Το νέο βιβλίο της Ναόμι Κλάιν ξεκινά στην κορυφή ενός βουνού με δύο «πιστούς άνδρες να συγκεντρώνουν ένα ακροατήριο για να μοιραστούν το όραμά τους». Είναι το όραμα μιας παραδεισένιας πόλης, περιφραγμένης με πύλες σε κάθε είσοδο, χωρίς καμία ανάγκη για όπλα εκεί, με όλους όσοι βρίσκονται μέσα πλούσιους. Ο ένας από τους άνδρες έχει δάκρυα στα μάτια καθώς περιγράφει την ομορφιά της. Η εναρκτήρια σκηνή του End Times Fascism, το οποίο συνέγραψε με την Άστρα Τέιλορ (Astra Taylor), δεν αποτελεί μεταφορά, ωστόσο. Οι άνδρες είναι ο Τζάρεντ Κούσνερ (Jared Kushner) και ο Στιβ Γουίτκοφ (Steve Witkoff). Το έτος είναι το 2026, το βουνό είναι το Νταβός. Η παραδεισένια πόλη θα ονομάζεται Νέα Γάζα.

Η σύναξη του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας είχε ανέκαθεν έναν διττό σκοπό – να προσφέρει μια πλατφόρμα στους υπερπλούσιους για να περιγράψουν όλο το καλό που κάνουν σχετικά με τη φτώχεια και το κλίμα, και να μας δώσει μια ματιά στις αξιοζήλευτες ζωές τους. Φέτος, αυτό που παρακολουθήσαμε ήταν, εντελώς απροκάλυπτα, οι πλουσιότεροι άνδρες του κόσμου να συγκεντρώνονται για να συζητήσουν τις κτηματομεσιτικές προοπτικές ενός μαζικού τάφου.

Στο ίδιο εκείνο Νταβός, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε το «Συμβούλιο Ειρήνης» (Board of Peace) του για την ανοικοδόμηση της Γάζας – δεν έχει αποφέρει τίποτα ουσιαστικό στους επτά μήνες που μεσολάβησαν έκτοτε, αλλά πιο σημαντικό, λέει η Κλάιν, «δεχόμαστε τόσα πολλά πρωτοφανή γεγονότα που είναι δύσκολο να συνειδητοποιήσουμε πόσο τεράστιο ζήτημα είναι: έχουν ανακοινώσει έναν ιδιωτικοποιημένο Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών».

«Νομίζω ότι κατανοούμε πως ο πλούτος συσσωρεύεται εκθετικά [compounds], σωστά; Σίγουρα οι πλούσιοι καταλαβαίνουν ότι ο πλούτος πολλαπλασιάζεται», συνεχίζει η Κλάιν, μιλώντας μου από το γαλήνιο, ευρύχωρο γραφείο της στη Βρετανική Κολομβία. «Αλλά δεν αισθάνομαι ότι αφιερώνουμε πολύ χρόνο σκεπτόμενοι πραγματικά τις συνέπειες του τι σημαίνει να συσσωρεύεται τόσος πλούτος, και τι προκαλεί αυτό ψυχολογικά. Μέρος της νέας αναισχυντίας που παρατηρούμε είναι απλώς αυτό που συμβαίνει όταν αυτός ο όγκος οικονομικού, μιντιακού, τεχνολογικού και στρατιωτικού οπλοστασίου συγκεντρώνεται στα χέρια αυτής της πολύ μικρής, ανεξέλεγκτης ομάδας ανθρώπων. Σταματούν να προσπαθούν να μας σαγηνεύσουν με οποιονδήποτε τρόπο».

