Τρία χρόνια έχουν περάσει, όμως εκείνη η νύχτα μοιάζει ακόμη παρούσα. Σαν να έχει κολλήσει ο χρόνος στις οθόνες των κινητών, στα τελευταία μηνύματα, στα «φτάνω σε λίγο» που δεν έγιναν ποτέ άφιξη. Η 28η Φεβρουαρίου 2023 δεν είναι απλώς μια ημερομηνία στο ημερολόγιο, είναι το σημείο όπου μια ολόκληρη χώρα χωρίστηκε σε «πριν» και «μετά». Και κάθε επέτειος ξαναφέρνει στην επιφάνεια τον ίδιο κόμπο στο στομάχι και την ίδια ερώτηση που ακόμη δεν έχει απαντηθεί. Πώς ήταν δυνατόν;

Στις 23:18 το βράδυ, στα Τέμπη, δύο τρένα βρέθηκαν στην ίδια γραμμή, με αντίθετη κατεύθυνση. Λίγα λεπτά αργότερα, στις 23:22, συγκρούστηκαν μετωπικά. Μέσα σε δευτερόλεπτα, 57 αθώες ψυχές χάθηκαν και δεκάδες άλλες τραυματίστηκαν Ήταν το πιο θανατηφόρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στη σύγχρονη ελληνική ιστορία.

Η χώρα βρισκόταν ακόμη στον απόηχο του τριημέρου της Καθαράς Δευτέρας. Νέοι που επέστρεφαν στις σχολές τους, οικογένειες, εργαζόμενοι, στρατιώτες με άδεια, όλοι είχαν επιβιβαστεί στο Intercity 62. Το βραδινό δρομολόγιο Αθήνα – Θεσσαλονίκη είχε προγραμματιστεί να αναχωρήσει στις 19:22 από τον Σταθμό Λαρίσης. Έφυγε λίγα λεπτά αργότερα, γεμάτο. Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι αυτό το συνηθισμένο ταξίδι θα μετατρεπόταν σε εθνική τραγωδία.

Το τρένο καθυστέρησε και στο Παλαιοφάρσαλο. Μέχρι να φτάσει λίγο πριν τη Λάρισα, μέσα βρίσκονταν ακόμη λίγο περισσότεροι από 200 επιβάτες. Γύρω στις 23:10 αναχώρησε από τον σταθμό. Κάπου εκεί έγινε το μοιραίο λάθος. Σε ένα «κλειδί» της γραμμής, το Intercity οδηγήθηκε στη γραμμή καθόδου.

Στην ίδια γραμμή κινούνταν ήδη, από τις 19:50, η εμπορική αμαξοστοιχία 63503, με 13 βαγόνια, από τη Θεσσαλονίκη προς τη Λάρισα. Για δώδεκα ολόκληρα λεπτά, τα δύο τρένα ταξίδευαν το ένα προς το άλλο, χωρίς κανένα σύστημα να σημάνει συναγερμό. Το επιβατικό είχε ήδη διανύσει 18 χιλιόμετρα στη λάθος γραμμή και έτρεχε με ταχύτητα που εκτιμήθηκε στα 166 χιλιόμετρα την ώρα.

Η σύγκρουση ήταν εκκωφαντική. Ακολούθησε ισχυρή έκρηξη και φωτιά. Τα τρία πρώτα βαγόνια εκτροχιάστηκαν. Το βαγόνι-εστιατόριο τυλίχθηκε στις φλόγες και σχεδόν έλιωσε, με θερμοκρασίες που υπολογίστηκαν έως και στους 1.300 βαθμούς Κελσίου. Από εκεί βγήκε ζωντανός μόνο ο Γεράσιμος, ένας νεαρός, 21 ετών τότε, που εξακολουθεί να δίνει μάχη για την αποκατάστασή του.

Οι επιζώντες μιλούν ακόμη για εικόνες που δεν πρόκειται να ξεχαστούν. Σκοτάδι, καπνός, ουρλιαχτά, σπασμένα τζάμια, σίδερα που λύγιζαν, ανθρώπους εγκλωβισμένους και άλλους που προσπαθούσαν να βοηθήσουν ενώ φοβούνταν ότι το τρένο θα εκραγεί ξανά. Μια μητέρα που έχασε το μωρό της μέσα στον πανικό και το ξαναβρήκε χάρη σε άγνωστους. Φοιτητές που έδεναν πρόχειρα τραύματα με ρούχα. Ένα χάος που κανένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης δεν μπορεί να περιγράψει.

