Με ένα γευσιγνωστικό ταξίδι στο χρόνο και στους τόπους της σοκολάτας, πραγματοποιήθηκε, το Σάββατο 21 Μαρτίου, η κοπή της πίτας του Συλλόγου Φίλων του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης, ενός συλλόγου που έχει σκοπό να συμπαραστέκεται και να συνδράμει με κάθε τρόπο στο έργο του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης με δράσεις για την ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινωνίας για την αξία του Ιστορικού Αρχείου, το οποίο περιέχει ένα μεγάλο μέρος της ιστορίας της πόλης.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης προσφέρθηκαν τρία ροφήματα σοκολάτας από διαφορετικές περιόδους, μαζί με τα συνοδευτικά τους: η σοκολάτα των Μάγια όπως μεταφέρθηκε στην Ισπανία, η πρώτη καταγεγραμμένη συνταγή σοκολάτας και η σοκολάτα γιασεμί των Μεδίκων.

Η ιστορία της σοκολάτας ξεκινά από τους προκολομβιανούς πολιτισμούς της Κεντρικής Αμερικής, όπου το κακάο θεωρούνταν ιερό δώρο των θεών και κατείχε κεντρική θέση στη ζωή των Ολμέκων, των Μάγια και των Αζτέκων. Καταναλωνόταν ως πικρό, αφρώδες ρόφημα, αρωματισμένο με τσίλι, μέλι ή άνθη, συνδεδεμένο με τελετουργίες, θεραπευτικές ιδιότητες και κοινωνική ισχύ, ενώ οι καρποί του χρησιμοποιούνταν ακόμη και ως νόμισμα.

Με την άφιξη των Ευρωπαίων τον 16ο αιώνα, η σοκολάτα μεταφέρθηκε στην Ισπανία και, αφού αρχικά υιοθετήθηκαν οι γεύσεις της Κεντρικής Αμερικής, σταδιακά μετασχηματίστηκε: απέκτησε πιο γλυκιά γεύση, διαφορετικά αρώματα και εντάχθηκε στις αυλές ως σύμβολο κύρους. Τον 17ο και 18ο αιώνα καθιερώθηκε ως προϊόν πολυτέλειας και πολιτικής ισχύος, ενώ τον 19ο αιώνα η βιομηχανική επανάσταση επέτρεψε τη μαζικότερη διάδοσή της, με τη δημιουργία σκόνης και στερεής σοκολάτας και νέων γλυκισμάτων.

Στην Ελλάδα, εμφανίστηκε τον 19ο αιώνα ως εισαγόμενο και πολυτελές προϊόν, με τον Σπυρίδωνα Παυλίδη να συμβάλλει καθοριστικά στην καθιέρωσή της, ενώ σταδιακά ενσωματώθηκε δημιουργικά σε τοπικές γεύσεις, όπως το λουκούμι. Ωστόσο, πίσω από αυτή την εξέλιξη κρύβεται μια σκοτεινή διάσταση: η καλλιέργεια του κακάο συνδέθηκε με την αποικιοκρατία, την καταναγκαστική εργασία και δουλεία, ενώ μέχρι σήμερα επηρεάζεται από ανισότητες, χαμηλά εισοδήματα παραγωγών και την κλιματική κρίση, γεγονός που οδηγεί και σε αυξήσεις τιμών. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το χαρούπι αναδεικνύεται ως τοπική, βιώσιμη εναλλακτική, απαλλαγμένη από την αποικιακή φόρτιση του κακάο, προσφέροντας μια πολιτισμική και βιώσιμη πρόταση που συνδέει τη γεύση με τον τόπο μας και το μέλλον του.