Ο Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ (Robert F Kennedy Jr), ο Υπουργός Υγείας των ΗΠΑ, δήλωσε την Κυριακή στους Αμερικανούς γονείς ότι πρέπει να εμβολιάσουν τα παιδιά τους κατά της ιλαράς, καθώς η έξαρση των μολύνσεων έχει φτάσει σε αριθμούς που δεν έχουν παρατηρηθεί τα τελευταία 35 χρόνια.

Ο Κένεντι, ένας ηγετικός σκεπτικιστής των εμβολίων που έχει περάσει χρόνια ενισχύοντας την παραπληροφόρηση σχετικά με τα εμβόλια, συμπεριλαμβανομένου του εμβολίου που προστατεύει από την ιλαρά, την παρωτίτιδα και την ερυθρά (MMR), απηύθυνε την έκκλησή του κατά τη διάρκεια μιας έντονης συνέντευξης στην εκπομπή State of the Union του CNN το πρωί της Κυριακής.

Η δήλωσή του έγινε καθώς τα περιστατικά ιλαράς ξεπέρασαν ένα ορόσημο – οι ΗΠΑ έχουν τώρα καταγράψει επίσημα 2.371 επιβεβαιωμένες μολύνσεις μέχρι στιγμής φέτος, ξεπερνώντας τον συνολικό αριθμό των 2.289 του 2025.

Συνολικά, τα τελευταία δύο χρόνια έχουν καταγραφεί περισσότερες μολύνσεις ιλαράς στις ΗΠΑ από ό,τι στο υπόλοιπο του 21ου αιώνα συνδυαστικά. Η τελευταία φορά που καταγράφηκε μεγαλύτερος αριθμός κρουσμάτων ιλαράς σε ένα μόνο έτος ήταν το 1991.

Η δήλωση του Κένεντι απέσπασε από αυτόν η Ντάνα Μπας (Dana Bash), παρουσιάστρια του CNN, η οποία τον κάλεσε να χρησιμοποιήσει το «βήμα εξουσίας» του για να μιλήσει απευθείας στους γονείς καθώς πλησιάζει η νέα σχολική χρονιά. Τον παρότρυνε να πει στις οικογένειες ότι πρέπει να εμβολιαστούν για την ιλαρά «επειδή είναι ασφαλές και θα τις βοηθήσει να σώσουν τις ζωές των παιδιών τους».

Ο Υπουργός Υγείας απάντησε: «Οι γονείς πρέπει να εμβολιάσουν τα παιδιά τους για την ιλαρά. Το εμβόλιο της ιλαράς είναι αποτελεσματικό, σταματά την ιλαρά περίπου στο 97% των περιπτώσεων. Οι άνθρωποι πρέπει να εμβολιάζονται.»

Αργότερα στη συνέντευξη πρόσθεσε ότι οι άνθρωποι θα πρέπει επίσης να κάνουν το συνδυασμένο εμβόλιο ιλαράς, παρωτίτιδας και ερυθράς, την κύρια προστασία έναντι της νόσου που αποτελεί ιδιαίτερο στόχο του αντιεμβολιαστικού κινήματος.

Η έκκληση του Υπουργού Υγείας προς τους γονείς να εμβολιάσουν τα παιδιά τους για την ιλαρά έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα πολλά χρόνια κατά τα οποία ο Κένεντι ήταν ηγετικός υποστηρικτής της παραπληροφόρησης που αμφισβητούσε την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των εμβολιασμών. Ακόμη και από τότε που έγινε ο ανώτατος αξιωματούχος υγείας της χώρας, παρουσίαζε τον εμβολιασμό κατά της ιλαράς ως προσωπική επιλογή και ισχυριζόταν ανακριβώς ότι η ισχύς του εμβολιασμού φθίνει.

Η έκκληση έρχεται επίσης καθυστερημένα, δεδομένου του ρυθμού με τον οποίο η ιλαρά εξαπλώνεται στις ΗΠΑ. Οι 37 νέες εξάρσεις ιλαράς που έχουν ήδη καταγραφεί φέτος θέτουν τις ΗΠΑ σε κίνδυνο να χάσουν το καθεστώς εξάλειψης της ιλαράς που κατέχουν από το 2000.

Ο Κένεντι συνεχίζει να απορρίπτει την κριτική ότι η δράση του ως προβεβλημένος σκεπτικιστής των εμβολίων, τόσο πριν όσο και μετά την είσοδό του στην κυβέρνηση Τραμπ, έχει επιδεινώσει το πρόβλημα. Όταν ρωτήθηκε αν αναλαμβάνει οποιαδήποτε ευθύνη για την έξαρση της ιλαράς, δήλωσε: «Απολύτως καμία.»

Στη συνέχεια απέδωσε τις εξάρσεις σε θρησκευτικές κοινότητες που αποφεύγουν τα εμβόλια και στις παγκόσμιες συνθήκες υγείας.