Η Κλάιν φαίνεται ήρεμη και περίεργη καθώς μεταφέρει αυτό το μήνυμα. Γελάει εύκολα. Αλλά άλλωστε, είχε τον ίδιο ατάραχο, ζωηρό τρόπο έκφρασης όταν της πήρα συνέντευξη επί σκηνής στο Μάντσεστερ για το Doppelgänger, το βιβλίο της του 2023 στο οποίο περιέγραφε πώς ο ψηφιακός κόσμος καταστρέφει τη σύνδεσή μας με την πραγματικότητα και μεταξύ μας. Το 1999, όταν εκδόθηκε το καθοριστικό έργο της No Logo, έδειχνε συναρπαστικά βέβαιη, στα 29 της, ότι ο νεοφιλελευθερισμός επέφερε μια ζημιά της οποίας την έκταση δεν μπορούσαμε καν να δούμε ακόμη, και παρ’ όλα αυτά έδειχνε συγκροτημένη και ευτυχισμένη στον κόσμο. Κατά κάποιο τρόπο καταφέρνει να διατηρεί αυτή τη στάση, παρόλο που τα νέα που μεταφέρει είναι πάντα τόσο πειστικά, απίστευτα άσχημα.

Το End Times Fascism περιγράφει τον κόσμο στον οποίο βρισκόμαστε, όπου τα συστατικά στοιχεία του αυταρχισμού προβάλλονται ως πρότυπα οπουδήποτε κι αν κοιτάξει κανείς: αναρχο-ελευθεριακά (anarcho-libertarian) οικονομικά στην Αργεντινή, η καταστροφή του ελεύθερου Τύπου στη Ρωσία, η διάβρωση των δημοκρατικών θεσμών στην Ουγγαρία (μέχρι να καθαιρεθεί ο Βίκτορ Όρμπαν), «αντιμεταναστευτικός νεοφασισμός» στην Ιταλία, η εργαλειοποίηση της τρανς ταυτότητας από τον Ζαΐχ Μπολσονάρου στη Βραζιλία, η ισλαμοφοβία στην Ινδία του Μόντι. Αλλά αυτός είναι ένας φασισμός με μια διαφορά. Οι υποστηρικτές του επιδιώκουν ενεργά μια αποκάλυψη, ή ένα κύμα διασυνδεδεμένων αποκαλύψεων που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή και το οικονομικό χάος, προκειμένου να μας επισπεύσουν προς έναν μεταδημοκρατικό κόσμο στον οποίο μόνο λίγοι πλούσιοι επιβιώνουν για να ευημερήσουν.

Αυτό το βιβλίο ξεκίνησε ως άρθρο στον Guardian, «το οποίο έγινε εντελώς viral», λέει η Κλάιν. «Η Άστρα και εγώ γνωρίζαμε ότι υπήρχε πολύ περισσότερο ρεπορτάζ να γίνει, αλλά σε προσωπικό επίπεδο, θέλαμε να περάσουμε τον επόμενο χρόνο μέσα στο μυαλό αυτών των ανθρώπων, μέσα σε αυτές τις κουλτούρες; Τότε η Άστρα είπε: “Είμαι ήδη βαθιά μέσα στην τρύπα του κουνελιού, θα ακούω αυτούς τους τύπους ούτως ή άλλως. Οπότε είναι προτιμότερο τουλάχιστον να νιώθω ότι κάνω κάτι γι’ αυτό”. Αυτός είναι ο λόγος που είναι το πρώτο βιβλίο που συνέγραψα. Όταν πηγαίνεις σε σκοτεινά, τρομακτικά μέρη, είναι όμορφο να παίρνεις μαζί έναν φίλο». Η Άστρα Τέιλορ είναι επίσης συγγραφέας, ακτιβίστρια και δημιουργός ντοκιμαντέρ, και ίδρυσε το Debt Collective, ένα συναρπαστικό πείραμα οικοδόμησης δομημένης, οιονεί συνδικαλιστικής αλληλεγγύης γύρω από το προσωπικό χρέος, με μακροπρόθεσμους στόχους την κατάργηση των φοιτητικών διδάκτρων, την εθνικοποίηση της υγειονομικής περίθαλψης και την ενίσχυση της ισχύος των ενοικιαστών.

