Ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ανέλαβε την πιο επικίνδυνη θέση στον κόσμο, καθώς δεν είναι σαφές για πόσο καιρό θα μπορέσει να παραμείνει στην εξουσία.
Από τη μία, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ τον έχει ήδη χαρακτηρίσει «απαράδεκτη» επιλογή σημειώνοντας ότι θέλει «κάποιον που θα φέρει αρμονία και ειρήνη στο Ιράν» ενώ το Ισραήλ έχει διαμηνύσει ότι όποιος εκλεγεί ανώτατος ηγέτης της χώρας αποτελεί στόχο του.
Τι σημαίνει η εκλογή του
Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ θεωρείτο πως ήταν ανάμεσα στους πιθανούς υποψηφίους για να διαδεχθεί τον πατέρα του πολύ πριν από την έναρξη των επιθέσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν.
Το γεγονός ότι αναλαμβάνει την θέση μετά τον θάνατο του πατέρα του στις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις υποδηλώνει ότι έχει και προσωπικό κίνητρο να μην ακολουθήσει τις εντολές της Αμερικής ή να υποχωρήσει με οποιονδήποτε τρόπο. Αυτό φαίνεται να είναι και το μήνυμα ανυπακοής που θέλησε να στείλει η συνέλευση των «σοφών» του Ιράν με την επιλογή της.
Η εκλογή του συνιστά μια νίκη για τις σκληροπυρηνικές πλευρές έναντι των πιο ρεαλιστικών προσωπικοτήτων εντός του καθεστώτος, όπως σχολιάζουν οι αναλυτές του Ινστιτούτου για τη Μελέτη του Πολέμου (ISW) προσθέτοντας ότι πολλοί ήθελαν να αποφασιστεί γρήγορα ο νέος ανώτατος ηγέτης προκειμένου, εν μέρει, να δυσκολέψει όσους αντιδρούσαν στην υποψηφιότητα του Μοτζτάμπα και να περιοριστεί ο χρόνος που είχαν ώστε να πείσουν και άλλους να αντιταχθούν στον στην υποψηφιότητά του.
Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ είναι και ο ίδιος σκληροπυρηνικός, σημειώνουν οι αναλυτές που εκτιμούν ότι πιθανότατα θα ακολουθήσει παρόμοιες πολιτικές με αυτές του πατέρα του, τόσο στα εγχώρια πράγματα όσο και στα εκτός.
Οι προκλήσεις
Ωστόσο, καλείται να αντιμετωπίσει μια σειρά προκλήσεων, όπως η προσπάθεια να εδραιώσει τη νομιμότητά του και η προσπάθεια να κερδίσει την υποστήριξη διαφόρων φατριών του καθεστώτος. Στην προσπάθειά του να εδραιώσει τη θέση του, θα βρει εμπόδιο το γεγονός ότι δεν είναι αγιατολάχ, πράγμα που σημαίνει ότι δεν έχει θρησκευτική εξουσία.
Πιο αναλυτικά, οι προκλήσεις που θα κληθεί να αντιμετωπίσει:
- Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ είναι ένας κληρικός μεσαίου επιπέδου, όπως ήταν ο πατέρας του όταν ανέλαβε τη θέση, γεγονός που έχει καταστήσει αμφιλεγόμενη την υποψηφιότητά του. Ως αποτέλεσμα, υπάρχουν εξέχοντες κληρικοί που έχουν αμφισβητήσει δημόσια τα διαπιστευτήρια του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
- Πιθανότατα θα αντιμετωπίσει επίσης έντονη κριτική υπό το επιχείρημα ότι η Ισλαμική Δημοκρατία μετατρέπεται σε μοναρχία με κληρονομική διαδοχή, ιδίως επειδή ο Αλί Χαμενεΐ φέρεται να είχε αντιταχθεί στην κληρονομική διαδοχή.
- Θα πρέπει επιπλέον να αντιμετωπίσει ένα πολύ κατακερματισμένο καθεστώς και να προσπαθήσει να φανεί ενωτικός και να κερδίσει την υποστήριξη διαφόρων παρατάξεων σε μια στιγμή που το καθεστώς αντιμετωπίζει πρωτοφανή εσωτερική και εξωτερική πίεση.
Σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με δημοσιεύματα, οι Φρουροί της Επανάστασης πίεσαν ιδιαίτερα για την επιλογή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
Αν και δεν είναι σαφές ποιες συγκεκριμένες παρατάξεις εντός των Φρουρών της Επανάστασης υποστηρίζουν τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, η υποστήριξη αυτή θα μπορούσε να μετριάσει ορισμένες από τις προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει, εκτιμούν οι αναλυτές του ISW.
Πάντως, κατά την Telegraph, όλα θα κριθούν από το κατά πόσο θα έχει την στήριξη των απλών Ιρανών. «Εάν η μεταβίβαση της εξουσίας πραγματοποιηθεί χωρίς να προκληθεί λαϊκή εξέγερση, τότε το αποτέλεσμα του πολέμου μπορεί να είναι ότι το καθεστώς του Ιράν θα επιβιώσει υπό μια ακόμη πιο ακραία και ακλόνητη ηγεσία που θα μπορούσε, για παράδειγμα, να αποφασίσει ότι μόνο ένα πυρηνικό όπλο θα διασφάλιζε την παραμονή του στην εξουσία», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Όπως και να έχει, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ βγήκε από τις σκιές όπου δρούσε μέχρι τώρα. Το γεγονός ότι ο διορίστηκε νέος ανώτατος ηγέτης εγείρει την πιθανότητα να δολοφονηθεί και ο ίδιος. Αλλά αυτή η απόφαση τερματίζει επίσης ένα εννιάήμερο κενό εξουσίας που δημιουργήθηκε από τη δολοφονία του πατέρα του. Και ο νέος ηγέτης θεωρείται βέβαιο ότι δεν θα έχει άλλη σκέψη από το να αψηφήσει τον Ντόναλντ Τραμπ.



