Η μητέρα του Παύλου Φύσσα αναφέρθηκε στη ζωή της μετά τη δολοφονία του γιου της, στη μνήμη, τη δικαιοσύνη και τον διαρκή αγώνα απέναντι στον φασισμό και τον ρατσισμό.

Η ίδια, συνομιλώντας με τον Διευθυντή Σύνταξης της LiFO, Γιάννη Πανταζόπουλο, περιέγραψε τα τελευταία δεκατρία χρόνια ως μια συνεχόμενη διαδικασία αλλαγής και επαναπροσδιορισμού, σημειώνοντας ότι «κάθε μέρα είναι διαφορετική από εκείνη τη νύχτα».

«Κάθε μέρα αλλάζει από εκείνο το ξημέρωμα, κάθε μέρα είναι και μια αλλαγή από εκείνη την ημέρα», είπε αναφερόμενη στη νύχτα της δολοφονίας του γιου της. «Επαναπροσδιορίζεσαι», πρόσθεσε.

«Οι μεγαλύτεροι αποτύχαμε»

Ερωτηθείσα τι είναι αυτό που εξακολουθεί να της δίνει ελπίδα, στάθηκε στις νεότερες γενιές. «Τα παιδιά και το καθαρό τους βλέμμα. Οι μεγαλύτεροι αποτύχαμε. Παρ’ όλα αυτά βλέπεις το καθάριο βλέμμα και πιστεύεις ότι ίσως κάτι αλλάξουν τα νέα παιδιά που δεν αλλάξαμε εμείς». Αναφερόμενη στον Παύλο Φύσσα, είπε πως αν μπορούσε σήμερα να του μιλήσει, θα του ζητούσε «να χαμογελάει και να φωτίζει τον κόσμο». Όπως τόνισε, «θέλω τον Παύλο να χαμογελάει – με το καθάριο του βλέμμα άλλαξε πολλά παιδιά».

Η Μάγδα Φύσσα εξήγησε ότι η δημόσια παρουσία που ακολούθησε τη δολοφονία του γιου της δεν ήταν συνειδητή επιλογή αλλά αναγκαιότητα. «Δεν επέλεξα να είμαι στη δημόσια ζωή και τι δεν θα έδινα να είχα τη ζωή που είχα πριν. Το θεώρησα μονόδρομο». «Τα τελευταία του τέσσερα λεπτά ο Παύλος τα χρησιμοποίησε για την ελευθερία, δημόσια. Για τον λόγο αυτό δεν ήθελα να επιτρέψω σε κανέναν να τον πειράξει ξανά».

«Ο Παύλος σκότωσε τον φόβο»

Μιλώντας για τον φόβο, υποστήριξε ότι μετά από μια τέτοια απώλεια παύει να λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο. «Ποτέ δεν φοβήθηκα για τη δική μου ζωή. Δεν την υπολογίζεις τη ζωή σου σε τέτοια τραγωδία». Στάθηκε ιδιαίτερα στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται πλέον τον Παύλο, λέγοντας ότι «αυτό κατάφερε, να σκοτώσει τον φόβο». Και πρόσθεσε: «Ο φόβος σε κρατάει στάσιμο. Ο Παύλος σκότωσε τον φόβο».

Η συζήτηση στράφηκε στη δημοκρατία, στους θεσμούς και στη λειτουργία της Δικαιοσύνης. Η κυρία Φύσσα εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτική απέναντι στην κατάσταση που διαπιστώνει σήμερα. Υπογράμμισε ότι «οφείλουμε εμείς ως πολίτες που πιστεύουμε στη δημοκρατία να κάνουμε ό,τι μπορούμε και να είμαστε σε έναν συνεχή αγώνα». Για τη Δικαιοσύνη είπε: «Δεν βρίσκεις τη δικαιοσύνη μέσα στις δικαστικές αίθουσες. Είναι για τους ισχυρούς».

Υπενθύμισε ότι χρειάστηκε να χαθεί ο Παύλος Φύσσας για να αντιμετωπιστεί θεσμικά η δράση της Χρυσής Αυγής και αναρωτήθηκε πόσες υποθέσεις έμειναν για χρόνια στο περιθώριο χωρίς να εξεταστούν.

«Ο φασισμός είναι εδώ έξω.Τον βλέπουμε»

Ερωτηθείσα αν η ελληνική κοινωνία έχει αντιμετωπίσει πραγματικά τις ρίζες του φασισμού, απάντησε αρνητικά. «Ποτέ δεν τις αντιμετώπισε. Ο φασισμός είναι εδώ έξω, τον βλέπουμε». Υποστήριξε ότι οι αντιλήψεις αυτές δεν εξαφανίστηκαν ποτέ αλλά απλώς υποχώρησαν προσωρινά. «Εδώ είναι ο φασισμός». Ιδιαίτερη ανησυχία εξέφρασε για το γεγονός ότι νεότερες ηλικίες εμφανίζονται σήμερα δεκτικές σε τέτοιες ιδέες για τον λόγο αυτό επέμεινε ότι «θέλει πάλη και να μην σταματάει η κοινωνία να παλεύει».

Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε και στον ρόλο της εκπαίδευσης. «Τα σχολεία θα έπρεπε να διδάσκουν την ανθρωπιά. Τι είναι να είσαι άνθρωπος και πώς πρέπει να χειριστείς το δώρο που σου δόθηκε».

Ανακαλώντας τις δυσκολότερες στιγμές της δικαστικής διαδικασίας, περιέγραψε ένα περιβάλλον ψυχικής δοκιμασίας. «Δεκατρία χρόνια τώρα όλες οι στιγμές είναι δύσκολες». Ιδιαίτερα επώδυνες χαρακτήρισε τις νύχτες και τις ημέρες μέσα στις δικαστικές αίθουσες. «Η νύχτα είναι πολύ δύσκολη», εξηγώντας ότι τότε γίνεται πιο έντονη η συνειδητοποίηση της απώλειας.

«Πήρα τον Παύλο μου και έφυγα»

Αναφερόμενη στην απόφαση του δικαστηρίου για τη Χρυσή Αυγή, είπε ότι ένιωσε μια «πικρή ανακούφιση». «Πήρα τον Παύλο μου και έφυγα. Δεν θα τους ξαναδώ ποτέ στη ζωή μου».

Όπως εξήγησε, η δικαστική απόφαση δεν αναιρεί την απώλεια, αλλά σήμανε το τέλος ενός πολύχρονου και εξαντλητικού αγώνα. Ερωτήθηκε τι θα ήθελε να κρατήσουν οι επόμενες γενιές από το όνομα του Παύλου Φύσσα: «Θα ήθελα να πάρουν ό,τι θέλουν από τον Παύλο. Είναι έτσι κι αλλιώς φως».

Σε μία από τις πιο προσωπικές στιγμές της συζήτησης, η Μάγδα Φύσσα κλήθηκε να απαντήσει αν έχει καταφέρει όλα αυτά τα χρόνια να εξηγήσει μέσα της τι είναι αυτό που οδηγεί έναν άνθρωπο να αφαιρέσει τη ζωή ενός άλλου. «Όχι, όχι, όχι», είπε, εξηγώντας ότι έχει επανειλημμένα προσπαθήσει να μπει στη θέση του δράστη χωρίς ποτέ να μπορέσει να κατανοήσει αυτή τη διαδικασία.

Το The Upfront Initiative διοργανώνεται από τη LiFO και την Tsomokos Communications.

lifo.gr