Μηδενική απορρόφηση παρουσιάζει το πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2025» και ενώ όλα τα έργα αλλά και οι πληρωμές θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τέλος Μαΐου 2026, καθώς το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Το θέμα θεωρείται άκρως σοβαρό, με το ΤΕΕ και παράγοντες της αγοράς να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την απώλεια ευρωπαϊκών πόρων που συνδέονται άμεσα με την ανακούφιση των οικογενειακών προϋπολογισμών από το υψηλό κόστος ενέργειας.

«Εξοικονομώ 2025»

Αν και η προθεσμία υποβολής αιτήσεων έληξε στις 13 Απριλίου 2025, σχεδόν ένα χρόνο μετά, το πρόγραμμα για την ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών με προϋπολογισμό 434 εκατομμύρια ευρώ και πρόβλεψη για 15.720 ωφελούμενους – εκ των οποίων 3.144 ευάλωτα νοικοκυριά -, δεν έχει ακόμη ξεκινήσει, με αποτέλεσμα να υπάρχει μηδενική απορρόφηση.

Στο πρόγραμμα, όπως επισημαίνουν στο topontiki.gr άνθρωποι που γνωρίζουν καλά πρόσωπα και πράγματα, γίνεται ένα απίστευτο αλαλούμ, καθώς οι δικαιούχοι έχουν μόλις 2,5 μήνες στη διάθεσή τους για την ολοκλήρωση των έργων ενεργειακής αναβάθμισης, την ίδια ώρα που η καταληκτική ημερομηνία για την έκδοση αποφάσεων υπαγωγής δικαιούχων στο «Εξοικονομώ 2025» μεταφέρθηκε έως το τέλος Μαρτίου 2026.

Αυτό σημαίνει ότι οι αιτήσεις έληξαν στις 13 Απριλίου 2025, η έκδοση υπαγωγής δικαιούχων μεταφέρθηκε μέχρι το τέλος Μαρτίου 2026 και η ολοκλήρωση των έργων και των πληρωμών πρέπει να γίνει μέχρι το τέλος Μαΐου 2026!

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο πρόεδρος του ΤΕΕ, Νίκος Στασινός, σε εκδήλωση στο Ζάππειο για τα ενεργειακά έργα που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για το «Εξοικονομώ 2025», επισημαίνοντας ότι δεν θεωρεί πιθανό να απορροφηθούν όλες οι αιτήσεις και οι πόροι του προγράμματος.

«Εξοικονομώ 2023»

Να σημειωθεί ότι παράταση δόθηκε μέχρι το τέλος Απριλίου 2026 και για το «Εξοικονομώ 2023». Από τον συνολικό προϋπολογισμό του προγράμματος, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, έχει απορροφηθεί το 73% των 522 εκατ. ευρώ – υπολογίζεται και η δεύτερη φάση με προϋπολογισμό 110 εκατ. ευρώ για τα ευάλωτα νοικοκυριά, – δηλαδή, πάνω από 381 εκατομμύρια ευρώ.

Σύμφωνα με πληροφορίες που έχει στη διάθεσή του το toponitki.gr, από τον προϋπολογισμό του «Εξοικονομώ 2023» έχει πληρωθεί το 20% των δικαιούχων, σε έλεγχο πληρωμής βρίσκεται το 23% και ένα 19% έχει κάνει δήλωση ολοκλήρωσης του φυσικού αντικειμένου και μπαίνει σε διαδικασία ελέγχου και πληρωμής.

Τα εμπόδια

Ο Νίκος Στασινός στην εκδήλωση στο Ζάππειο, πρότεινε να υιοθετηθεί ένας σταθερός οδηγός για τα προγράμματα «Εξοικονομώ» έως το 2030, ώστε να υπάρχει μεγαλύτερη συνέχεια στον σχεδιασμό τους και να αποφεύγονται οι συχνές αλλαγές που δημιουργούν δυσκολίες στην εφαρμογή των προγραμμάτων.

Μια ακόμα πρόταση που έκανε ο πρόεδρος του ΤΕΕ είναι να είναι ανοικτό διαρκώς το σύστημα υποβολής αιτήσεων, έτσι ώστε όταν υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι να κατευθύνονται άμεσα σε προγράμματα εξοικονόμησης.

Το ΤΕΕ επισημαίνει ότι η λογική σχεδιασμού των προγραμμάτων «Εξοικονομώ» είναι σωστή, όμως, σοβαρά εμπόδια για τους πολίτες και μηχανικούς δημιουργούν η ανεπαρκής διαχείριση, η έλλειψη επαρκούς χρηματοδότησης και η δυσλειτουργία της ψηφιακής πλατφόρμας.

Παράλληλα, οι καθυστερήσεις στις πληρωμές και οι συνεχείς τροποποιήσεις του οδηγού και των διαδικασιών του προγραμμάτων «Εξοικονομώ», προκαλούν σημαντική οικονομική επισφάλεια, ενώ χαρακτηρίζει χρονοβόρους και αναποτελεσματικούς τους ελέγχους.

Οι προτάσεις που έχει καταθέσει αφορούν, μεταξύ άλλων, στην απλοποίηση των διαδικασιών και τυποποίηση δικαιολογητικών, την αυστηρή εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για καθυστερήσεις πληρωμών, αναβάθμιση της ψηφιακής πλατφόρμας και δεσμευτικές προθεσμίες για τους ελέγχους.

topontiki.gr