Το κύριο πρόβλημα με την απάτη στην Ευρώπη δεν έγκειται μόνο στους εγκληματίες, αλλά και στους πολιτικούς, δήλωσε η απερχόμενη Γενική Εισαγγελέας της ΕΕ, Λάουρα Κοβέσι σε συνέντευξή της στο Euractiv.

«Η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετώπισα ποτέ δεν ήταν το κατά πόσον η Ευρώπη ήταν ικανή να δημιουργήσει μια ανεξάρτητη εισαγγελία, αλλά μάλλον το κατά πόσον ήταν διατεθειμένη να αφήσει την εισαγγελία να κάνει τη δουλειά της», τόνισε η επικεφαλής της EPPO, η θητεία της οποίας εκπνέει τον προσεχή Νοέμβριο και αντικαθίσταται από τον Γερμανό εισαγγελέα Αντρές Ρίτερ.

Όπως αναφέρει το Euractiv, η γενική εισαγγελέας της Ευρώπης, Κοβέσι είχε πυρετό όταν παραχώρησε την συνέντευξή της ,αλλά αφήνοντας στην άκρη την ασθένεια, δήλωσε στην ευρωπαϊκή ιστοσελίδα  ότι «το πιο εξαντλητικό και κουραστικό κομμάτι της δουλειάς της ήταν η καταπολέμηση της θεσμικής τάσης της ΕΕ να αμβλύνει, να καθυστερεί και να γραφειοκρατικοποιεί την καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς».

Η EPPO, μια ανεξάρτητη εισαγγελία που ιδρύθηκε το 2021 με στόχο την αντιμετώπιση σοβαρών οικονομικών εγκλημάτων κατά της ΕΕ, έχει ανοίξει υπό την εντολή της Κοβέσι περισσότερες από 3.600 υποθέσεις, έχει παγώσει περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο ευρώ από εγκληματικές οργανώσεις, και, κατά καιρούς, έχει στοχεύσει μερικά από τα πιο ανώτερα στελέχη της ΕΕ.

Ωστόσο, σε κάποιο σημείο της θητείας της, όπως είπε η Κοβέσι, ένας ανώτερος αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τής είπε να ηρεμήσει τα δημόσια μηνύματά της σχετικά με την κλίμακα των υποθέσεων διαφθοράς και απάτης που αποκαλύπτονται από το γραφείο της. Εκείνη αντέδρασε. «Είπα: Πώς τολμάς να μου το λες αυτό; Είμαστε ανεξάρτητοι. Και αν υπάρχει υπόθεση, είναι εντολή μας να την διερευνήσουμε», επισημαίνοντας σαρκαστικά ότι δεν μπορούσε να αγνοήσει τους ισχυρισμούς αν αυτοί περιλάμβαναν κορυφαίους αξιωματούχους της ΕΕ.

Όταν πιέστηκε να αποκαλύψει το όνομα του αξιωματούχου της Επιτροπής που την είχε προτρέψει να ηρεμήσει, η Κοβέσι αρνήθηκε να το κάνει, απορρίπτοντας τη σημασία της ταυτότητας του ατόμου. « Το όνομα δεν έχει σημασία», είπε. «Αυτό που έχει σημασία είναι ότι υπάρχει αυτή η νοοτροπία. Αυτό είναι το πρόβλημα».

«Το μεγαλύτερο εμπόδιο στην προστασία των χρημάτων της ΕΕ δεν είναι μόνο οι εγκληματίες που προσπαθούν να τα κλέψουν, αλλά και τα πολιτικά και θεσμικά συστήματα του μπλοκ που εξακολουθούν να καθιστούν τον έλεγχο εξαιρετικά δύσκολο», τόνισε χαρακτηριστικά.

Μέχρι το τέλος της θητείας της, η εικόνα που σκιαγραφεί η Κοβέσι είναι μια ευρωπαϊκή υπηρεσία καταπολέμησης της απάτης που έχει αποδείξει την αξία της, αποκαλύπτοντας παράλληλα τα όρια του συστήματος γύρω της. Η ΕΕ, υποστήριξε, έχει δημιουργήσει επίπεδα ελέγχων που αποσκοπούν στην πρόληψη των αδικημάτων, χωρίς πάντα να διασφαλίζει ότι αυτά λειτουργούν στην πράξη.

«Έχουμε πολλές αρχές, φορείς, γραφεία που υποτίθεται ότι αποτρέπουν την απάτη, κάνουν ελέγχους, υποβάλλουν εκθέσεις», είπε. «Και μετά, μια μέρα συνειδητοποιούμε  ότι κανείς δεν κάνει πραγματικά αυτό που θα έπρεπε να κάνει».

