηρεί διπλωματικές σχέσεις με τη χώρα-μέλος της ΕΕ. Αντίθετα, αναγνωρίζει ως ανεξάρτητο το αποσχισθέν τουρκοκυπριακό βόρειο τμήμα του νησιού, ούσα η μόνη κυβέρνηση στον κόσμο που πράττει κάτι τέτοιο.

Ως αποτέλεσμα, η τουρκική κυβέρνηση δεν κάλεσε την Κύπρο σε αρκετές άτυπες προπαρασκευαστικές συναντήσεις φέτος, δήλωσαν τέσρερις Ευρωπαίοι διπλωμάτες και ένας αξιωματούχος της ΕΕ. Τους δόθηκε καθεστώς ανωνυμίας, καθώς δεν ήταν εξουσιοδοτημένοι να μιλήσουν δημόσια.

Οι διπλωμάτες υπογράμμισαν ένα περιστατικό που συνέβη τον Μάρτιο στη Νέα Υόρκη, κατά το οποίο η τουρκική προεδρία δεν κάλεσε την Κύπρο σε μια ενημέρωση για το COP31 στην έδρα του ΟΗΕ και στη συνέχεια έφερε αντιρρήσεις όταν οι Κύπριοι εμφανίστηκαν με την αντιπροσωπεία της ΕΕ. Το περιστατικό, το οποίο αναφέρθηκε στα τοπικά μέσα ενημέρωσης τον περασμένο μήνα, δεν ήταν μεμονωμένο, δήλωσαν τρεις από τους διπλωμάτες.

Οι διπλωμάτες, καθώς και η Κύπρος, αναφέρουν ότι ο αποκλεισμός της Λευκωσίας από την Τουρκία δεν αποτελεί τη συμπεριφορά που αναμένεται από τους οικοδεσπότες εκδηλώσεων του ΟΗΕ, οι οποίες υποτίθεται ότι περιλαμβάνουν όλα τα μέλη του ΟΗΕ.

«Πραγματοποιούν άτυπες συναντήσεις στο πλαίσιο του COP31, για τις οποίες δεν έχουμε λάβει καμία πρόσκληση», δήλωσε Κύπριος αξιωματούχος.

«Είναι απαράδεκτο, καθώς δεν συνάδει με την ιδιότητά τους ως χώρας υποδοχής του COP31. Πρέπει να καλέσουν όλα τα κράτη μέλη του ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένης της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία έχει επίσης συντονιστικό ρόλο ως προεδρεύουσα του Συμβουλίου της ΕΕ», πρόσθεσαν.

Οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες συμμερίστηκαν αυτό το συναίσθημα. «Δεν δείχνει σεβασμό στη διαφύλαξη της διαδικασίας του ΟΗΕ», δήλωσε ένας εξ αυτών.

Καμία ανταπόκριση

Μετά το περιστατικό του Μαρτίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε τη δυσαρέσκειά της στην Άγκυρα, δήλωσε ο αξιωματούχος της ΕΕ. Δύο από τους διπλωμάτες δήλωσαν ότι ο επικεφαλής της ΕΕ για το κλίμα, Βόπκε Χούκστρα (Wopke Hoekstra), έθεσε το ζήτημα σε Τούρκους αξιωματούχους τον περασμένο μήνα.

Αλλά η Τουρκία αγνοεί ή απορρίπτει επίσης όλα τα αιτήματα για διμερείς συναντήσεις με την ΕΕ που αποστέλλονται από την Κύπρο, η οποία ενεργεί υπό την ιδιότητά της ως προεδρίας του Συμβουλίου.

«Η Τουρκία δεν έχει καμία επαφή με [την Κύπρο] και απέρριψε όλες τις διμερείς συναντήσεις», δήλωσε ένας διπλωμάτης, αναφερόμενος στις διμερείς συνομιλίες μεταξύ Τουρκίας και ΕΕ.

Η Κύπρος ήταν παρούσα σε δύο υψηλού προφίλ συναντήσεις για το κλίμα στο Βερολίνο και την Κοπεγχάγη τον περασμένο μήνα, αν και αυτές φιλοξενήθηκαν από τη Γερμανία και τη Δανία.

Δεν υπάρχει καμία ένδειξη μέχρι στιγμής ότι η χώρα θα αντιμετωπίσει προβλήματα συμμετοχής στις επίσημες συναντήσεις του ΟΗΕ που σχετίζονται με το COP31 ή τη σύνοδο κορυφής της Αττάλειας τον Νοέμβριο.

Παρόλα αυτά, δύο από τους διπλωμάτες εξέφρασαν ανακούφιση για το γεγονός ότι η Ιρλανδία θα κατέχει την προεδρία της ΕΕ κατά τη διάρκεια της ίδιας της συράς COP31. Η Λευκωσία παραδίδει τη σκυτάλη στο Δουβλίνο τον Ιούλιο.

Η τουρκική προεδρία του COP31 δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό. Μετά την κριτική της ΕΕ τον Μάρτιο, κυπριακά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι Τούρκοι αξιωματούχοι είχαν υπεραμυνθεί της στάσης τους έναντι της Κύπρου, λέγοντας ότι η συνάντηση «δεν είχε εντολή από τον ΟΗΕ και επομένως εναπέκειτο στη διακριτική ευχέρεια του διοργανωτή να εκδώσει προσκλήσεις».

Η Τουρκία διοργανώνει τη φετινή σύνοδο κορυφής για το κλίμα σε συνεργασία με την Αυστραλία, η οποία θα διευθύνει τις διαπραγματεύσεις, ενώ η Άγκυρα θα ενεργεί ως επίσημος οικοδεσπότης και πρόεδρος του COP31. Οι διπλωμάτες και οι αξιωματούχοι δεν έδωσαν καμία ένδειξη ότι η Καμπέρα συμμετείχε στον αποκλεισμό της Κύπρου.

Στην Κοπεγχάγη την περασμένη εβδομάδα, ο Αυστραλός Υπουργός Κλίματος Κρις Μπόουεν (Chris Bowen) επέμεινε ότι ο ίδιος και ο Τούρκος ομόλογός του «μοιράζονται τη δέσμευση ότι το COP31 θα είναι διαφανές, περιεκτικό και συνεργατικό».

Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ εξέφρασε ανησυχίες για τη μεταχείριση της Κύπρου στην Τουρκία, την Αυστραλία και τον ΟΗΕ.

«Βρισκόμαστε σε επαφή με τις αρχές της Τουρκίας και καταστήσαμε σαφές ότι ο αποκλεισμός ενός κράτους μέλους του ΟΗΕ από τη διαδικασία προετοιμασίας της διάσκεψης του ΟΗΕ COP31 για το κλίμα δεν είναι αποδεκτός», δήλωσε εκπρόσωπος της Επιτροπής.

«Η Τουρκία διαβεβαίωσε την ΕΕ ότι η Κύπρος δεν θα αποκλειστεί από μελλοντικές προπαρασκευαστικές συναντήσεις για το COP31», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος. «Εμπιστευόμαστε ότι η διαδικασία του COP31 θα είναι διαφανής και χωρίς αποκλεισμούς, δηλαδή θα περιλαμβάνει όλα τα κράτη μέλη του ΟΗΕ. Θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε το θέμα στενά».

politico.eu