Οι πρώτες κλήσεις στο Εθνικό Κέντρο Άμεσης Βοήθειας και στο 112 μιλούσαν για «εκτροχιασμό». Κανείς δεν φανταζόταν μετωπική σύγκρουση. Το Πυροσβεστικό Σώμα Ελλάδας και τα πληρώματα του ΕΚΑΒ άρχισαν να φτάνουν και να ξετυλίγουν το μέγεθος της τραγωδίας. Τα νοσοκομεία της Λάρισας τέθηκαν σε συναγερμό.

Στις 23:41, ο ρυθμιστής κυκλοφορίας του Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδος ενημερώθηκε από την Πυροσβεστική ότι δύο τρένα έχουν συγκρουστεί. Στις 23:47 επανήλθε, ζητώντας απαντήσεις. Το μπέρδεμα για το από ποια γραμμή έφυγε το Intercity αποδείχθηκε μοιραίο. Το «ανθρώπινο λάθος» του σταθμάρχη συνδυάστηκε με συστήματα που δεν λειτουργούσαν, φωτόσημα που δεν ειδοποιούσαν, τηλεδιοίκηση εκτός λειτουργίας, δικλίδες ασφαλείας ανενεργές.

Το ξημέρωμα της 1ης Μαρτίου βρήκε μια Ελλάδα μουδιασμένη. Οι αριθμοί μετατράπηκαν γρήγορα σε πρόσωπα. Δίδυμες αδελφές, συμφοιτητές, παιδιά που γύριζαν σπίτι, γονείς που περίμεναν ένα τηλεφώνημα. Συγγενείς έμειναν για ώρες έξω από νοσοκομεία και κοιτώντας λίστες αγνοουμένων, περίμεναν την ταυτοποίηση.

Την ίδια ώρα, η κοινωνία αντέδρασε όπως μόνο σε μεγάλες πληγές αντιδρά. Με αλληλεγγύη και οργή. Εθελοντές αιμοδότες σχημάτισαν ουρές. Μαθητές και φοιτητές κατέβηκαν στους δρόμους. Το «Στείλε όταν φτάσεις» έγινε σύνθημα γραμμένο σε τοίχους και πανό. Διαδηλώσεις, πορείες, απεργίες και σιωπηλές συγκεντρώσεις κράτησαν σχεδόν όλον τον Μάρτιο.

Στο πεδίο της πολιτικής, οι εξελίξεις ήταν άμεσες. Ο τότε υπουργός Μεταφορών Κώστας Καραμανλής υπέβαλε την παραίτησή του. Στον τόπο της τραγωδίας βρέθηκαν η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο τότε αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Αλέξης Τσίπρας. Κηρύχθηκε τριήμερο εθνικό πένθος. Λίγες μέρες μετά, ο πρωθυπουργός μίλησε για δημόσια συγγνώμη «στο όνομα όλων όσοι κυβέρνησαν».

Τρία χρόνια αργότερα, τα Τέμπη δεν είναι απλώς μια υπόθεση που εκκρεμεί στη Δικαιοσύνη ή ένα κεφάλαιο πολιτικής αντιπαράθεσης για το ποιος φταίει για τις ελλείψεις και τις παραλείψεις στα συστήματα ασφαλείας των σιδηροδρόμων. Είναι μια ανοιχτή πληγή στη συλλογική μνήμη. Κάθε 28 Φεβρουαρίου, στις 23:18, η ώρα μοιάζει να παγώνει ξανά. Και μαζί της επανέρχεται η υπόσχεση που ζητούν οι οικογένειες των θυμάτων, να μη γίνει ποτέ ξανά, να λειτουργήσουν επιτέλους τα αυτονόητα, να μη χρειαστεί κανείς να στείλει άλλο ένα μήνυμα «έφτασα» που δεν θα διαβαστεί ποτέ.

topontiki.gr