Το πρόβλημα της Ελλάδας

Σύμφωνα με την Λάουρα Κοβέσι, πουθενά αλλού τα όρια του συστήματος δεν είναι πιο ορατά από ό,τι στην Ελλάδα, όπου η εισαγγελία της ΕΕ αν και κέρδισε δημόσιους επαίνους για την άσκηση δίωξης, ήρθε αντιμέτωπη με τους εθνικούς συνταγματικούς κανόνες που προστατεύουν τους πολιτικούς από τον έλεγχο και εμποδίζουν τις έρευνες.

Αναφερόμενη στην τραγωδία των Τεμπών, η Λάουρα Κοβέσι αναφέρει ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ανέλαβε την υπόθεση, αλλά οι ανακριτικές αρχές της ΕΕ δεν είχαν ποτέ την ευκαιρία να φτάσουν όσο μακριά ήθελαν.

«Σε αυτήν την περίπτωση, δεν μπορούμε να βρούμε αποδεικτικά στοιχεία εκτός εάν αλλάξει το σύνταγμα», είπε. «Είναι ήδη πολύ αργά, επειδή οι νόμοι δεν μπορούν να εφαρμοστούν αναδρομικά. Επομένως, αυτό είναι το μέγιστο που θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει και δεν είναι δυνατή καμία περαιτέρω ενέργεια».

Για την Ευρωπαία εισαγγελέα, το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι ότι υπάρχει ασυλία για τους πολιτικούς, αλλά ότι αυτά τα εμπόδια μπορούν να αποτρέψουν τους εισαγγελείς ακόμη και να διαπιστώσουν τα γεγονότα και να αποδείξουν την ενοχή ή την αθωότητα. «Η άρση της ασυλίας είναι απλώς η ελάχιστη προϋπόθεση για να λειτουργήσει η δικαιοσύνη», είπε. «Το πρόβλημα, υποστηρίζει, απέχει πολύ από το να περιορίζεται στην Ελλάδα».

Αντιδράσεις και από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο

Εντός των ίδιων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, η Κοβέσι  δέχθηκε επίσης αντιδράσεις από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ECA) σχετικά με τις προσπάθειες διερεύνησης αδικαιολόγητων δαπανών με χρήματα της ΕΕ που χρονολογούνται από το 2022

Το γεγονός ότι η αρμόδια εποπτική αρχή της ΕΕ για τις δαπάνες, αντιστεκόταν στον εισαγγελικό έλεγχο λόγω ασυλίας, ώθησε την Κοβέσι να φέρει το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο ενώπιον του ανώτατου δικαστηρίου της ΕΕ σε μια υπόθεση που βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. «Είναι θέμα αρχής», είπε.

Αντίσταση σε όλη την ΕΕ

Από επιχειρησιακής άποψης, η Κοβέσι δήλωσε ότι η EPPO αντιμετωπίζει χρόνιους περιορισμούς πόρων σε μεγάλο μέρος του μπλοκ. Στο Βέλγιο – όπου βρίσκονται πολλά θεσμικά όργανα της ΕΕ και αποτελεί σημαντικό κόμβο για την τελωνειακή απάτη και την απάτη στον ΦΠΑ – το γραφείο της χρειαζόταν τουλάχιστον οκτώ εισαγγελείς, αλλά ξεκίνησε με μόνο δύο, συχνά χωρίς επαρκή αστυνομική υποστήριξη. Σε μια μεγάλη υπόθεση απάτης, είπε, διορίστηκε μόνο ένας ερευνητής.

«Αυτή η έλλειψη υποστήριξης από τα κράτη μέλη μπορεί να επηρεάσει τη διάρκεια των ερευνών», είπε η απερχόμενη Ευρωπαία Εισαγγελέας, αναφερόμενη σε μακροχρόνιες υποθέσεις που δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε συμπέρασμα. Ανάμεσα στις υποθέσεις αυτές είναι η έρευνα για τη μεγαλύτερη σύμβαση προμήθειας εμβολίων στην ιστορία της ΕΕ, η οποία αγγίζει τον ρόλο της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, της ίδιας της Προέδρου της Επιτροπής.

«Συστηματική επίθεση»

Η Κοβέσι μίλησε με εμφανή εκνευρισμό για τις εκστρατείες παραπληροφόρησης και τις προσωπικές επιθέσεις που ακολουθούν ολοένα και περισσότερο  τις έρευνες για πρόσωπα υψηλού προφίλ.

Όπως υποστηρίζει, αυτό συνέβη ιδιαίτερα στην Ελλάδα και την Κροατία, όπου η ομάδα της δέχθηκε «συστηματική επίθεση», ενώ η ίδια δέχθηκε το στόχαστρο της αμφιλεγόμενης Blackcube, μιας ιδιωτικής εταιρείας πληροφοριών που τώρα εμπλέκεται σε καταγγελίες για ξένες παρεμβάσεις στη Σλοβενία. «Ένας εισαγγελέας που δεν έχει εχθρούς δεν είναι πραγματικός εισαγγελέας», είπε με ένα χαμόγελο.

naftemporiki.gr