«Παράνομη» κρίνεται η ενεργοποίηση του συστήματος έξυπνης αστυνόμευσης βάσει της Απόφασης 45/2025 της ΑΠΔΠΧ, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για τη σκοπιμότητα και τη νομιμότητα δαπάνης εκατομμυρίων από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους.

Σε μια απόφαση με βαρύνουσες θεσμικές και οικονομικές προεκτάσεις προχώρησε η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ), βάζοντας «φρένο» στη λειτουργία του προγράμματος «Smart Policing» της Ελληνικής Αστυνομίας. Η Ανεξάρτητη Αρχή, με την υπ’ αριθμόν 45/2025 απόφασή της που εκδόθηκε την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, κρίνει ότι η ενεργοποίηση του συστήματος θα συνιστούσε παράνομη επεξεργασία προσωπικών δεδομένων, αφήνοντας ουσιαστικά ανενεργό έναν εξοπλισμό για τον οποίο το Ελληνικό Δημόσιο κατέβαλε ποσό ύψους 4 εκατομμυρίων ευρώ.

Το χρονικό της προμήθειας και οι δυνατότητες του συστήματος

Η ιστορία του «Smart Policing» ξεκινά το 2019, όταν η Ελληνική Αστυνομία υπέγραψε σύμβαση με την εταιρεία Intracom Telecom. Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 4 εκατομμυρίων ευρώ –εκ των οποίων το 75% καλύφθηκε από ευρωπαϊκούς πόρους–, αφορούσε τον εκσυγχρονισμό των επιτόπιων ελέγχων της αστυνομίας.

Ο πυρήνας του προγράμματος προέβλεπε την προμήθεια 1.000 φορητών «έξυπνων» συσκευών. Οι συσκευές αυτές διέθεταν προηγμένες τεχνολογικές δυνατότητες, όπως λογισμικό αναγνώρισης προσώπου (facial recognition), λήψη και ταυτοποίηση δακτυλικών αποτυπωμάτων, καθώς και σάρωση εγγράφων ταυτοποίησης και πινακίδων οχημάτων σε πραγματικό χρόνο. Παρά τις ενστάσεις που είχαν διατυπωθεί, οι συσκευές παραλήφθηκαν κανονικά από την ΕΛ.ΑΣ. τον Σεπτέμβριο του 2021, ενώ το τίμημα της σύμβασης εξοφλήθηκε στο σύνολό του.

Η νομική παρέμβαση και το κενό προστασίας

Το ζήτημα της νομιμότητας του εγχειρήματος αναδείχθηκε αρχικά από την κοινωνία των πολιτών. Η οργάνωση Homo Digitalis, σε συνεργασία με την AlgorithmWatch, έφερε το θέμα στη δημοσιότητα τον Δεκέμβριο του 2019, εκφράζοντας προβληματισμό για την έλλειψη διαφάνειας και θεσμικών εγγυήσεων.

Όπως επισημαίνεται στο ιστορικό της υπόθεσης, η οργάνωση είχε απευθύνει αιτήματα προς το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη ζητώντας διευκρινίσεις για το νομικό πλαίσιο χρήσης των βιομετρικών δεδομένων, χωρίς ωστόσο να λάβει ουσιαστικές απαντήσεις. Ακολούθως, τον Μάρτιο του 2020, κατατέθηκε επίσημη καταγγελία στην ΑΠΔΠΧ, η οποία ξεκίνησε τη δική της έρευνα τον Αύγουστο του ίδιου έτους. Στο μεσοδιάστημα, και μέχρι την έκδοση της τελικής απόφασης, το σύστημα λειτουργούσε από την ΕΛ.ΑΣ. μόνο σε πιλοτικό στάδιο.

Η απόφαση της Αρχής και τα νομικά κωλύματα

Η Απόφαση 45/2025 της ΑΠΔΠΧ, η οποία εκδόθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2025, είναι καταλυτική. Η Αρχή προειδοποιεί ρητά την Ελληνική Αστυνομία να μην προχωρήσει στην επιχειρησιακή ενεργοποίηση του «Smart Policing».

Το σκεπτικό της απόφασης βασίζεται σε δύο κεντρικούς άξονες:

1. Έλλειψη Νομικής Βάσης: Διαπιστώθηκε ότι, με βάση το ισχύον νομικό πλαίσιο, δεν υφίσταται η απαιτούμενη νομική θεμελίωση για την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων που συνεπάγεται η χρήση του συγκεκριμένου συστήματος.

2. Παραλείψεις στη Διαδικασία: Η Αρχή εντόπισε ότι δεν είχε διενεργηθεί έγκαιρα η Εκτίμηση Αντικτύπου Προσωπικών Δεδομένων (DPIA), διαδικασία απαραίτητη πριν ακόμα και από το στάδιο της πιλοτικής εφαρμογής.

Ερωτήματα για τη διαχείριση δημόσιου χρήματος

Η εξέλιξη αυτή δικαιώνει, μετά από έξι χρόνια, τις ανησυχίες που είχαν εκφράσει οι οργανώσεις προστασίας ψηφιακών δικαιωμάτων. Ωστόσο, πέρα από τη νομική διάσταση, αναδεικνύεται με έντονο τρόπο το ζήτημα της διαχείρισης των δημόσιων πόρων.

Η δαπάνη 4 εκατομμυρίων ευρώ για ένα σύστημα που κρίθηκε ότι δεν μπορεί να λειτουργήσει νόμιμα, θέτει επί τάπητος την ανάγκη για αυστηρότερο έλεγχο νομιμότητας και διαφάνεια πριν την υιοθέτηση τεχνολογιών υψηλού ρίσκου από το κράτος, ιδιαίτερα όταν αυτές χρηματοδοτούνται από τον Έλληνα και Ευρωπαίο φορολογούμενο.