Στο βιβλίο, η Κλάιν και η Τέιλορ μας εισάγουν στους θρησκευτικούς φονταμενταλιστές, τους Χριστιανούς Σιωνιστές και τους Χριστιανούς Εθνικιστές στις ΗΠΑ, οι οποίοι προετοιμάζονται για τη Δευτέρα Παρουσία. Περιγράφοντας ένα «κράτος-μπούνκερ» [bunkered state], οι συγγραφείς συνδέουν κλιματικές καταστροφές, έναν λυσσαλέο αντιμεταναστευτικό μόνιμο στρατό με τη μορφή της ICE και μια πολιτική βασισμένη σε ψευδείς υποσχέσεις και παραπληροφόρηση για να απεικονίσουν μια πυρετώδη, διασπασμένη κοινωνία που δεν ξέρει τι να πιστέψει. Όμως το πραγματικά τρομακτικό μέρος είναι το συνδετικό κεφάλαιο [bridging section], σχετικά με τους δισεκατομμυριούχους της τεχνολογίας. Οι υπερπλούσιοι έχουν τις δικές τους αποκαλυπτικές φαντασιώσεις, βασισμένες όχι στην πίστη ή την ιδεολογία αλλά σε μια ήρεμη και ορθολογική εκτίμηση για το πώς να διατηρήσουν καλύτερα τη θέση τους· προτιμούν ειλικρινά να βασιλεύουν στην κόλαση παρά να μοιράζονται στον παράδεισο. Και διαθέτουν όλα τα χρήματα για να εξασφαλίσουν ότι θα φτάσουν εκεί.

«Αυτές είναι τάσεις που παρακολουθώ εδώ και πολύ καιρό», λέει η Κλάιν. «Τον ιδιωτικοποιημένο θύλακα που γεννήθηκε από το σοκ, από την καταστροφή, τον είδα όταν έκανα ρεπορτάζ από το Ιράκ. Υπάρχει η εικόνα της Πράσινης Ζώνης, αυτής της Σμαραγδένιας Πόλης που διοικούσαν οι ΗΠΑ στη μέση της Βαγδάτης, χτισμένης από τη Halliburton και όλους αυτούς τους ιδιώτες εργολάβους, με την εξουσία να διορίζουν έναν αντιβασιλέα. Στα τελευταία μέρη του The Shock Doctrine [Το Δόγμα του Σοκ, 2007], μιλώ για το πώς αυτοί οι εργολάβοι μετακινήθηκαν [από το Ιράκ] στον τυφώνα Κατρίνα, και για την ιδέα ότι αυτές οι κλιματικές καταστροφές είναι το επόμενο σύνορο ανάπτυξής τους. Οι δημοσιογράφοι άρχισαν να αποκαλούν τη Νέα Ορλεάνη “Βαγδάτη στον Βάλτο” [Baghdad on the Bayou]. Η συμμορία είναι όλη εδώ: υπάρχει η Halliburton, υπάρχει η Bechtel, υπάρχει η Blackwater».

Όμως, και δεν μπορεί να το τονίσει αυτό αρκετά, όσο χρήσιμο κι αν είναι να γνωρίζει κανείς την πρόσφατη ιστορία αυτών των τάσεων, δεν πρέπει να παρηγορείται από την ιδέα ότι τα έχει δει όλα ξανά. «Βρήκα την εικόνα μιας σπείρας πραγματικά χρήσιμη, όσον αφορά το πώς να κατανοήσουμε το γεγονός ότι η εποχή μας είναι ταυτόχρονα γνώριμη και διαφορετική», λέει η Κλάιν. «Το χαρακτηριστικό της σπείρας είναι ότι κινείσαι κυκλικά, αλλά δεν καταλήγεις στο ίδιο μέρος. Αν η σπείρα δείχνει προς τα κάτω, είναι βαθύτερη, είναι πιο σφιχτή, κουβαλάει περισσότερη ταχύτητα, κουβαλάει περισσότερη δύναμη, κουβαλάει περισσότερη θερμότητα, κουβαλάει περισσότερη βία». Η εικόνα είναι ταυτόχρονα ποιητική και εξαιρετικά αφυπνιστική. Προσφέρει μια σύντομη τόνωση ηθικού, σαν κάποιος να σου δίνει μια φέτα πορτοκάλι καθ’ οδόν προς μια εμπόλεμη ζώνη. «Μπορείς να αναστρέψεις μια σπείρα — κινείται προς τα έξω, είναι η σπείρα του σύμπαντος».

Στη στιγμή που βρισκόμαστε τώρα, όταν οι κρίσεις και οι καταστροφές χτυπούν τόσο συχνά που βρισκόμαστε σε μια συνεχή κατάσταση αποπροσανατολισμού και σοκ, το status quo δεν είναι στάσιμο, γίνεται πάντα χειρότερο. «Υπάρχει αυτή η παρόρμηση να διαβάζει κανείς ιστορία», λέει η Κλάιν. «Το έχουμε δει ξανά και ξανά. Μετά την 11η Σεπτεμβρίου, οι άνθρωποι διάβαζαν ξαφνικά βιβλία ιστορίας για το Αφγανιστάν και το Ιράκ, Τσόμσκι, προσπαθώντας να βρουν τα πατήματά τους. Το είδαμε ξανά κατά τη διάρκεια της πανδημίας, οι άνθρωποι διάβαζαν για τις πανδημίες του παρελθόντος. Υπάρχει όμως μια παγίδα στο να πιστεύει κανείς ότι όλα έχουν ξανασυμβεί στο παρελθόν, ότι δεν υπάρχει μια συσσωρευτική επίδραση της ιστορίας. Μετά την επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ, θα είμαι ειλικρινής μαζί σας, οι πωλήσεις του Δόγματος του Σοκ εκτοξεύτηκαν στα ύψη. Οι άνθρωποι έλεγαν: “Είναι ακριβώς όπως το είπες”, και εγώ σκεφτόμουν: “Δεν νομίζω ότι είναι”».

Η νεοφιλελεύθερη εποχή —για συντομία ας την ονομάσουμε την περίοδο μεταξύ του τέλους του Ψυχρού Πολέμου και του Covid— ήταν «ο καπιταλισμός ξαπλωμένος στον καναπέ με τα εσώρουχά του, να λέει: “τι θα κάνεις, θα με παρατήσεις;”. Στον Ψυχρό Πόλεμο, ένας μικρός ανταγωνισμός είχε μεγάλη επίδραση — μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, αυτός ο ανταγωνισμός χάθηκε, ο καπιταλισμός σταμάτησε να προσπαθεί». Αλλά υπήρχε μια τρωτότητα στο να είσαι υπερπλούσιος εκείνες τις μέρες, επειδή είτε είχες αποκτήσει τον πλούτο σου μέσω πολιτικών ιδιωτικοποιήσεων στις ΗΠΑ ή την Ευρώπη, είτε με πιο βιαστικά, πιο κλεπτοκρατικά μέσα στα πρώην κομμουνιστικά κράτη, ήταν ξεκάθαρα δημόσιος πλούτος αυτός που είχες ιδιοποιηθεί. «Έτσι σκηνοθετούσαν αυτά τα τελετουργικά αποπλάνησης, είτε στο Νταβός είτε στο Άσπεν, είτε στο Ted, είτε στην Πρωτοβουλία Κλίντον (Clinton Global Initiative). Έλεγαν: “Θα θεραπεύσουμε τους αρρώστους και θα χρηματοδοτήσουμε τα σχολεία σας με αυτόν τον νέο και συναρπαστικό τρόπο, μην ανησυχείτε για εμάς. Μη φοβάστε τον πλούτο μας. Αυτός είναι στην πραγματικότητα ένας νέος τρόπος αναδιανομής για το δημόσιο καλό”».

