Με κεντρικό άξονα τη σάτιρα απέναντι στην οικονομική ασφυξία και την εργασιακή επισφάλεια, η μουσική συλλογικότητα Yar Aman πραγματοποίησε το Σάββατο, 14 Φεβρουαρίου 2026, μια εναλλακτική αποκριάτικη γιορτή στην πλατεία Σπλάντζιας, μακριά από θεσμικές χρηματοδοτήσεις.

Σε μια περίοδο που το κόστος διαβίωσης και η εργασιακή εντατικοποίηση κυριαρχούν στον δημόσιο διάλογο, το αυτοοργανωμένο καρναβάλι των Χανίων επέλεξε να δώσει έναν έντονα πολιτικό και κοινωνικό χαρακτήρα στις φετινές εκδηλώσεις. Υπό τον γενικό τίτλο «Στης Ακρίβειας τον Καιρό», η συλλογικότητα Yar Aman οργάνωσε μια γιορτή που, σύμφωνα με τους διοργανωτές, δεν αποτελεί απλώς ένα ψυχαγωγικό δρώμενο, αλλά μια πράξη αμφισβήτησης των κυρίαρχων εξουσιαστικών δομών και διεκδίκησης του δημόσιου χώρου.

Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν το μεσημέρι του Σαββάτου από την ιστορική πλατεία Σπλάντζιας, η οποία αποτέλεσε το σημείο εκκίνησης για την καθιερωμένη καρναβαλική πορεία («γύρα»). Η πορεία διέσχισε τους δρόμους της πόλης με παραδοσιακά αποκριάτικα τραγούδια από διάφορες περιοχές της Ελλάδας, ενώ ενδιάμεσες στάσεις για χορό κράτησαν ζωντανό τον παλμό της εκδήλωσης.

Η Φιλοσοφία της Συλλογικότητας Yar Aman

Η ομάδα Yar Aman, η οποία δραστηριοποιείται στα Χανιά από το 2013, αποτελεί μια ανοιχτή μουσική συλλογικότητα με επίκεντρο την παραδοσιακή μουσική της Ελλάδας, των Βαλκανίων και της Ανατολικής Μεσογείου. Η λειτουργία της βασίζεται σε οριζόντιες διαδικασίες, με ελεύθερη συμμετοχή και λήψη αποφάσεων μέσω μηνιαίων συνελεύσεων. Η συλλογικότητα στεγάζεται στο «Κοινωνικό Στέκι-Στέκι Μεταναστών» και υποστηρίζει ενεργά τις δράσεις του.

Οι διοργανωτές υπογραμμίζουν με έμφαση ότι το καρναβάλι τους δεν σχετίζεται με τον Δήμο Χανίων, την Περιφέρεια Κρήτης ή άλλους θεσμικούς φορείς. «Δεν χρηματοδοτείται και δεν συνδιοργανώνεται με κανέναν εξουσιαστικό θεσμό», αναφέρουν χαρακτηριστικά, προτάσσοντας το μοντέλο της αυτοοργάνωσης και της αλληλεγγύης.

Το φετινό θέμα αναδεικνύει τις πιεστικές κοινωνικές συνθήκες που επικρατούν στην αυγή του 2026. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η συλλογικότητα:

• Οικονομική Κρίση: Το 26,9% του πληθυσμού (περίπου 2,7 εκατ. άνθρωποι) βρίσκεται κάτω από το όριο της φτώχειας.

• Εργασιακά Δικαιώματα: Η θεσμοθέτηση του 13ωρου ημερήσιου χρόνου εργασίας και ο απολογισμός των 201 εργατικών δυστυχημάτων το 2025 καταγγέλλονται ως σημεία υποτίμησης της ανθρώπινης ζωής.

• Υποβάθμιση Δημοσίων Αγαθών: Η υποχρηματοδότηση της υγείας, της παιδείας και των υπηρεσιών ψυχικής υγείας (όπως το ΚΕΘΕΑ) τίθεται στο στόχαστρο της κριτικής.

• Στεγαστική Κρίση: Ειδικά για τα Χανιά, επισημαίνεται το πρόβλημα του εξευγενισμού (gentrification) και της ακραίας τουριστικής εκμετάλλευσης που εκτοπίζει τους μόνιμους κατοίκους.

Για τους συμμετέχοντες, το καρναβάλι λειτουργεί ως μια ιστορική μορφή λαϊκής κριτικής. Μέσω του σαρκασμού και της σάτιρας, οι κοινωνικές ιεραρχίες αναστέλλονται προσωρινά, επιτρέποντας στους πολίτες να πάρουν τον λόγο στον δημόσιο χώρο. Η κατάληψη της πλατείας για τη γιορτή αποτελεί μια συμβολική και ουσιαστική διεκδίκηση ελευθερίας απέναντι σε ένα μοντέλο που, κατά τη συλλογικότητα, προκρίνει το κέρδος εις βάρος των κοινωνικών αναγκών.

