Η επίσημη είσοδος της Μαρίας Καρυστιανού στην ενεργό πολιτική σκηνή μέσω της ίδρυσης του κινήματος «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» σηματοδοτεί μια νέα παράμετρο στο εγχώριο πολιτικό ανάγλυφο, με τις πρώτες δημοσκοπήσεις να καταγράφουν ήδη αξιοσημείωτα ποσοστά αποδοχής. Σε εκτενή συνέντευξη που παραχώρησε στον δημοσιογράφο Πέτρο Κουσουλό, η κ. Καρυστιανού ανέλυσε την πολιτική ταυτότητα του φορέα της, παρουσίασε τις προγραμματικές θέσεις για την οικονομία, το μεταναστευτικό και τη δικαιοσύνη, ενώ απάντησε με στοιχεία στις επικρίσεις περί των οικονομικών πόρων της πρώτης δημόσιας εκδήλωσης του κινήματος. Παράλληλα, έθεσε σαφείς διαχωριστικές γραμμές απέναντι στο υφιστάμενο κοινοβουλευτικό σύστημα, αποκλείοντας κάθε ενδεχόμενο συνεργασίας με παραδοσιακούς πολιτικούς σχηματισμούς.

Η μετάβαση από το πεδίο της διαμαρτυρίας στην οργανωμένη πολιτική

Η απόφαση για τη συγκρότηση ενός αυτόνομου πολιτικού φορέα υπήρξε, σύμφωνα με την κ. Καρυστιανού, αποτέλεσμα της διαπίστωσης ότι οι θεσμικές δικλείδες για την απονομή δικαιοσύνης στην υπόθεση του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών εμφάνισαν σοβαρά ελλείμματα. Η ίδια εξήγησε ότι η μετακίνησή της στην ενεργό πολιτική δεν αποτελεί απομάκρυνση από τον αρχικό της στόχο, αλλά μια αναγκαία αλλαγή επιπέδου δράσης.

Περιγράφοντας τα κίνητρά της, η πρόεδρος του κινήματος δήλωσε:

«Εγώ βγήκα στους δρόμους και παραμένω σε αυτούς με βασικό σκοπό τη δικαίωση της κόρης μου. Στην πορεία, όμως, συνειδητοποίησα ότι αυτό δεν μπορεί να αφορά μόνο τα Τέμπη και μόνο τη δική μου υπόθεση. Το ζήτημα της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, η λειτουργία ενός κράτους δικαίου και η ασφάλεια στις μεταφορές μάς αφορούν όλους. […] Άφησα την “εξέδρα” από την οποία φώναζα και κατέβηκα κάτω στο πεδίο για να δώσω τον αγώνα μου από μέσα.»

Η κ. Καρυστιανού προσδιόρισε τη χρονική στιγμή της οριστικής της απόφασης γύρω στον Οκτώβριο με Νοέμβριο, έπειτα από τις διαπιστώσεις της σχετικά με τις διαδικασίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Η εξέλιξη αυτή, όπως σημείωσε, ενεργοποίησε το «πατριωτικό της φιλότιμο», οδηγώντας την στο συμπέρασμα ότι η χώρα οφείλει να επιλύει τα προβλήματά της εσωτερικά και να λειτουργεί σωστά, χωρίς να αναζητείται διαρκώς δικαίωση στο εξωτερικό. Αναφορικά με τις εσωτερικές της διεργασίες, αποκάλυψε πως η αρχική συζήτηση έγινε πνευματικά με την αποβιώσασα κόρη της, Μάρθη, ενώ ο γιος της εξέφρασε αρχικά επιφυλάξεις, φοβούμενος τις αντιδράσεις της κοινής γνώμης και τις κατηγορίες περί σκοπιμότητας, τις οποίες η ίδια απέρριψε.

Πολιτική ταυτότητα, δημοσκοπικά δεδομένα και κοινωνική σύνθεση

Απαντώντας στο θεωρητικό ερώτημα εάν το κίνημα θα υπήρχε σε περίπτωση που είχε αποδοθεί άμεση δικαιοσύνη για τα Τέμπη, η κ. Καρυστιανού διευκρίνισε ότι υπό κανονικές συνθήκες η ίδια θα βρισκόταν στο ιατρείο της στη Θεσσαλονίκη. Ωστόσο, υποστήριξε ότι οι δυσλειτουργίες που παρατηρούνται σε οργανισμούς όπως ο ΟΠΕΚΕΠΕ ή στη διαχείριση του Ταμείου Ανάκαμψης επιβεβαιώνουν την απουσία κράτους δικαίου, το οποίο αποτελεί και το κύριο όραμα του φορέα της. Σχετικά με το προσωπικό της παρελθόν, δήλωσε ότι ήταν πάντα πολιτικοποιημένη, αλλά λόγω της απογοήτευσης που ένιωθε από τη στάση των κομμάτων, το τελευταίο διάστημα είχε επιλέξει την αποχή από τις κάλπες.