Κάθε ελπίδα ότι η δήλωση του Κένεντι για την ιλαρά ενδέχεται να υποδηλώνει αλλαγή στάσης διαψεύστηκε στο υπόλοιπο της συνέντευξης στο CNN, στην οποία έγινε επιθετικός. Αποκρούοντας τις ερωτήσεις της Μπας, ο Υπουργός Υγείας απάντησε με προσωπικές επιθέσεις.

Κατηγόρησε την παρουσιάστρια του CNN ότι «λέει ανοησίες», «επαναλαμβάνει σαν παπαγάλος» και «κάνει ισχυρισμούς που δεν μπορεί να υποστηρίξει». Σε ένα ιδιαίτερα απαξιωτικό σχόλιο είπε ότι η Μπας είχε «σαστίσει».

«Δεν έχω σαστίσει καθόλου», δήλωσε η ίδια με ήρεμη φωνή. «Είμαι απογοητευμένη και εξοργισμένη επειδή είστε ο Υπουργός Υγείας και μιλάτε για πράγματα που οδηγούν σε διστακτικότητα απέναντι στα εμβόλια σε αυτή τη χώρα.»

Σε ένα περαιτέρω σχόλιο γεμάτο υπεροψία, ο Κένεντι είπε στην Μπας «πιθανότατα δεν το καταλαβαίνεις αυτό επειδή δεν είσαι επιστήμονας».

Η δημοσιογράφος ανταπάντησε: «Αλλά ούτε εσείς είστε.»

Η επιθετική προσέγγιση του Υπουργού Υγείας, κατά την οποία κατά διαστήματα εμφανιζόταν κατακόκκινος ενώ κουνούσε συχνά το δάχτυλό του προς την Μπας, τράβηξε την προσοχή των σχολιαστών. Ο δημοσιογράφος Άαρον Ρούπαρ (Aaron Rupar) περιέγραψε την εμφάνιση ως «το επικό ξέσπασμα του RFK Jr στο CNN» και ανέφερε σε ανάρτησή του στο X ότι οι «κραυγές» του Κένεντι ακούγονταν σαν «γαύγισμα λυσσασμένου σκύλου».

Ο Άντι Κιμ (Andy Kim), ο Δημοκρατικός γερουσιαστής των ΗΠΑ από το Νιου Τζέρσεϊ, συμπέρανε από τα σχόλια του Κένεντι ότι ο ίδιος και ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχουν κανένα σχέδιο προετοιμασίας για μια πιθανή επόμενη πανδημία. «Το μόνο πράγμα για το οποίο έχουν σχέδιο είναι να προσπαθούν να σας αποσπάσουν την προσοχή από το γεγονός ότι έχουν αφαιρέσει την υγειονομική περίθαλψη από εκατομμύρια ανθρώπους», δήλωσε ο Κιμ.

Ο Κένεντι χρησιμοποίησε τη συζήτηση στο CNN για να διαδώσει περαιτέρω παραπληροφόρηση σχετικά με άλλες πτυχές της δημόσιας υγείας. Ισχυρίστηκε ότι τόσο ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV), που αποτελεί κύρια αιτία βρεφικής θνησιμότητας, όσο και η νόσος του Λάιμ (Lyme disease) προκλήθηκαν από χειραγώγηση μικροβίων σε εργαστήρια.

Ο ισχυρισμός αυτός έχει διαψευστεί από δεκαετίες επιστημονικών στοιχείων που υποδεικνύουν ότι και τα δύο έχουν φυσικές ρίζες. Ο RSV ταυτοποιήθηκε αρχικά τη δεκαετία του 1950, δύο δεκαετίες πριν ξεκινήσει ο εν λόγω πειραματισμός, γνωστός ως έρευνα «ενίσχυσης λειτουργίας» (gain-of-function).

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, ο Κένεντι επανέλαβε αβάσιμους ισχυρισμούς ότι υπήρχε σύνδεση μεταξύ της χρήσης Tylenol κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του αυτισμού, και αμφισβήτησε την αποτελεσματικότητα των εμβολίων στην προστασία των παιδιών από τον Covid-19.

Μιλώντας στην εκπομπή State of the Union του CNN αργότερα, ο Ασίς Τζα (Ashish Jha), ο οποίος διετέλεσε σύμβουλος του Λευκού Οίκου του Τζο Μπάιντεν για την αντιμετώπιση του Covid, δήλωσε ότι ενθαρρύνθηκε ακούγοντας τον Κένεντι να λέει ότι «κάθε παιδί στην Αμερική θα πρέπει να κάνει το εμβόλιο MMR». Αλλά πρόσθεσε ότι πολλά από τα υπόλοιπα που είπε ο Υπουργός Υγείας «απλώς δεν είναι αλήθεια».

Ο Τζα δήλωσε ότι η δραματική αύξηση των κρουσμάτων ιλαράς κατά τη θητεία του Κένεντι δεν ήταν συμπτωματική. «Η κυβέρνηση δεν έχει κάνει αρκετά για την προώθηση των εμβολίων. Δεν έχει κάνει αρκετά για να αναδείξει τις βλάβες που προέρχονται από την ιλαρά.»

theguardian.com