Μια υπόθεση που εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τα όρια της κρατικής ευθύνης και την προστασία των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων εντός των χώρων κράτησης φέρνει στο προσκήνιο ο Φοιτητικός Σύλλογος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Κρήτης. Μέσω μιας αναλυτικής καταγγελίας προς την Αστυνομική Διεύθυνση Ηρακλείου, περιγράφεται η τριήμερη περιπέτεια του «Μ.», ενός κρατούμενου με τελικού σταδίου Χρόνια Νεφρική Νόσο, η ζωή του οποίου φέρεται να τέθηκε σε άμεσο κίνδυνο λόγω των συνθηκών κράτησης και της μη τήρησης ιατρικών πρωτοκόλλων.

Το χρονικό μιας προδιαγεγραμμένης αγωνίας

Η περιπέτεια ξεκίνησε το απόγευμα της 25ης Φεβρουαρίου, όταν ο Μ., ένας άνεργος ασθενής που υποβάλλεται σε αιμοκάθαρση και βρίσκεται στη λίστα αναμονής για μεταμόσχευση εδώ και επτά χρόνια, οδηγήθηκε στην Αστυνομική Διεύθυνση Ηρακλείου. Η κράτησή του αφορούσε μια τροχαία παράβαση που είχε σημειωθεί προ δεκαετίας. Παρά την εξαιρετικά ευάλωτη κλινική του κατάσταση, ο κρατούμενος βρέθηκε αντιμέτωπος με συνθήκες που, σύμφωνα με τον ΦΣ Ιατρικής, ήταν υγειονομικά ακατάλληλες: υπερκορεσμός, κακή υγιεινή και παρουσία παρασίτων, σε έναν χώρο όπου η έλλειψη βασικών ειδών, όπως οι κουβέρτες, επιβάρυνε την ήδη επιβαρυμένη ανοσολογική του κατάσταση.

Η ανησυχία για τη ζωή του Μ. εντάθηκε την επόμενη ημέρα, όταν το αίτημα αποφυλάκισης λόγω της σοβαρής του νόσου απορρίφθηκε από την Εισαγγελία. Παράλληλα, το Μονομελές Πλημμελειοδικείο απέρριψε το αίτημα για δοσοποίηση του ποσού της εξαγοράς της ποινής, επιβάλλοντας την εφάπαξ καταβολή 2.500 ευρώ. Η απόφαση αυτή έθεσε ένα ανυπέρβλητο οικονομικό εμπόδιο σε έναν άνθρωπο χωρίς πόρους, ο οποίος συγκέντρωνε χρήματα για τη μελλοντική του μεταμόσχευση, καθιστώντας την παραμονή του στα κρατητήρια μονόδρομο.

Η παραβίαση των ιατρικών εντολών και ο κίνδυνος μεταμόσχευσης

Ένα από τα πλέον κρίσιμα σημεία της καταγγελίας αφορά τη διαχείριση του ασθενούς μετά τη μετάβασή του στο ΠΑΓΝΗ για την προγραμματισμένη αιμοκάθαρσή του στις 26 Φεβρουαρίου. Οι θεράποντες ιατροί παρέδωσαν γραπτή οδηγία προς τις αστυνομικές αρχές, τονίζοντας την ανάγκη ο κρατούμενος να έχει διαρκή πρόσβαση σε τηλεφωνική επικοινωνία. Ο λόγος ήταν ζωτικής σημασίας: σε περίπτωση εξεύρεσης συμβατού δότη, η ενημέρωση πρέπει να είναι ακαριαία, καθώς οποιαδήποτε καθυστέρηση θα σήμαινε την απώλεια της σειράς του στη λίστα μεταμόσχευσης.

Σύμφωνα με τον ΦΣ Ιατρικής, η αστυνομία αγνόησε την ιατρική εντολή, διατηρώντας το κινητό τηλέφωνο του κρατούμενου κλειστό. Η ενέργεια αυτή περιγράφεται ως μια πράξη που αύξησε κατακόρυφα το ρίσκο θνητότητας, καθώς η παράταση της διαδικασίας των αιμοκαθάρσεων επιβαρύνει ανεπανόρθωτα τον οργανισμό.

Μεταγωγές και θεσμική αποποίηση ευθύνης

Την τρίτη ημέρα, 27 Φεβρουαρίου, ο Μ. μετήχθη στις φυλακές Αλικαρνασσού, μια διαδικασία που φέρεται να έγινε χωρίς την έγκαιρη ενημέρωση του συνηγόρου του. Στην καταγγελία σημειώνεται η αντίφαση στη στάση των υπαλλήλων εκεί, οι οποίοι αρχικά δεν τον τοποθέτησαν σε κελί μέχρι να διευκρινιστεί η κατάσταση, γεγονός που υποδηλώνει την ύπαρξη εναλλακτικών λύσεων διαχείρισης που δεν ακολουθήθηκαν στην Αστυνομική Διεύθυνση.

Τελικά, η οικογένεια κατάφερε να συγκεντρώσει το απαιτούμενο ποσό οριακά πριν τη λήξη του ωραρίου, αποτρέποντας την περαιτέρω παραμονή του ασθενούς υπό κράτηση κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, μια προοπτική που χαρακτηρίζεται ως εξαιρετικά επικίνδυνη για την υγεία του.

Μια συστημική παθογένεια υπό διερεύνηση

Η υπόθεση του Μ. δεν αντιμετωπίζεται από τον ιατρικό κόσμο ως ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά ως μέρος ενός ευρύτερου μοτίβου υποβάθμισης της αξιοπρέπειας των κρατουμένων στην Ελλάδα. Ο ΦΣ Ιατρικής παραπέμπει στις εκθέσεις της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) και της Διεθνούς Αμνηστίας για το 2024, οι οποίες έχουν επανειλημμένα κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για τις συνθήκες κράτησης στη χώρα και τη σύνδεσή τους με «αιφνίδιους θανάτους» εντός των τμημάτων.

Με την παρέμβασή τους, οι φοιτητές Ιατρικής αιτούνται:

• Την άμεση διερεύνηση των πράξεων και παραλείψεων στην Αστυνομική Διεύθυνση Ηρακλείου.

• Την καθιέρωση υποχρεωτικού πρωτοκόλλου για κρατούμενους που χρήζουν αιμοκάθαρσης ή βρίσκονται σε λίστα μεταμόσχευσης.

• Τον επείγοντα υγειονομικό έλεγχο των χώρων κράτησης για την αντιμετώπιση του υπερκορεσμού και των προβλημάτων υγιεινής.