Σχολιάζοντας τις δημοσκοπήσεις που φέρνουν το κίνημα στην τρίτη ή τέταρτη θέση, η κ. Καρυστιανού αναγνώρισε τη συμβολή των συγγενών των θυμάτων και του κοινού, τονίζοντας τη δέσμευσή της για τη διατήρηση του ηθικού πλεονεκτήματος του φορέα. Χαρακτήρισε το κίνημα ως ένα ετερόκλητο σύνολο ανθρώπων με διαφορετικές κοινωνικοοικονομικές αφετηρίες και ιδεολογίες, οι οποίοι ενώθηκαν για την επίλυση κοινών προβλημάτων, έχοντας επεξεργαστεί θέσεις για την ακρίβεια, το στεγαστικό, τα funds και το δημογραφικό.

Όσον αφορά τις πολιτικές ταμπέλες που της αποδίδονται, ανέφερε χαρακτηριστικά:

«Το πιο ωραίο το άκουσα χθες: με αποκάλεσαν την “πρώτη ακροδεξιά κομμουνίστρια”! Είναι λογικό να έχει μπερδευτεί το σύστημα, γιατί θέλει οπωσδήποτε να μας φορέσει μια έτοιμη ταμπέλα, αλλά δεν μπορεί. Εμείς δημιουργούμε μια δική μας ταμπέλα, όπου στο επίκεντρο βρίσκεται ο άνθρωπος.»

Διαφάνεια πόρων και η απάντηση στον Άδωνι Γεωργιάδη

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα οικονομικά δεδομένα του κινήματος, κατόπιν δημόσιας πρόσκλησης του Υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, για τη δημοσιοποίηση των πόρων της εκδήλωσης στη Θεσσαλονίκη. Η κ. Καρυστιανού απάντησε κατηγορηματικά ότι δεν υφίστανται χορηγοί ή επιχειρηματικά συμφέροντα πίσω από την πρωτοβουλία.

«Η εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη ήταν πολύ απλή και πληρώθηκε εξ ολοκλήρου από εμένα, από το προσωπικό μου εισόδημα. Δεν έχω χορηγούς και νομίζω αυτό φάνηκε, καθώς η εκδήλωση ήταν ανθρώπινη και απλή. Το κόστος ήταν γύρω στις 18.000€ και όλα τα τιμολόγια θα αναρτηθούν στην ιστοσελίδα μας. Ελπίζω το παράδειγμά μας να το ακολουθήσουν και τα υπόλοιπα κόμματα.»

Η ίδια πρόσθεσε ότι ουδείς επιχειρηματίας την έχει προσεγγίσει για οικονομική ενίσχυση, συμπληρώνοντας ότι οι μεγάλοι οικονομικοί παράγοντες αντιλαμβάνονται ποιοι χώροι είναι δεκτικοί σε τέτοιου είδους προσεγγίσεις και ποιοι όχι.

Οι τρεις νομοθετικές προτεραιότητες και το περιστατικό στην Κάσο

Ερωτηθείσα για τις πρώτες κοινοβουλευτικές πρωτοβουλίες που προτάσσει η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», η κ. Καρυστιανού προσδιόρισε τρεις συγκεκριμένους άξονες:

1. Δικαιοσύνη και Κράτος Δικαίου: Θέσπιση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, κατάργηση του άρθρου 86 περί ακαταδίωκτου των υπουργών και ανεξαρτητοποίηση των Αρχών από τον κυβερνητικό διορισμό.

2. Ανάπτυξη και Κοινωνικό Κράτος: Εισαγωγή διαφάνειας στον τρόπο λειτουργίας της διακυβέρνησης, με έμφαση στο ασφαλιστικό σύστημα και τη μισθοδοσία.

3. Εθνικά Θέματα: Νομοθετικές παρεμβάσεις για τα εθνικά ζητήματα, τα οποία χαρακτήρισε εξαιρετικά επιβαρυμένα.

