Η Ιρανή τραγουδίστρια Παραστού Αχμαντί καταδικάστηκε σε 74 μαστιγώματα επειδή τραγούδησε χωρίς χιτζάμπ σε συναυλία που μεταδόθηκε στο YouTube.

Η 29χρονη καλλιτέχνιδα είχε εμφανιστεί στις 11 Δεκεμβρίου 2024 χωρίς κοινό, αλλά με ζωντανή μετάδοση από το κανάλι της στο YouTube, στο καραβανσεράι Ντέιρ Γκατσίν, στην Κομ, περίπου 156 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Τεχεράνης.

Η συναυλία έγινε γνωστή ως «Caravanserai Concert». Η Αχμαντί τραγούδησε συνθέσεις και μελοποιήσεις ποιημάτων στα περσικά και στα μαζανταρανί, τη γλώσσα της περιοχής Μαζανταράν. Φορούσε μαύρο φόρεμα, είχε ακάλυπτα τα μαλλιά της και τραγουδούσε μόνη, συνοδευόμενη από άνδρες μουσικούς.

Για τις ιρανικές αρχές, η παράβαση δεν ήταν μόνο το ότι εμφανίστηκε χωρίς χιτζάμπ. Ήταν και το ότι μια γυναίκα τραγούδησε δημόσια ως σόλο φωνή, έστω και μέσω διαδικτύου. Από την εγκαθίδρυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας, το 1979, οι δημόσιες σόλο εμφανίσεις γυναικών μπροστά σε μεικτό κοινό απαγορεύονται στην πράξη, καθώς οι πιο συντηρητικοί κληρικοί θεωρούν ότι η γυναικεία φωνή μπορεί να προκαλέσει «αμαρτία».

Η Αχμαντί και οκτώ μέλη της ομάδας της καταδικάστηκαν αυτή την εβδομάδα σε 74 μαστιγώματα. Η ποινή συνοδεύεται από διετή απαγόρευση καλλιτεχνικής δραστηριότητας και διετή απαγόρευση εξόδου από το Ιράν.

Οι αρχές την κατηγόρησαν για διάδοση «ανήθικου» περιεχομένου και προσβολή της δημόσιας ηθικής. Η απόφαση εκδόθηκε από ποινικό δικαστήριο της επαρχίας Κομ και αφορά την Αχμαντί, μουσικούς και συνεργάτες της παραγωγής του

Λίγες ώρες μετά τη μετάδοση της συναυλίας, στα τέλη του 2024, η Αχμαντί, ο πιανίστας Εχσάν Μπεϊρακντάρ και ο κιθαρίστας Σοχέιλ Φακίχ-Νασίρι συνελήφθησαν. Οι δύο μουσικοί αφέθηκαν ελεύθεροι με εγγύηση τέσσερις ημέρες αργότερα και η τραγουδίστρια την επόμενη ημέρα.

Μία εβδομάδα αργότερα, η Αχμαντί χρειάστηκε να καταβάλει εγγύηση 30 δισ. ριάλ, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 37.000 ευρώ. Πρόκειται για τεράστιο ποσό σε μια χώρα όπου πολλοί μισθοί δεν φτάνουν ούτε τα 200 ευρώ.

Η υπόθεση της Αχμαντί δεν ξεκινά από αυτή τη συναυλία. Η τραγουδίστρια είχε γίνει γνωστή στη διάρκεια των διαδηλώσεων του κινήματος «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία», που ξέσπασαν μετά τον θάνατο της Μαχσά Αμινί το 2022.

Όπως και άλλοι Ιρανοί καλλιτέχνες, είχε στηρίξει δημόσια τις κινητοποιήσεις, ερμηνεύοντας το πατριωτικό τραγούδι Az Khoone Javanane Vatan, δηλαδή «Από το αίμα της νεολαίας της πατρίδας», του συνθέτη Αρέφ Καζβινί.

Παρότι πολλές γυναίκες και έφηβες στο Ιράν κυκλοφορούν πλέον χωρίς χιτζάμπ, σε μια εκτεταμένη πράξη πολιτικής ανυπακοής, η νομοθεσία δεν έχει αλλάξει. Το χιτζάμπ παραμένει υποχρεωτικό από την ηλικία των εννέα ετών, ενώ οι αρχές συνεχίζουν να ασκούν πίεση μέσω προστίμων, συλλήψεων, απαγορεύσεων και δικαστικών διώξεων.

Αν και δεν υπάρχει σαφής νόμος που να απαγορεύει ρητά τις σόλο εμφανίσεις γυναικών, στην Αχμαντί και τους μουσικούς της πιθανότατα εφαρμόστηκε το άρθρο 638 του ιρανικού ποινικού κώδικα. Το άρθρο προβλέπει έως δύο μήνες φυλάκιση και έως 74 μαστιγώματα για «απαγορευμένη πράξη» σε δημόσιο χώρο.

Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δικηγόροι που εξέτασαν τα σχετικά έγγραφα βλέπουν την υπόθεση ως μέρος ευρύτερης προσπάθειας εκφοβισμού καλλιτεχνών που αμφισβητούν δημόσια τους κανόνες του καθεστώτος.

Ο δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων Moein Khazaeli, από το Dadban, υποστηρίζει ότι το τραγούδι, η μουσική ερμηνεία και η παραγωγή μουσικών έργων από γυναίκες δεν ποινικοποιούνται από το ιρανικό ποινικό δίκαιο και δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως παραγωγή ή διανομή άσεμνου περιεχομένου.

Οργανώσεις όπως η Διεθνής Αμνηστία θεωρούν τη μαστίγωση μορφή βασανιστηρίου και σκληρή, απάνθρωπη τιμωρία που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο.