Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας Τμήμα Δυτικής Κρήτης (ΤΕΕ/ΤΔΚ) εξέδωσε σφοδρή ανακοίνωση μετά τη 2η τακτική συνεδρίαση της Αντιπροσωπείας του στις 2 Ιουλίου 2026, προειδοποιώντας για επικείμενες επιπτώσεις στον τεχνικό κόσμο, τους πολίτες και το περιβάλλον από τις εξελίξεις σε πολεοδομικά και χωροταξικά θέματα.

Η Αντιπροσωπεία του ΤΕΕ ΤΔΚ, σε συνέχεια προηγούμενων αποφάσεών της και συνεκτιμώντας τις πρόσφατες νομοθετικές πρωτοβουλίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), επισημαίνει ότι το νέο θεσμικό πλαίσιο επιβάλλει de facto έναν χωρικό σχεδιασμό δύο ταχυτήτων. Από τη μία πλευρά, η εκτός σχεδίου δόμηση καταργείται στην πράξη για τον μέσο πολίτη, καθώς απαιτείται πρόσωπο σε αναγνωρισμένη οδό – ένα δίκτυο που το κράτος έχει αμελήσει να αναγνωρίσει δεκαετίες τώρα.

Την ίδια στιγμή, νομοθετούνται διαρκώς παρεκκλίσεις και διευκολύνσεις για μεγάλες τουριστικές ή ενεργειακές επενδύσεις, οι οποίες μέσω Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΕΠΣ) και Στρατηγικών Επενδύσεων παρακάμπτουν κάθε περιορισμό. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η απόφαση, οδηγούμαστε σε μια βίαιη αναδιανομή της γης, όπου το μικρό αγροτεμάχιο απαξιώνεται πλήρως.

Το νέο Προεδρικό Διάταγμα για τον τρόπο καθορισμού των ορίων των οικισμών έρχεται να προσθέσει ακόμα ένα εμπόδιο, δημιουργώντας οριζόντιους περιορισμούς χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις τοπικές ιδιαιτερότητες της Κρήτης. Η κυβέρνηση επιχειρηματολογεί ότι τα προβλήματα θα επιλυθούν μέσω των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) και της κύρωσης του κοινόχρηστου δημοτικού οδικού δικτύου, ωστόσο το ΤΕΕ/ΤΔΚ εκτιμά ότι είναι τεχνικά αδύνατον αυτές οι μελέτες να ολοκληρωθούν, να εγκριθούν και να θεσμοθετηθούν στο άμεσο μέλλον.

Μέχρι τότε, όπως τονίζεται, η υπαίθρια χώρα και η περιουσία των πολιτών μπαίνουν σε πολυετή, άτυπη «καραντίνα», πληρώνοντας την αδράνεια του κρατικού μηχανισμού. Απομένει περίπου ένας μήνας για την εκπνοή του προγράμματος εκπόνησης των ΤΠΣ και τη χρηματοδότησή τους από το Ταμείο Ανάκαμψης. Η πορεία εξέλιξης του έργου στη Δυτική Κρήτη δεν είναι ικανοποιητική, καθώς τα ΤΠΣ Δήμου Χανίων και Δήμου Κισάμου δεν έχουν ακόμα δημοπρατηθεί.

Υπό τον φόβο απώλειας των πόρων, οι μελέτες προωθούνται βεβιασμένα, χωρίς ουσιαστική διαβούλευση και μελετητική ωρίμανση. Ο χωροταξικός σχεδιασμός εργαλειοποιείται σε βάρος της επιστημονικής αρτιότητας, με κίνδυνο τα σχέδια να είναι πρόχειρα, ανεφάρμοστα και τελικά εις βάρος του δομημένου και φυσικού περιβάλλοντος.

Το ΤΕΕ/ΤΔΚ αναγνωρίζει την ανάγκη εκσυγχρονισμού και ψηφιοποίησης, ωστόσο διαφωνεί ριζικά με τη λογική που διέπει τη συγκεκριμένη υλοποίηση. Όπως επισημαίνεται, αποφάσεις με βαρύτατες συνέπειες για την ιδιοκτησία και τα δικαιώματα των πολιτών λαμβάνονται υπό το πρόσχημα αδήριτων χρηματοδοτικών ορόσημων, παρακάμπτοντας ουσιαστική διαβούλευση με τεχνικούς φορείς, Δήμους και πολίτες. Το αφήγημα «ή ολοκληρώνουμε βεβιασμένα ή χάνουμε τη χρηματοδότηση» μετατρέπει τη χρηματοδοτική πίεση σε υποκατάστατο τεχνικής τεκμηρίωσης και δημοκρατικής νομιμοποίησης.