Θυμάμαι έντονα εκείνον τον κόσμο: τεράστια συνέδρια όπως τα βραβεία του ιδρύματος Skoll, όπου δημοσιογράφοι δεξιώνονταν με φαγητό και κρασί παρακολουθώντας εξαιρετικά πλούσιους ανθρώπους να μοιράζουν βραβεία των 20.000 λιρών σε τοπικές πρωτοβουλίες βάσης για καθαρό νερό στην Κένυα. Για να είμαστε δίκαιοι, στην εποχή πριν και αμέσως μετά την οικονομική κατάρρευση, υπήρχαν πολλές αντίθετες φωνές σχετικά με την καπιταλιστική ευεργεσία που υποτίθεται ότι έλυνε δυσεπίλυτα προβλήματα όπως η ανισότητα. Πολλοί άνθρωποι, με την Κλάιν στην πρωτοπορία τους, επισήμαιναν ότι αυτό μύριζε απάτη. Όμως, καθώς κάναμε αυτή τη συζήτηση, η ατζέντα του πλούτου προχώρησε παραπέρα.

Κατά την πορεία προς τις προεδρικές εκλογές του 2024, στο Ξενοδοχείο Faena στο Μαϊάμι, ο Πίτερ Τιλ (Peter Thiel) φιλοξένησε συζητήσεις πάνελ με τίτλο «ο εχθρός», κατονομάζοντας τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης, τις «αρχές της προφύλαξης» και την «κοινωνική ευθύνη» ως αυτούς τους εχθρούς, κλείνοντας με ένα πάρτι μεταμφιεσμένων με θέμα τον «χορό της αποκάλυψης» (apocalypse ball). Μερικές από τις στολές, γράφουν η Κλάιν και η Τέιλορ, ήταν «ένας γιατρός ευγονικής»· ένας «Αϊτινός σεφ με ένα ματωμένο παιχνίδι-γάτα να κρέμεται από την ποδιά του [μια αναφορά στην ψευδή είδηση (hoax) του Σπρίνγκφιλντ για μετανάστες που τρώνε κατοικίδια, η οποία εξαπλώθηκε το 2024 και επαναλήφθηκε τόσο από τον Τραμπ όσο και από τον Τζ. Ντ. Βανς]· ένα ζευγάρι που φορούσε βομβητές ως περιπαικτική αναφορά στη δολοφονική επίθεση του Ισραήλ στον Λίβανο».

Ο Τιλ είναι ρητά αντιδημοκρατικός εδώ και χρόνια, έχοντας γράψει το 2009: «Δεν πιστεύω πλέον ότι η ελευθερία και η δημοκρατία είναι συμβατές». Όμως άλλοι δισεκατομμυριούχοι της τεχνολογίας έκαναν πλήρη στροφή 180 μοιρών. «Ο Τζεφ Μπέζος μετονόμασε ένα στάδιο στο Σιάτλ σε Climate Pledge Arena και απένειμε βραβεία για τη Γη», επισημαίνει η Κλάιν. Ο Ίλον Μασκ επένδυσε σε ηλεκτρικά αυτοκίνητα και κάποτε έβλεπε τον εαυτό του ως μορφή σωτήρα. «Κάθε φορά που κάποιος βρισκόταν σε κίνδυνο, ο Μασκ έσπευδε να τον σώσει: “Θα σώσω το Πουέρτο Ρίκο”, “Θα σώσω τα παιδιά που έχουν παγιδευτεί στο ορυχείο”. Έχει πλάκα να είσαι υπερήρωας, σωστά; Αλλά αν πρόκειται να είσαι υπερήρωας, θα πρέπει να σε λατρεύουν. Και οι άνθρωποι σταμάτησαν να τους λατρεύουν». Τώρα, οι κλιματικές δεσμεύσεις έχουν εκλείψει, αντικαταστημένες από έναν επιδεικτικό νιχιλισμό γύρω από την αποτροπή της κλιματικής κρίσης, σε συνδυασμό με μια αποφασιστικότητα για την κατασκευή όλο και περισσότερων κέντρων δεδομένων. «Δεν έχουμε να κάνουμε με ανόητους ανθρώπους που δεν κατανοούν την κλιματική αλλαγή», λέει η Κλάιν. «Έχουμε να κάνουμε με ανθρώπους που γνωρίζουν πολύ καθαρά τι σημαίνει να συνδέεις 35 αεριοστρόβιλους στο Μέμφις». (Σημαίνει γιγαντιαία κατανάλωση ενέργειας και νερού, καθώς και καταστροφή της ποιότητας του αέρα και του ήχου στη γύρω περιοχή, όλα αυτά για να τροφοδοτήσει ο Μασκ το Grok, το ανά διαστήματα ναζιστικό μεγάλο γλωσσικό μοντέλο του.)

