Του Φώτη Ποντικάκη*

Αυτά που διαδραματίζονται τούτες τις μέρες με το πετρέλαιο και τον πόλεμο είναι μια εικόνα από ένα ζοφερό μέλλον, όσο επιμένουμε στη χρήση ορυκτών καυσίμων, πετρελαίου και φυσικού αερίου. Πετρέλαιο και φυσικό αέριο μας υπόσχονται ένα μέλλον γεμάτο πολέμους, οικολογική καταστροφή, φτώχεια για τους πολλούς και αμύθητα πλούτη για λίγους, κλιματική κατάρρευση, ρύπανση αέρα, γης και νερών.

Τα ορυκτά καύσιμα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, είναι τα κύρια αέρια που συμβάλλουν στην κλιματική κατάρρευση, την υπερθέρμανση του πλανήτη και τα ακραία καιρικά φαινόμενα που πολλαπλασιάζονται τα τελευταία χρόνια προκαλώντας τεράστια ανθρώπινη, οικονομική και οικολογική καταστροφή.

Αλλά, αν όλα αυτά μας φαίνονται ακραία και μακρινά, και προτιμούμε να ζούμε στην ψευδαίσθηση ότι δε μας αφορούν, φρόντισε ο Τραμπ με το νέο πόλεμο στη Μέση Ανατολή να μας θυμίσει τις πραγματικές συνέπειες και τους κινδύνους από τη χρήση των ορυκτών καυσίμων. Οι χώρες κι οι περιοχές που διαθέτουν κοιτάσματα ορυκτών καυσίμων αποτελούν αντικείμενο άγριων πολέμων για τον έλεγχο και την εκμετάλλευσή τους. Οι περιοχές αυτές αποτελούν «θυσιασμένες ζώνες», όπως τις αποκαλεί η συγγραφέας Ναόμι Κλάιν, όπου καταστρέφεται το περιβάλλον αλλά και οι άνθρωποι που ζουν εκεί. Μια ματιά για το τι συμβαίνει στην περιοχή του Νίγηρα αρκεί για να μας πείσει. Η καταστροφή φύσης και ανθρώπων της περιοχής είναι ο κανόνας στις περιοχές εξόρυξης ορυκτών καυσίμων και δυστυχώς, ακόμη και πλούσιες χώρες δεν αποτελούν εξαίρεση. Ακόμη και χώρες όπως ο Καναδάς ή οι ΗΠΑ έχουν τέτοιες «θυσιασμένες ζώνες» καταστροφής της φύσης και ανθρώπων (συνήθως φυλών ιθαγενών αυτοχθόνων) που ζουν εκεί: Οι περιοχές όπου εξορύσσουν πισσώδη άμμο στον Καναδά και οι περιοχές όπου γίνεται εξόρυξη φυσικού αερίου με τη μέθοδο της υδραυλικής ρωγμάτωσης (fracking) στις ΗΠΑ (γι’ αυτήν ακόμη κι η τεχνητή νοημοσύνη επισημαίνει «προκαλεί έντονες περιβαλλοντικές ανησυχίες, όπως ρύπανση των υδάτων, εκπομπές μεθανίου και σεισμική δραστηριότητα»).

Ο πόλεμος όμως στη Μέση Ανατολή μας υπενθυμίζει πολλά: Πετρέλαιο και φυσικό αέριο γίνονται όπλα στα χέρια δικτατόρων και αυταρχικών καθεστώτων που παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα χωρίς κανέναν ενδοιασμό. Δεξαμενές κι εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου αποτελούν πρώτης τάξεως στόχους σε καιρούς πολέμου όπως τώρα, προκαλώντας τεράστια φυσική καταστροφή και προβλήματα υγείας στους ανθρώπους. Η προσπάθεια ελέγχου των ορυκτών καυσίμων οδηγεί σε ατελείωτους πολέμους και σε πολιτικό έλεγχο. Όποιος ελέγχει τα ορυκτά καύσιμα, ελέγχει και πολιτικά περιοχές και χώρες.

Όσο λοιπόν επιμένουμε στη χρήση ορυκτών καυσίμων θα είμαστε ελεγχόμενοι πολιτικά εκείνων που τα ελέγχουν, θα υπομένουμε τιμές που ανεβοκατεβαίνουν, μόλυνση αέρα, γης και νερών, πολέμους, φυσικές και ανθρωπιστικές καταστροφές.

Διέξοδο πέρα από όλα αυτά μπορούν να μας δώσουν οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ο ήλιος κι ο άνεμος που ανήκουν σε όλους κι όχι σε έναν δικτάτορα, έναν πλούσιο ή μια πολυεθνική εταιρεία. Προϋπόθεση όμως γι’ αυτό είναι να υπάρχει αποκεντρωμένη, τοπική παραγωγή που να ελέγχεται τοπικά από τους ίδιους τους πολίτες πχ μέσα από τους Δήμους τους. Σήμερα, υπάρχει πλέον η τεχνολογία για να ξεφύγουμε από τη δικτατορία και τους πολέμους του πετρελαίου και των ορυκτών καυσίμων. Αρκεί να επιλέξουμε ένα πράσινο μέλλον αντί για το μαύρο νέφος του πετρελαίου και των πολέμων. Ο ήλιος και ο άνεμος δεν κολλάει στα στενά του Ορμούζ.

* Εκπαιδευτικός, μέλος των Πράσινων – Οικολογία