Παράλληλα, οι Δασικοί Χάρτες παραμένουν ανοιχτή πληγή. Χιλιάδες ιδιοκτησίες βρίσκονται στον αέρα λόγω των τεράστιων καθυστερήσεων στην εξέταση των αντιρρήσεων από τις αρμόδιες Επιτροπές (ΕΠΕΑ). Η υποστελέχωση των Δασαρχείων και ο μικρός αριθμός Επιτροπών μετατρέπει ένα αναγκαίο εργαλείο προστασίας του περιβάλλοντος σε μηχανισμό δήμευσης περιουσιών και ακύρωσης κάθε επενδυτικής ή δικαιοπρακτικής προσπάθειας.

Υπό τη σκιά της αποκάλυψης κυκλώματος διαφθοράς σε υπηρεσίες δόμησης, ενισχύεται η καχυποψία για τον τρόπο λειτουργίας του Υπουργείου και τις εξωθεσμικές πιέσεις. Μέσα σε αυτό το κλίμα, η κυβερνητική πολιτική μεταφοράς αρμοδιοτήτων των Υπηρεσιών Δόμησης στον «Εθνικό Οργανισμό Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης» (ΕΟΚΕΔ), η οποία ανακοινώθηκε αιφνιδιαστικά στη ΔΕΘ χωρίς καμία θεσμική διαβούλευση, εξακολουθεί να προβληματίζει έντονα τον τεχνικό κόσμο.

Σύμφωνα με δεδομένα που έχουν τεθεί υπόψη της Βουλής, περισσότερα από 4.000.000 ιδιοκτησιακά δικαιώματα παραμένουν ως «αγνώστου ιδιοκτήτη» στο Ελληνικό Κτηματολόγιο, ενώ υπάρχει διαρκώς διογκούμενος όγκος εκκρεμών αιτήσεων. Η εμφόρτωση αυτής της ήδη καταπονημένης δομής με τις αρμοδιότητες 185 ΥΔΟΜ αναμένεται να δημιουργήσει νέα εκρηκτική πίεση στις υπηρεσίες, με άμεσες επιπτώσεις στις αγοραπωλησίες ακινήτων και στα δικαιώματα των πολιτών.

Η Δυτική Κρήτη αποτελεί περιοχή με ιδιαίτερη ευαισθησία στις συνέπειες της ελλιπούς χωροταξικής πολιτικής, λόγω τεράστιας τουριστικής πίεσης, ιδιαίτερων γεωμορφολογικών χαρακτηριστικών και μεγάλης επικάλυψης προστατευόμενων περιοχών. Σημαντικά τμήματα της υπαίθρου εξακολουθούν να μην καλύπτονται από εγκεκριμένα χωροταξικά σχέδια, ενώ ο αγροτικός, τουριστικός και παράκτιος χώρος δέχεται ασφυκτικές πιέσεις που απαιτούν εξειδικευμένη τοπική διαχείριση.

Η Αντιπροσωπεία του ΤΕΕ/ΤΔΚ αποφάσισε και διεκδικεί έξι βασικά αιτήματα: Άμεση νομοθετική ρύθμιση για τη μεταβατική περίοδο σχετικά με την οικοδομησιμότητα των εκτός σχεδίου γηπέδων, ισονομία στον χωρικό σχεδιασμό με κατάργηση της πολιτικής των «δύο ταχυτήτων», ορθολογική εκπόνηση των χωροταξικών εργαλείων με αυτοτελή χρηματοδότηση, άμεση επίσπευση εκπόνησης και έγκρισης χωροταξικών σχεδίων για το σύνολο της Δυτικής Κρήτης, επιτάχυνση εξέτασης αντιρρήσεων Δασικών Χαρτών με ενίσχυση των Διευθύνσεων Δασών, και πλήρως δημόσιο χαρακτήρα των ΥΔΟΜ και του ΕΟΚΕΔ ως Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με αναστολή της διαδικασίας μεταφοράς έως ότου ολοκληρωθούν οι απαραίτητες διαδικασίες.

Το ΤΕΕ/ΤΔΚ καλεί τους Βουλευτές της Δυτικής Κρήτης, την Περιφέρεια Κρήτης, την ΠΕΔ Κρήτης και το κεντρικό ΤΕΕ να συνταχθούν με τα δίκαια αιτήματα του τεχνικού κόσμου. Όπως καταλήγει η απόφαση που υπογράφει ο Πρόεδρος της Αντιπροσωπείας Φώτιος Καζάσης, η προστασία του χώρου δεν επιτυγχάνεται με απαξίωση της περιουσίας των Ελλήνων πολιτών, ούτε με παράδοση του σχεδιασμού σε κλειστά γραφεία και Α.Ε.