Η ταχύτητα με την οποία δισεκατομμυριούχοι που προηγουμένως έκλιναν προς τους Δημοκρατικούς συντάχθηκαν πίσω από τον Τραμπ το 2024 προκάλεσε σοκ. «Δεν νομίζω ότι η φάση του Μαρκ Ζάκερμπεργκ κατά την οποία φαινόταν να νοιάζεται βαθιά για τη δημοκρατία και την κλιματική αλλαγή ήταν πραγματική», λέει η Κλάιν. «Μετενσαρκώνεται σε ό,τι είναι καλό για την επιχείρησή του. Μορφές όπως ο Τιλ και ο Μασκ, όπου υπάρχει πραγματική ιδεολογία, είναι ευκολότερο να κατανοηθούν από μορφές όπως ο Μπέζος και ο Ζάκερμπεργκ, όπου πραγματικά μοιάζει να μην υπάρχει βάθος [there’s no there there], είναι απλώς αδιάφοροι τύποι που κατέληξαν εξωφρενικά πλούσιοι». Την ενδιαφέρει φευγαλέα ποιος συνδυασμός γεγονότων δημιούργησε αυτούς τους άνδρες, πολλοί από τους οποίους σφυρηλατήθηκαν στην έκρηξη των dotcom, όταν λατρεύονταν σαν θεοί, απεικονιζόμενοι στο εξώφυλλο του περιοδικού Time σε χρυσούς θρόνους. Υπάρχει ένα στοιχείο εγωιστικής οργής, ότι απλώς δεν είμαστε αρκετά ευγνώμονες. Τελικά, ωστόσο, «ολοκληρώνουμε το βιβλίο καταλήγοντας στο ότι ο πλούτος έχει τα δικά του αποτελέσματα παραφροσύνης. Σχεδόν αναπόφευκτα σε μετατρέπει σε υπέρμαχο της ανωτερότητας, επειδή οι άνθρωποι είναι πλάσματα της αφήγησης και χρειάζεσαι μια ιστορία για να εκλογικεύσεις, γιατί εσύ; Γιατί έχεις τόσα πολλά σε μια εποχή τόσης στέρησης και ανάγκης; Και η μόνη πιθανή ιστορία που είναι διαθέσιμη είναι ότι υπάρχει κάτι σε εσένα που το δικαιολογεί».

Υπάρχει μια νέα προκλητική ποιότητα στα επιχειρήματα των υπερπλουσίων – ρητή ευγονική και ισλαμοφοβία, ωμή απόλαυση στην προοπτική ότι η ΤΝ θα εξαλείψει τις θέσεις εργασίας μας. Μοιάζει σχεδόν σαν να μας προκαλούν να επαναστατήσουμε, μόνο και μόνο για να μπορέσουν να αποδείξουν ότι η επανάσταση είναι μάταιη.