Εξειδικεύοντας τη θέση της για τα εθνικά θέματα, η κ. Καρυστιανού αναφέρθηκε στο πρόσφατο περιστατικό της πόντισης καλωδίου στην Κάσο, όπου η παρουσία τουρκικών πλοίων οδήγησε σε παρεμπόδιση των εργασιών εντός ελληνικού χώρου. Επέκρινε την κυβερνητική στάση περί «ήρεμων νερών» καθώς και τη «χλιαρή» αντίδραση της αντιπολίτευσης, ενώ ξεκαθάρισε τη δική της προσέγγιση: «Όχι, κύριε Κουσουλέ, εγώ απλώς δεν θα έφευγα. Από ελληνικό χώρο δεν μπορείς να φεύγεις. Αν φύγεις, σημαίνει ότι εγκαταλείπεις και προδίδεις τη χώρα σου, σημαίνει ότι απεμπολείς την ελληνική κυριαρχία».

Προτάσεις για πλειστηριασμοί, μεταναστευτικό και απόρριψη συνεργασιών

Στο πεδίο της οικονομίας και της προστασίας των δανειοληπτών, το κίνημα εισηγείται την υποχρεωτική διαφάνεια στο τίμημα αγοράς των κόκκινων δανείων από τα funds, ώστε ο πολίτης να γνωρίζει το ακριβές ποσό εξαγοράς και να διαθέτει τα κατάλληλα νομικά εργαλεία για διαπραγμάτευση με βάση την οικονομική του κατάσταση. Για το μεταναστευτικό, η πολιτική του κινήματος κινείται δύο πυλώνες:

• Προστασία των Συνόρων: Όπως είπε: “Είναι εθνικό και δημοκρατικό καθήκον να προφυλάσσουμε τα σύνορά μας. Ένα σοβαρό κράτος δεν επιτρέπει σε οποιονδήποτε να εισέρχεται χωρίς έλεγχο. Παράλληλα, θα είμαστε αμείλικτοι απέναντι στους διακινητές που εμπορεύονται τον ανθρώπινο πόνο. Απαιτούμε επίσης την άμεση εμπλοκή και οικονομική βοήθεια της Ευρώπης, καθώς και τον αυστηρό έλεγχο των ΜΚΟ που διαχειρίζονται τεράστια ποσά.”

• Ανθρωπισμός και Διεθνές Δίκαιο: Τόνισε ότι: “Οι θάλασσές μας δεν μπορούν να γίνονται υγρός τάφος. Σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, το δικαίωμα στη ζωή είναι πρωταρχικό. Οι άνθρωποι πρέπει να μεταφέρονται κάπου με ασφάλεια, να τους δίνονται οι πρώτες βοήθειες και στη συνέχεια να ακολουθείται ό,τι ορίζει ο νόμος.”

Καταλήγοντας, η κ. Καρυστιανού άσκησε κριτική στο πρόσφατο πολιτικό εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα, χαρακτηρίζοντας την εκδήλωσή του ως «γκλάμουρ» και εστιασμένη στο επικοινωνιακό περιτύλιγμα. Σχολιάζοντας αναφορές περί πληθώρας κομμάτων, εξέφρασε την ενόχλησή της, θεωρώντας τες προσβολή προς τη Δημοκρατία. Απέκλεισε δε κάθε ενδεχόμενο πολιτικής σύγκλισης με τον κ. Τσίπρα, υπενθυμίζοντας ότι επί των ημερών του νομιμοποιήθηκε η δράση των funds και η σύμβαση για τα κόκκινα δάνεια.

Η κ. Καρυστιανού ξεκαθάρισε ότι η θέση αυτή αφορά το σύνολο του υφιστάμενου πολιτικού συστήματος:

«Δεν μπορούμε να συνεργαστούμε με το παλαιό σύστημα. Δεν θέλουμε να χάσουμε την ταυτότητά μας, η οποία χαρακτηρίζεται ακριβώς από το ότι είμαστε ένα πηγαίο, καθαρά κοινωνικό κίνημα απλών ανθρώπων που σηκώθηκαν από τον καναπέ. […] Μπορεί να τους σέβομαι ως φωτεινές εξαιρέσεις μέσα στο σκοτάδι της Βουλής, αλλά επειδή είπαμε ότι αυτό θα είναι ένα κίνημα καθαρά των πολιτών που δεν προέρχονται από κομματικούς σωλήνες, θα παραμείνουμε πιστοί σε αυτή μας τη δέσμευση.»