Μια νέα πρωτοβουλία πολιτών με αίτημα το κλείσιμο της αμερικανικής βάσης στη Σούδα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, επιδιώκοντας να μετατρέψει την αντιπολεμική διάθεση μέρους της κοινωνίας σε ενεργή πολιτική παρέμβαση. Με τη συλλογή εκατοντάδων υπογραφών και τον προγραμματισμό τριήμερων δράσεων στην Κρήτη εντός του Μαΐου, οι διοργανωτές θέτουν στο επίκεντρο τους κινδύνους αποσταθεροποίησης στην Ανατολική Μεσόγειο, καλώντας σε μια πανελλαδική πορεία διαμαρτυρίας προς τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις.

Σε συνέντευξη τύπου που παραχώρησαν οι συντονιστές της κίνησης, η πρώην αναπληρώτρια υπουργός Οικονομικών, Νάντια Βαλαβάνη, περιέγραψε το πλαίσιο μιας προσπάθειας που ξεκίνησε από έναν ευρύτερο κύκλο προσώπων του προοδευτικού χώρου. Στον κεντρικό πυρήνα της πρωτοβουλίας συμμετέχουν, εκτός της κ. Βαλαβάνη, ο Αλέκος Αλαβάνος, ο Θανάσης Σκαμνάκης και ο Στέφανος Πάντος, εκπροσωπώντας διαφορετικά ρεύματα της Αριστεράς που συμπλέουν στην παρούσα συγκυρία.

Η κ. Βαλαβάνη στάθηκε ιδιαίτερα στις δυσκολίες προβολής τέτοιων εγχειρημάτων από τα μέσα ενημέρωσης, σημειώνοντας ότι η πρωτοβουλία επιχειρεί να εκφράσει δημοκρατικούς πολίτες που θεωρούν ότι οι αμερικανονατοϊκές βάσεις στην Ελλάδα αποτελούν παράγοντα κινδύνου για την ειρήνη. Το κείμενο αρχών της κίνησης, το οποίο συνέταξε ο κ. Αλαβάνος με τίτλο «Στήριξη και Αγάπη στον πληττόμενο λαό του Ιράν», αποτέλεσε τη βάση για την έναρξη της συλλογής υπογραφών.

Η γεωγραφία και τα δημογραφικά των υπογραφών

Παρά την απουσία οργανωμένου μηχανισμού, η ανταπόκριση των πολιτών υπήρξε ταχεία. Μέσα σε διάστημα τριών εβδομάδων συγκεντρώθηκαν περισσότερες από 500 υπογραφές, με τη διαδικασία να συνεχίζεται με στόχο να φτάσουν τις χιλιάδες. Η γεωγραφική κατανομή των συμμετεχόντων αναδεικνύει την αυξημένη ευαισθησία της Κρήτης, καθώς πάνω από το ένα τρίτο των υπογραφών προέρχεται από το νησί, κυρίως από το Ηράκλειο και τα Χανιά.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα δημογραφικά στοιχεία της κίνησης. Η συμμετοχή μεταξύ ανδρών και γυναικών είναι σχεδόν ισομερής, ενώ το ένα πέμπτο των υπογραφόντων ανήκει σε νεότερες ηλικιακές ομάδες (20 έως 35 ετών). Οι διοργανωτές υπογράμμισαν ότι, αν και η αρχική ώθηση δόθηκε από μια γενιά έμπειρων πολιτικών στελεχών, η διεύρυνση προς τη νεολαία είναι καθοριστικής σημασίας για τη βιωσιμότητα του αιτήματος. Είναι χαρακτηριστικό ότι μεγάλος όγκος υπογραφών στην Κρήτη συγκεντρώθηκε από την ιδιωτική πρωτοβουλία δύο γυναικών, μιας ικαστικού στο Ηράκλειο και μιας μουσικού στα Χανιά.

Το τριήμερο δράσεων και η στρατηγική της Σούδας

Η κινητοποίηση αναμένεται να κορυφωθεί εντός του Μαΐου με ένα τριήμερο δράσεων που θα φιλοξενηθεί στα Χανιά και τη Σούδα. Κεντρικός στόχος είναι η πραγματοποίηση μιας πανελλαδικής πορείας προς τη βάση, η οποία θα λειτουργήσει ως έμπρακτη έκφραση του αιτήματος για απομάκρυνση των ξένων στρατιωτικών δυνάμεων.

Στο ερώτημα για το πόσο ρεαλιστικό είναι το αίτημα κλεισίματος μιας εγκατάστασης που θεωρείται η σημαντικότερη αμερικανική βάση στη Μεσόγειο, η κ. Βαλαβάνη εμφανίστηκε ρεαλίστρια αλλά αποφασιστική. Αναγνώρισε τη στρατηγική δυσκολία του εγχειρήματος, ωστόσο τόνισε ότι η δημιουργία ενός ισχυρού κινήματος που θέτει το ζήτημα σε πρακτική βάση αποτελεί από μόνη της μια «νίκη».

Η ανάδειξη της «σιωπηλής πλειοψηφίας»

Η πρωτοβουλία φιλοδοξεί να αποτελέσει τη «μαγιά» για μια ευρύτερη κοινωνική διεργασία. Οι διοργανωτές επιδιώκουν να δώσουν φωνή σε αυτό που ονομάζουν «σιωπηλή πλειοψηφία», η οποία αν και αντιτίθεται στον πόλεμο, παραμένει αδρανής. Η επέκταση της επιτροπής σε κάθε πόλη και η ένταξη νέων προσώπων στο σχήμα αποτελούν τις επόμενες προτεραιότητες της κίνησης.

Η συλλογή υπογραφών θα συνεχιστεί για τουλάχιστον έναν μήνα ακόμη, ενώ προγραμματίζεται νέα δημόσια παρέμβαση με τη συμμετοχή διευρυμένου αριθμού εκπροσώπων. Σύμφωνα με τους συντελεστές, η κρισιμότητα της διεθνούς συγκυρίας καθιστά την ανάγκη για δημόσια έκφραση των αντιπολεμικών αισθημάτων πιο επιτακτική από ποτέ, μετατρέποντας τη Βάση της Σούδας σε σύμβολο μιας ευρύτερης συζήτησης για την εξωτερική πολιτική και την ασφάλεια της χώρας.