Σε αυτό, ωστόσο, η Κλάιν θα διαφωνούσε. Δεν είναι πέρα από τις συλλογικές μας δυνατότητες να οικοδομήσουμε ένα κίνημα αφοπλισμού του πλούτου ή ένα κίνημα τεχνολογικού αφοπλισμού. Επισημαίνει τους αδελφούς Πίρσον, τον Κισόν (KeShaun) και τον Τζάστιν (Justin), οι οποίοι μάχονται ενάντια στο κέντρο δεδομένων Colossus 2 του Μασκ στο Μέμφις: «ο τρόπος με τον οποίο ριζώνουν τόσο συνειδητά τον αγώνα τους στην ιστορία του κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα και του κινήματος περιβαλλοντικής δικαιοσύνης στο Μέμφις, ανατρέχοντας στους άλλοτε υποδουλωμένους ανθρώπους που έχτισαν το Μπόξταουν (Boxtown). Εδώ δολοφονήθηκε ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ (MLK), εκτελεσμένος μετά από πορεία με τους εργαζομένους καθαριότητας στο Μέμφις». Ο Κισόν Πίρσον ηγείται της οργάνωσης Memphis Community Against Pollution, η οποία είχε σημαντικές νίκες ενάντια σε πετρελαιαγωγούς, τη βιομηχανική απελευθέρωση καρκινογόνων χημικών, και τώρα κινητοποιείται ενάντια στα κέντρα δεδομένων. Ο Τζάστιν θέτει υποψηφιότητα για το Κογκρέσο.

Στο End Times Fascism, η Κλάιν και η Τέιλορ αναδεικνύουν την έννοια «jetztzeit» του Βάλτερ Μπένγιαμιν (Walter Benjamin), κυριολεκτικά «τωρινός χρόνος», μια στιγμή τόσο έγκυο από το πνεύμα και τον επείγοντα χαρακτήρα της επανάστασης που συγκεντρώνει την ενέργεια όλων των κινημάτων που προηγήθηκαν. Και πάλι, είναι ποιητικό, αλλά είναι επίσης κυριολεκτικό, παρατηρήσιμο. Αν θέλουμε να αντιταχθούμε σε αυτό το νέο φασιστικό στέλεχος, πρέπει πραγματικά να κινηθούμε γρήγορα. «Δεν συνηθίζω να χρησιμοποιώ αυτή τη γλώσσα, προσπαθώ να είμαι συγκρατημένη, αλλά νομίζω ότι έχω κερδίσει το δικαίωμα να κλιμακώσω», αναφέρει. «Στη στιγμή στην οποία βρισκόμαστε, οι άνθρωποι είναι πραγματικά εξοργισμένοι, και όσο εξοργισμένος κι αν είσαι, δεν είναι αρκετό. Επειδή υπάρχει κάτι τόσο βαθύ στο να μην πιστεύεις πια στο μέλλον, στο να μην βλέπεις καμία αξία στο κοινό μας σπίτι, στον φυσικό κόσμο. Είναι προδότες της δημιουργίας».

Η Κλάιν δεν έχει έλλειψη λόγων για να αγωνιστεί. «Έχω κάνει την επιλογή να ζω πολύ κοντά στη φύση σε ένα αρκετά άγριο μέρος της Βρετανικής Κολομβίας», λέει. «Σε μια σκοτεινή νύχτα, είναι ένα πέπλο από αστέρια. Και τώρα βλέπουμε τόσα πολλά από αυτά που αποκαλώ τα διαστημικά ζουζούνια του Ίλον [δορυφόροι Starlink] απλώς να σέρνονται στον ουρανό. Θέλει να τα εκατονταπλασιάσει. Ποιος είπε ότι μπορεί; Ποιος του έδωσε αυτό το δικαίωμα; Αυτό είναι ένα σημείο όπου βρίσκω τον θυμό μου. Εξοργίζομαι πραγματικά για τα αστέρια. Εξοργίζομαι πραγματικά για τις όρκες. Εξοργίζομαι πραγματικά για τη Γάζα. Άλλοι άνθρωποι θα βρουν τον θυμό τους κάπου αλλού. Πρέπει να βρούμε τους τόπους της βαθύτερης αγάπης μας και να πολεμήσουμε με όλη μας τη δύναμη».