Ακολουθεί ανακοίνωση της μουσικής συλλογικότητας:

Στης Ακρίβειας τον καιρό…

Το Yar Aman είναι μια αυτοοργανωμένη ανοιχτή μουσική συλλογικότητα που λειτουργεί στην πόλη των Χανίων από το 2013. Ασχολείται με την παραδοσιακή μουσική της Ελλάδας, των Βαλκανίων και της ευρύτερης Ανατολικής Μεσογείου. Η συμμετοχή στην ομάδα είναι ελεύθερη, ανεξαρτήτως γνωστικού επιπέδου και μουσικής καταβολής, ισότιμη και χωρίς χρηματικές αξιώσεις. Πυλώνας της λειτουργίας της ομάδας είναι το εβδομαδιαίο μάθημα ελεύθερης πρόσβασης και οι αποφάσεις λαμβάνονται από τη μηνιαία συνέλευση της συλλογικότητας. Στα πλαίσια της ομάδας λειτουργεί παιδικό τμήμα εκμάθησης μουσικής βασιζόμενο σε αρχές ελευθεριακής εκπαίδευσης. Η συλλογικότητα των Yar Aman με όχημα τη μουσική και την τέχνη παρεμβαίνει με τις μουσικές της δράσεις, τις εκδηλώσεις της και την ίδια της την ύπαρξη στην κοινωνική κατάσταση της περιοχής και της εποχής. Στεγάζεται, κάθε Πέμπτη απόγευμα, στο Κοινωνικό Στέκι-Στέκι Μεταναστών και υποστηρίζει ενεργά τις δράσεις του.

Το καρναβάλι των Yar Aman είναι αυτο-οργανωμένο, στήνεται από τους ανθρώπους της ομάδας, συλλογικά και από τα κάτω, σε συνεργασία με κοινωνικούς χώρους/ομάδες της πόλης στο πλαίσιο της αλληλεγγύης και της ελεύθερης έκφρασης. Είναι σημαντικό να ειπωθεί καθαρά ότι το καρναβάλι μας δεν έχει καμία σχέση και δεν αποτελεί εκδήλωση του Δήμου Χανίων, της Περιφέρεια Κρήτης ή οποιουδήποτε άλλου φορέα/αρχής. Δεν χρηματοδοτείται, δεν συνδιοργανώνεται και δε σχετίζεται με κανέναν εξουσιαστικό θεσμό. Είναι ένα γλέντι, ανοιχτό, συλλογικό και ανατρεπτικό, με έμφαση στη γιορτή χωρίς απαγορεύσεις, χωρίς υποδείξεις, χωρίς περιορισμούς, με τα δικά του μέσα, τους δικούς του ρυθμούς και τους δικούς του κανόνες.

Η θεματολογία του φετινού αυτο-οργανωμένου καρναβαλιού αντλεί έμπνευση από τα κοινωνικά σημεία των καιρών όπου συνοψίζεται στον τίτλο «Στης Ακρίβειας τον Καιρό».

Η ακρίβεια αποτελεί ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα της σημερινής κοινωνίας μιας και το κόστος ζωής σε βασικά αγαθά, ενοίκια, θεάματα έχει εκτοξευθεί. Η ζωή μας έχει παραδοθεί σε καρτέλ μεσαζόντων πάσης φύσεως, τα οποία με την ανοχή/συνεργασία της κυβέρνησης αισχροκερδούν τόσο εις βάρος των παραγωγών όσο και των καταναλωτών. Από την άλλη πλευρά, οι μισθοί στην Ελλάδα έχουν την χαμηλότερη αγοραστική δύναμη στην Ευρώπη και δεν φτάνουν ούτε για τα βασικά. Περίπου 2.7 εκατ. άνθρωποι (26.9% του πληθυσμού) βρίσκονται κάτω από όριο της φτώχειας¹.

Οι ήδη δυσμενείς εργασιακές συνθήκες επιδεινώνονται διαρκώς, με την εντεινόμενη εντατικοποίηση, τα ελαστικά ωράρια και την υποτίμηση της ανθρώπινης ζωής. Επισφράγισμα αυτού είναι η πρόσφατη θεσμοθέτηση του ημερήσιου 13ωρου χρόνου εργασίας, η οποία θα οδηγήσει σε μία κοινωνία ανθρώπων-μηχανών παραγωγής που θα ζουν μόνο για να δουλεύουν. Η εξάντληση των εργαζομένων κι οι εργοδοτικές αυθαιρεσίες είχαν ως αποτέλεσμα έναν θλιβερό απολογισμό 201 εργατικών δυστυχημάτων το 2025, τα οποία -κατά πως φαίνεται- θα έχουν αύξουσα πορεία. Ήδη από τον πρώτο μήνα του 2026 έχουμε δυστυχώς 14 νεκρούς εργάτες/-τριες² και τον πρόσφατο θάνατο των 5 εργατριών στο εργοστάσιο ΒΙΟΛΑΝΤΑ. Το κράτος όχι μόνο δεν προστατεύει, ούτε μεριμνά για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας, αλλά, αντιθέτως, διώκει με νομικές οδούς την όποια συνδικαλιστική δράση από τους χώρους εργασίας, ενώ παράλληλα οι απεργίες κηρύσσονται συστηματικά παράνομες, ως τρόπος εκφοβισμού και καταστολής των εργαζομένων.

