Την ανάγκη ανάπτυξης δημόσιας σιδηροδρομικής υποδομής στην Κρήτη με σύγχρονες οικολογικές και κοινωνικές προδιαγραφές επαναφέρει η Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων, με αφορμή τα πρόσφατα δημοσιεύματα για μέσο σταθερής τροχιάς στο νησί. Η περιβαλλοντική οργάνωση υπενθυμίζει ότι η θέση αυτή αποτελεί σταθερή της επιλογή ήδη από το 2007.

«Η Κρήτη δεν μπορεί να πορεύεται στον 21ο αιώνα βασισμένη αποκλειστικά στην οδική μετακίνηση», αναφέρει χαρακτηριστικά η Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων, επισημαίνοντας ότι το τρένο θα έπρεπε να συμπεριληφθεί στο σχεδιασμό του Βόρειου Οδικού Άξονα.

Περιβαλλοντικά οφέλη της ηλεκτροκίνησης

Σύμφωνα με το δελτίο Τύπου, ένα σύγχρονο, ηλεκτροκίνητο τρένο μπορεί να μειώσει σημαντικά τις εκπομπές CO₂, οξειδίων του αζώτου (NOx) και αιωρούμενων σωματιδίων (PM₂.₅ και PM₁₀), συγκριτικά με τα Ι.Χ. και τα βαρέα οχήματα, ιδίως σε πλήρως ηλεκτροκίνητο και υψηλής πληρότητας δίκτυο.

Η Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων επικαλείται στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, σύμφωνα με τα οποία οι σιδηροδρομικές μεταφορές στην Ευρώπη εκπέμπουν έως και 70-80% λιγότερο CO₂ ανά επιβάτη-χιλιόμετρο σε σχέση με το ιδιωτικό αυτοκίνητο, ανάλογα με το ενεργειακό μίγμα και τον βαθμό πληρότητας. Το περιβαλλοντικό όφελος ενισχύεται περαιτέρω όταν η ηλεκτροκίνηση συνδυάζεται με παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.

Διεθνής εμπειρία: Η νησιωτικότητα δεν αποτελεί εμπόδιο

Η περιβαλλοντική οργάνωση επισημαίνει ότι η διεθνής εμπειρία από ευρωπαϊκά νησιά καταδεικνύει ότι η νησιωτικότητα δεν αποτελεί εμπόδιο για την ανάπτυξη σιδηροδρομικών δικτύων:

• Στη Μαγιόρκα λειτουργεί περιφερειακό σιδηροδρομικό δίκτυο που αποσυμφορεί βασικούς οδικούς άξονες.
• Στη Σαρδηνία και στη Σικελία αναπτύσσονται εκτεταμένα δίκτυα με σταδιακή ηλεκτροκίνηση βασικών γραμμών και σύνδεση λιμένων και αεροδρομίων, ενισχύοντας την περιφερειακή συνοχή.
• Στην Κορσική, το τρένο (Chemins de fer de la Corse) διασχίζει ορεινό ανάγλυφο, αποδεικνύοντας ότι ακόμη και γεωμορφολογικά σύνθετες νησιωτικές περιοχές μπορούν να υποστηρίξουν λειτουργικές σιδηροδρομικές λύσεις.

«Τα παραδείγματα αυτά δείχνουν ότι νησιωτικές περιφέρειες αντίστοιχου ή μικρότερου μεγέθους έχουν αναπτύξει βιώσιμα συστήματα σταθερής τροχιάς», αναφέρει η Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων.

Κρίσιμες παράμετροι σχεδιασμού

Στη δημόσια συζήτηση πρέπει να ενταχθούν, σύμφωνα με την οργάνωση, και οι ακόλουθες παράμετροι:

• Η μείωση της κατάτμησης των οικοσυστημάτων μέσω ορθού χωροταξικού σχεδιασμού, με πράσινες διαβάσεις πανίδας.
• Η δυνατότητα δημιουργίας «πράσινων διαδρόμων» κατά μήκος της γραμμής, με δενδροφυτεύσεις και ήπιες παρεμβάσεις.
• Η ενίσχυση της ανθεκτικότητας έναντι της κλιματικής κρίσης, με υποδομές σχεδιασμένες για ακραία καιρικά φαινόμενα.

Ασφάλεια και τεχνολογικά πρότυπα

Η ασφάλεια αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση για την Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων. Τα ευρωπαϊκά πρότυπα σηματοδότησης, όπως το European Rail Traffic Management System (ERTMS), με αυτόματο έλεγχο ταχύτητας και προηγμένα συστήματα επιτήρησης, θωρακίζουν τη λειτουργική αξιοπιστία.

Το όραμα για ένα ολοκληρωμένο δημόσιο σύστημα μεταφορών

Η Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων καταλήγει ότι η Κρήτη χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο, διαλειτουργικό δημόσιο σύστημα μεταφορών που θα συνδέει πόλεις, λιμάνια και αεροδρόμια, σε συνεργασία με μέσα μαζικής μεταφοράς μηδενικών ρύπων, αναβαθμίζοντας ουσιαστικά την ποιότητα ζωής κατοίκων και επισκεπτών.