Η υγεία, η παιδεία και εν γένει τα δημόσια αγαθά (ρεύμα, νερό, τηλεπικοινωνίες) υποχρηματοδοτούνται και παραδίδονται σε ιδιώτες που με κυβερνητικές πλάτες καθιστούν ανέφικτη τη δημόσια και καθολική πρόσβαση σε αυτά. Το δικαίωμα στην δωρεάν εκπαίδευση απειλείται και από τις συνεχείς προσπάθειες ίδρυσης ιδιωτικών πανεπιστημίων, κάνοντας την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση δυσπρόσιτη. Στην ίδια κατεύθυνση κι ο τομέας της μέριμνας: τα νοσοκομεία είναι αυτοχρηματοδοτούμενα και υποστελεχωμένα ώστε σκόπιμα να οδηγούμαστε σε ιδιωτικές υπηρεσίες υγείας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο κρίσιμος τομέας της ψυχικής υγείας, όπου οι δημόσιες δομές κλείνουν (π.χ. ΚΕΘΕΑ) αφήνοντας χιλιάδες ανθρώπους χωρίς στήριξη.

Από την άλλη, ο τουρισμός, τον οποίο συστηματικά προβάλλουν ως τη βαριά βιομηχανία της χώρας, λειτουργεί με έναν παρασιτικό τρόπο από μεγαλοεπενδυτές από Ελλάδα και τα υπερστρατιωτικοποιημένα κράτη (π.χ. Ισραήλ, ΗΠΑ). Η βιομηχανική ανάπτυξη του τουρισμού, όχι μόνο δεν ωφελεί την κοινωνία, αλλά σπαταλά τους φυσικούς πόρους του τόπου καταστρέφοντας το φυσικό περιβάλλον και τον κοινωνικό ιστό. Συγκεκριμένα, με τη ραγδαία εξάπλωση των τουριστικών καταλυμάτων, οι ντόπιοι εκτοπίζονται κι οι γειτονιές ερημώνουν το χειμώνα. Ειδικά στα Χανιά, υπάρχει σοβαρή στεγαστική κρίση με δυσεύρετα και πολύ ακριβά σπίτια λόγω του εξευγενισμού (gentrification) και της ακραίας τουριστικής εκμετάλλευσης της πόλης.

Μέσα σ’ όλα αυτά παρακολουθούμε το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και την άρνηση της κυβέρνησης να προμηθευτεί εμβόλια για την ευλογιά των αιγοπροβάτων (500.000 θανατωμένα ζώα). Επιπρόσθετα, η υπογραφή της ευρωπαϊκής εμπορικής συμφωνίας με τον οργανισμό Mercosur, προκαλεί συντριπτικό πλήγμα στον πρωτογενή τομέα της χώρας. Υπό το βάρος αυτών των απαράδεκτων πολιτικών επιλογών, οι αγρότες και παραγωγοί αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις αγροτικές τους δραστηριότητες. Έτσι, η διατροφή μας απομακρύνεται από τα αγνά τοπικά προϊόντα και εξαρτάται όλο και περισσότερο σε εισαγόμενα τρόφιμα με αδιαφανείς υγειονομικούς ελέγχους και πληθώρα επικίνδυνων φυτοφαρμάκων που σχετίζονται με την αύξηση των καρκίνων. Η υγεία μας παίζεται στο περιθώριο του κέρδους ενός ανεξέλεγκτου οικονομικού μοντέλου.

Η κρατική απάντηση σε όλα αυτά δεν είναι άλλη από την εφαρμογή του δόγματος του νόμου και της τάξης. Βλέπουμε επιλεκτικά πολύ αυστηρές ποινές, διευρυνόμενη ποινικοποίηση/καταστολή κάθε κοινωνικοπολιτικής δράσης της δημόσιας ζωής. Όλα αυτά δεν είναι τυχαία αλλά απορρέουν και καθορίζονται από ένα κυρίαρχο καπιταλιστικό μοντέλο.

Το καρναβάλι μέσω της σάτιρας λειτουργεί ως πράξη αμφισβήτησης, απέναντι σε μία εξουσία που ευθύνεται για τα κοινωνικά και οικονομικά αδιέξοδα που βιώνουμε. Ο βασιλιάς καρνάβαλος ανέκαθεν σάρκαζε τη γελοιότητα και την ανικανότητα της αυταρχικής εξουσίας. Μέσω αυτού, του σαρκασμού, οι άνθρωποι αναστέλλουν τις κοινωνικές ιεραρχίες, παίρνουν το λόγο και ασκούν δημόσια λαϊκή κριτική. Κάπως έτσι, η κοινωνική δράση στον ανοιχτό δημόσιο χώρο μιας πλατείας που συνήθως ελέγχεται από το κράτος και την αστυνομία, είναι μια πράξη διεκδίκησης δημόσιου χώρου, λόγου και ελευθερίας.

-Yar aman, Φεβρουάριος 2026